Դատավորների վեթինգ իրականացնելու իրավական հնարավորությունները քննարկել են հինգ տասնյակը գերազանցող շահագրգիռ կողմեր

Անցումային արդարադատության, բարեվարքության խնդիրների ու վեթինգ իրականացնելու իրավական հնարավորությունների վերաբերյալ մասնագիտական քննարկում է այսօր տեղի ունեցել Երևանում՝ հինգ տասնյակը գերազանցող շահագրգիռ կողմերի մասնակցությամբ։

Քննարկմանը մասնակցել են պատգամավորներ, Հայաստանում Լիտվայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Ինգա Ստանիչե-Տոլոչկիենեն, Արդարադատության նախարարության ներկայացուցիչներ, Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամներ, Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամ, Գլխավոր դատախազության ներկայացուցիչ, ինչպես նաև ներկայացուցիչներ՝ Եվրոպական միության հայաստանյան գրասենյակից, Հայաստանում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատնից, Եվրոպայի խորհրդի երևանյան գրասենյակից ու ԵԱՀԿ տեղական ծրագրի համակարգողը։ Հանդիպմանը մասնակցել են նաև քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ, իրավաբան-գիտնականներ, իրավաբանական ընկերությունների ներկայացուցիչներ, հասարակական-քաղաքական գործիչներ, այլք։

Արդարադատության նախարարությունը տեղեկացնում է, որ Կարեն Անդրեասյանը նման բազմակողմ ներկայացվածությունը պայմանավորել է վեթինգի, դատական բարեփոխումների թեմայի արդիականությամբ և ընդգծել, որ հանդիպման նպատակը մոտ 3 տարի «չարքչրկված» քննարկմանը՝ «ինչպե՞ս և ե՞րբ պետք է վեթինգ լինի Հայաստանում», վերջակետ դնելն է: «Մասնագետների մի խումբ գտնում է, որ ներկայիս Սահմանադրությունը թույլ է տալիս իրականացնել վեթինգ առանձին օրենքով, առանձին մեխանիզմով, իսկ մեկ այլ խումբ գտնում է, որ ներկայիս Սահմանադրությամբ դա իրականացնելն անհնար է։ Այսօր քննարկելու ենք նաև անցումային արդարադատության իրագործման ու դատավորների բարեվարքության ստուգման համար ավելի մեծ ժամանակահատված դիտարկելու հնարավորությունները»,- նշել է Կարեն Անդրեասյանն ու հույս հայտնել այդ հարցերի պատասխանները ստանալ քննարկման ամփոփման ժամանակ՝ հանրությանն ի վերջո ասելու համար՝ «վեթինգ լինելու է Սահմանադրության բարեփոխումներից առա՞ջ, թե՞՝ հետո»: Այդ համատեքստում արդարադատության նախարարը շեշտել է, վեթինգ արդեն սկսվել է Բարձրագույն դատական խորհրդի ներկայիս կազմի բացարձակ օբյեկտիվ աշխատանքի շնորհիվ: «Ես շարունակում եմ հավատալ, որ վեթինգի գործընթացը սկսված է, իրագործվում է, դրա արդյունքները մենք օր օրի տեսնում եք, բայց նաև միասին պետք է հասկանանք, արդյո՞ք մեզ պետք է վեթինգ իրականացնող առանձին օրենսդրական մեխանիզմ»,- եզրափակել է Կարեն Անդրեասյանը:

Բարձրագույն դատական խորհրդի նախագահի պաշտոնակատար Գագիկ Ջհանգիրյանն իր գոհունակությունն է հայտնել Խորհրդի գործունեությանը տրված գնահատականի համար և ընդգծել, որ ԲԴԽ-ն   խնդիրը տեսնում է ոչ միայն կոնկրետ դատավորների պատժելու կամ  չպատժելու տիրույթում, այլ ցանկանում է ընդունել այնպիսի որոշումներ, որոնք կարող են կանխարգելիչ նշանակություն ունենալ ապագայում՝ հնարավոր խախտումների համար։ «Այդ առումով, կարծում եմ, մեր որոշումները որոշ չափով, եթե կարելի է այդ բառն օգտագործել, նախադեպային տրամադրությամբ են գնում»,- ընգծել է Գագիկ Ջհանգիրյանը։

Բաց հասարակության հիմնադրամներ – Հայաստանի ծրագրերի գծով փոխտնօրեն Դավիթ Ամիրյանը բարձր է գնահատել դատական համակարգի վերաբերմունքի փոփոխությունը վեթինգի գաղափարի նկատմամբ՝ ընդգծելով, որ  այն դիտարկվում է հանրային շահից բխող առաջնահերթություն։ «Մենք՝ հասարակական կազմակերպություններս, շարունակում ենք հավատալ և հուսալ, որ իդեալիստական ցանկություններն ու պատկերացումներն այս գործընթացի վերաբերյալ համակարգային ձևով կդառնան իրականություն»,- նշել է Դավիթ Ամիրյանը։

Մասնագիտական քննարկման ժամանակ զեկույցներով են հանդես եկել Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի անդամ Մարիամ Գալստյանը, Գլխավոր դատախազության Կազմակերպական-վերահսկողական և իրավական ապահովման վարչության պետի տեղակալ Կարեն Ամիրյանը, ՀՀ Բարձրագույն Դատական Խորհրդի անդամ Դավիթ Խաչատուրյանը, «Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ» ՀԿ նախագահ Արթուր Սաքունցը, համապատասխանաբար՝ «Բարեվարքության ստուգում. ձեռքբերումներ և բարելավման հեռանկարներ», «Բարեվարքության ուսումնասիրությունը Դատախազությունում», «Վեթինգի իրականացման հնարավոր հեռանկարները Հայաստանի Հանրապետությունում» և «Անցումային արդարադատություն» թեմաներով։

Այնուհետև, մասնագիտական քննարկման ժամանակ ձևավորվել են երեք աշխատանքային խմբեր՝ անցումային արդարադատության, բարեվարքության խնդիրների ու վեթինգի իրավական հնարավորությունների վերաբերյալ։

Ամփոփելով խմբային քննարկումները՝ առաջարկվեց․

  • Անցումային արդարադատության բաղադրիչ ոչ թե դիտարկել մեկուսացված, այլ ընդհանուր՝ վեթինգին զուգահեռ։
  • Հանրության հետ պետք է տարվի նախապատրաստական աշխատանք՝ պատկերացում ունենալու համար, թե ի՞նչ մանդատ է ունենալու Ճշմարտության հանձնաժողովը, ինչ գործառույթ է իրականացնելու, որպեսզի դրանով նաև համագործակցության հնարավորություններ բացվի հանրության հետ:
  • Բարեվարքության գնահատման, հոգեբանական թեստավորման ենթակա պետք է լինեն ոչ միայն դատավորները, այլ նաև դատախազները, քննիչները:
  • Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի եզրակացությունը՝ անձին պաշտոնի նշանակելիս, խորհրդատվական բնույթից պետք է փոխվի, պետք է զարգացնել մշակույթը Սահմանադրական մարմինների միջև փոխադարձ որոշումների ընդունման:
  • Ողջամիտ է գործող Սահմանադրության շրջանակներում վեթինգ իրականացնելը, թեև չի բացառվում նաև դրան զուգահեռ Սահմանադրության բարեփոխումների շրջանակում փոփոխությունների նախատեսումը: Գործող Սահմանադրության պայմաններում լրացուցիչ անհամատեղելիության պայմաններ սահմանելու դեպքում հնարավոր է իրականացնել այս գործընթացը՝ օրենսդրական բազա ստեղծելու միջոցով: Այն հնարավոր է անկախ պետական մարմին ստեղծելու միջոցով․ պետք է նախատեսել անկախության երաշխիքներ, մարմնի ձևավորումը պետք է լինի Ազգային Ժողովի կողմից, կազմված լինի հանրության շրջանում հեղինակություն ունեցող իրավաբաններից, իրավապաշտպաններից, քաղհասարակության ներկայացուցիչներից: Հանձնաժողովը պետք է, ըստ էության, իրականացնի օրենքով սահմանված չափանիշների հիման վրա համընդհանուր ստուգման գործընթաց, հանդես գա խորհրդատվությամբ և այն ներկայացնի ԲԴԽ-ին: Միջնորդությունների քննությունը պետք է իրականացվի դռնբաց նիստի միջոցով՝ ԶԼՄ-ի լայն ներգրավվածությամբ և այլն։

Նախարարությունը նշում է, որ «Դատական բարեփոխումների ընթացքը հետհեղափոխական և հետընտրական Հայաստանում» խորագրով մասնագիտական քննարկումը կազմակերպել էր Արդարադատության նախարարությունը՝ «Գործընկերություն հանուն բաց հասարակության» նախաձեռնության աջակցությամբ։

Տպել
710 դիտում

Ռուբեն Վարդանյանը չի գնացել Արցախ փող ներդնելու, այլ՝ դրանք ուտելու. քաղաքագետը՝ Արայիկ Հարությունյանի որոշման մասին

Շուրջ 100 հայրենադարձ ՀՀ քաղաքացիության և կացության կարգավիճակի ձեռքբերման մասին խորհրդատվություն է ստացել

Տեղի է ունեցել Արարատ Միրզոյանի, ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենի և Ջեյհուն Բայրամովի հեռախոսազրույցը

Երևան-Սևան ավտոճանապարհին հրդեհ է բռնկվել

Շիրակի և Գեղարքունիքի մարզերին 105-ական տոննա ցորենի սերմացու կտրամադրվի

Իրադրությունը հայ-ադրբեջանական սահմանին ժամը 22:00-ի դրությամբ

17 հայ ռազմագերիների վերադարձը Հայաստան եռակողմ հանդիպման պայմանավորվածության արդյունք է․ ԱԽ քարտուղար

Ուզում եմ՝ այս հարցազրույցը լինի զենք, որով աշխարհի ուշադրությունը կգրավեմ դեպի մեր երկիրը. Հերմինե Ստեփանյան

Հայ զինվորների սպանությունը պետք է անաչառ կերպով հետաքննվի, մեղավորները պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն. Լիտվայի ԱԳՆ

Վերին Խոտանանի վերջնամասում իրանցի վարորդը սահել է ձորակը

ՀՀ-ն Ժնևում հանդես է եկել թվային տեխնոլոգիաների և ատելության խոսքի վերաբերյալ համատեղ հայտարարությամբ

Իջևանում ավտոմեքենան բախվել է գազատար խողովակին և բռնկվել

Բարձր եմ գնահատում Միացյալ Նահանգների ջանքերը՝ մեր 17 ռազմագերիներին վերադարձնելուն աջակցելու համար․ Նիկոլ Փաշինյան

Արարատ Միրզոյանը Սամանթա Փաուերին է ներկայացրել Ժնևում Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի հետ հանդիպման մանրամասները

ԱԺ նախագահի հայտարարությունը պատգամավոր Մխիթար Զաքարյանի հրաժարականի դիմումի վերաբերյալ

ԱՄՆ միջնորդությամբ հայկական կողմին է վերադարձվել 17 հայ ռազմագերի․ ՊՆ-ն հրապարակել է անունները

Չորրորդ աստիճանի վթարային շենքերը չեն կարող ծառայել որպես բնակելի կառույցներ, կիրականացվի վերաբնակեցման նախագիծ․ Ավինյան

Որքան սեփականատիրոջ ախորժակը մեծ է, այնքան տունն ավելի թանկ է. ՀՀ անշարժ գույքի շուկայում թռիչքաձև թանկացումներ են

ՀՀ քաղաքաշինության կոմիտեն կաջակցի «Վարպետաց տուն» կրթական կենտրոնին

ՃՈ հրամանատարի մեղավորությունը հաստատվել է. Սոնա Մնացականյանին վրաերթի ենթարկելու գործով նախաքննությունն ավարտվում է

Եզդիները Հայաստանի լիիրավ քաղաքացիներ են. Ռուստամ Բաքոյան

Շիրակի մարզպետը պարգևատրել է Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնի աշխատակիցներին

Հաստատվել է Համահայկական ամառային 8-րդ խաղերի կազմկոմիտեն

«Մանկավարժ վետերաններ» ՀԿ-ում այսօր տոնել են տարեցների եւ մանկավարժների օրերը (լուսանկարներ)

Դոլարն ու եվրոն շարունակում են թանկանալ

Արցախի նախագահը սփյուռքահայ բարերար Վարդան Նազերյանին պարգևատրել է «Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալով

Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարն ընդունել է Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Լիլա Պիտերս Յահիային

ՃՏՊ Դավիթ Անհաղթի փողոցում. կա տուժած

Ադրբեջանի հատուկ ծառայությունները խաղաղապահ ուժերի՝ Արցախից դուրս գալու վերաբերյալ կեղծ լուրեր են տարածում. ԱՀ ԱԱԾ

Կորյուր Սերոբյանն ընտրվել է ՀՀ գլխավոր դատախազին առընթեր էթիկայի հանձնաժողովի նոր անդամ

Կիպրոսի ԱԳՆ-ն Ադրբեջանին կոչ է արել ազատ արձակել բոլոր հայ ռազմագերիներին

Գյումրու «Երեխաների տանը» 2 տարեկան տղա է մահացել

ԱՄՆ Սենատի միջազգային հարաբերությունների հանձնաժողովը դատապարտել է Ադրբեջանի ռազմական հանցագործությունները

Համահայկական խաղերը պետք է լինեն լավագույն ցուցիչը, որոնք ցույց կտան մեր միակամությունը. Արայիկ Հարությունյան

Կառավարությունը կարևորում է կենսաթոշակային ֆոնդերի մասնակիցներին բարձրակարգ ծառայությունների մատուցումը. Փաշինյան

Արցախի նախագահն աշխատանքային խորհրդակցություն է հրավիրել

ՀՀ առաջին նախագահն արձագանքել է «Հայկական ժամանակ»-ի հրապարակման իր արձագանքի արձագանքներին

Կոչ ենք անում լիարժեք և անաչառ քննություն. Բաքվում ԱՄՆ դեսպանությունը՝ հայ ռազմագերիների սպանության տեսանյութի մասին

Ռուստամ Բադասյանն Անդրեա Վիկտորինին ներկայացրել է հարկային և մաքսային ոլորտներում ընթացող բարեփոխումները

Էջմիածին-Լուսագյուղ ավտոճանապարհին այրվել է ավտոմեքենա. կա տուժած