«Մենք անմահ ենք, մամ ջան». 20-ամյա Գարիկ Կիզիրանցը զոհվեց հրադադարից մեկ օր առաջ

«Մենք անմահ ենք, մամ ջան». պատերազմի ավարտից մեկ տարի է անցել, սակայն տիկին Լուսինեն դեռ չի համակերպվում որդու կորստի հետ: 20-ամյա Գարիկ Կիզիրանցը 2019 թվականի հուլիսի 15-ին էր զորակոչվել ժամկետային զինծառայության: 6 ամիս ծառայել էր Լուսակերտում, դեկտեմբերին սերժանտի կոչում ստանալուց հետո ծառայությունը շարունակել էր Արցախում։ Հորաթաղի զորամասում եղել էր դիվիզիոնի 5-րդ մարտկոցի 3-րդ դասակի հրամանատարը։

Բնավորությամբ ըմբոստ, արդարամիտ, սակայն զինվորական կյանքի հանդեպ սեր չունեցող Գարիկն Արցախյան 44-օրյա պատերազմում հազարավոր հայորդների նման իր պայքարը մղեց հանուն հայրենիքի ու ընտանիքի: Մայրիկի խոսքով՝ տղան այդ օրերին շատ էր փոխվել, ասում է՝ Գարիկն իրեն այլ վայրերում էր տեսնում, բայց ոչ բանակում: Սակայն ո՞վ կմտածեր, որ ռազմի դաշտում տղան թշնամու դեմ պայքարի մեջ մտնողներից առաջին է լինելու:

«Պատերազմի օրերին իրեն այնպես էր դրսևորում, որ մենք էլ չէինք ճանաչում: Ամեն օր զանգում էր, որ չանհանգստանանք իր համար: Ամենաանհնարին միջոցն էլ ձեռնարկում էր, որ մեզ ոգեշնչեր. երբեք չէր ընկճվում»,- ասում է որդեկորույս մայրը:

Գարիկը պատերազմի առաջին օրվանից սկսած՝ եղել է ամենաթեժ կետերում։ Մասնակցել է Մարտակերտի, Մադաղիսի պաշտպանական մարտերին: Հոկտեմբերի 15-ից տեղափոխվել է Մարտունի և մասնակցել Ճարտարում և Գիշիում ընթացող մարտական գործողություններին։ 20-ամյա զինվորն իրեն վստահված հրետանուց արձակել է շուրջ 2500 արկ։ 43 օր գիշերուզօր կռվել է՝ ոչնչացնելով բազմաթիվ զինտեխնիկա և կենդանի ուժ։ Մայրիկի հավաստմամբ՝ այդ ընթացքում Գարկը երբեք չի հուսահատվել, այլ մարտական բարձր տրամադրությամբ միշտ ոգևորել է զինվորներին, ասել՝ «անպայման բոլորով տուն ենք գնալու»։

Որդու հետ ունեցած զրույցներից մայրը նոյեմբերի 6-ին ունեցած զրույցը չի կարողանում երբեք մոռանալ: Որդին ընտանիքի անդամներին ասել է. «Մի վախեցեք, մենք անմահ ենք, մեզ բան չի լինի: Թշնամին է փախչում մեզանից, մենք ինչո՞ւ պետք է փախչենք»:

Ամենաանհանգստացնող զանգը եղել է նոյեմբերի 8-ին. Գարիկն այդ օրը զանգահարել է ընտանիքի բոլոր անդամներին:

«Առավոտյան ինձ էր զանգել, խոսեցինք, բայց ավելի շատ անհանգստացա: 43 օրերի ընթացքում տագնապ չեմ ունեցել երբեք, այդ զանգից շատ անհանգիստ վիճակում էի. կանխազգում էի երևի: Ծանրոց էինք ուղարկել, զանգել էր, որ շնորհակալություն հայտներ, ասաց՝ երեկոյան կզանգեմ, բայց այդպես էլ չզանգեց: Ինչ հեռախոսահամար գիտեինք իր ընկերների, զանգեցինք, բայց ոչ մի պատասխան չկար: Մահվան լուրն իմացանք նոյեմբերի 10-ին»,- պատմում է մայրը՝ Լուսինե Մարությանը:

Հրադադարից մեկ օր առաջ՝ նոյեմբերի 8-ին, կատաղի մարտերի ժամանակ թաքստոցի հրաման տալով իր զինակից ընկերներին՝ Գարիկը, երբ հրանոթից կրակելիս է եղել, նրան թիրախավորել է թշնամին: Նա զոհվել է Մարտակերտում՝ Գիշի գյուղում:

Գարիկ Կիզիրանցը ծնվել է Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքում։ 2 տարեկանից ապրել է Մոսկվայում, սովորել Շոլկովո քաղաքի Ջանիբեկովի անվան թիվ 13 դպրոցում։ Դեռ մանկուց աչքի է ընկել բարձր առաջադիմությամբ ու կարգապահ պահվածքով։ 2009 թ.-ին ընտանիքը տեղափոխվել է Հայաստան, Գարիկն ուսումը շարունակել է Երևանի Ղևոնդ Ալիշանի անվան թիվ 95 միջնակարգ դպրոցում։ Մասնակցել է թե՛ քաղաքային և թե՛ հանրապետական բոլոր օլիմպիադաներին և արժանացել բազմաթիվ պատվոգրերի։ Հաճախել է UCAN մոդելային դպրոց։ Գերազանց ավարտելով դպրոցը՝ ընդունվել է ՀԱՊՀ-ի ՏՀՏԷ ինստիտուտի տեղեկատվական տեխնոլոգիա ճյուղ։

20-ամյա Գարիկի հիշատակին նրա դասարանցիների ջանքերով իր նոթատետրը վերածվել են գիրքի: Այն կոչվում է «Небесный солдат»՝ «Երկնային զինվոր»: Գարիկը նույնպես շատ է ցանկացել գիրք գրել, միշտ ասել է՝ «ինձ ճանաչելու են, իմ մասին բոլորը լսելու են»։

Հատված Գարիկի հուշատետրում առկա մտքերից, որը նա գրել է ռուսերեն

''Затея написать кое-что никуда не пропала. У меня есть сформулированные характеры, которых нужно чуть-чуть усовершенствовать. У меня имеется и конфликт. А как гласит книга ''исскуство драматургии''։ ''Характер создаёт конфликт, без конфликта не будет характера''. Черт, у меня даже есть крохотная база знаний на счет всей этой суеты.

В общем, вы еще обо мне услышите.

Этот блокнот я оставлю дома в знак того, что все плохое или, почему нет хорошее имеет свой логический конец. Пусть он будет играть роль маяка в разбушевавшемся море, а именно-в самых трудных и неисходных ситуациях''.

Ստորև՝ հայերեն թարգմանությունը

«Ինչ-որ բան գրելու միտքն իմ ներսից այդպես էլ չհեռացավ։ Ես արտահայտված կերպարներ ունեմ, որոնք պետք է մի փոքր կատարելագործել։ Ես նաև կոնֆլիկտային եմ: Ինչպես ասվում է «Դրամատուրգիայի արվեստ» գրքում, «Բնավորությունը կոնֆլիկտ է ստեղծում, առանց կոնֆլիկտի բնավորություն չկա»: Գրողը տանի, ես նույնիսկ փոքր գիտելիքների բազա ունեմ այս ամբողջ աղմուկի մասին:

Դուք դեռ կլսեք իմ մասին։

Այս նոթատետրը ես կթողնեմ տանը՝ ի նշան այն բանի, որ ամեն վատ բան, կամ, ինչու ոչ, լավ բան իր տրամաբանական ավարտն ունի։ Թող նա խաղա փարոսի դերը մոլեգնող ծովում, այն է՝ ամենադժվար և անելանելի իրավիճակներում»։

Մերի Խաչատրյան