Մի կտոր Թիֆլիս ենք բերում Հայաստան. տիկնիկագործ Արմեն Հովհաննիսյանն իր՝ «Տիկնիկների կոլաժ» ներկայացումով Երեւանում է

Վաղը՝ ապրիլի 30-ին, նկարիչ, տիկնիկագործ Արմեն Հովհաննիսյանի շրջիկ թատրոնը հյուրընկալվելու է կինոռեժիսոր, սցենարիստ Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանում՝ ցուցադրելու «Տիկնիկների կոլաժ» ներկայացումը:

Վրաստանաբնակ գործիչը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նշում է՝ թանգարանի տնօրեն Զավեն Սարգսյանը, շուրջ երեք տարի առաջ ծանոթանալով իր գործերին, հրավիրել էր՝ դրանք թանգարանում ներկայացնելու: Համավարակի, այնուհետեւ պատերազմի պատճառով վերջինիս այցը ձգձգվում էր: 

«Փարաջանովի թանգարանում ներկայանալն ինձ համար մեծ պատիվ է: Ներկայացումը երաժշտական եւ պարային համարներով է կառուցված: Մենք փորձելու ենք փարաջանովյան ժամանակների Թիֆլիսը բերել, նաեւ 19-րդ դարի Թիֆլիսը կտեսնեք՝ կինտոններ (վաճառական Թբիլիսիում), Սայաթ-Նովայի սիրելիին՝ իր պարով: Հանդիսատեսը կտեղափոխվի հին Թիֆլիս, կշփվի ուրախ կինտոնների, Փարաջանովի հարեւան մադամ Ժերմենի հետ: Կլինեն նաեւ Շառլ Ազնավուրը, քոչարի պարողներ եւ այլ կերպարներ: Նրանք բոլորը կհամախմբվեն եւ կփորձեն կտրել իրականությունից: Հեքիաթի վերջում երեք խնձորի փոխարեն մի մեծ նուռ կընկնի»,- խոսելով ներկայացման եւ սպասվող անակնկալի մասին՝ մանրամասնում է Արմեն Հովհաննիսյանը:

Նրա խոսքով՝ գալուց առաջ ֆինանսավորման հարցով դիմել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարություն, սակայն օժանդակություն չի ցուցաբերվել, այցը վրացական կողմի աջակցությամբ է կազմակերպում: Տիկնիկագործը հույս ունի՝ ներկայացման շնորհիվ հայաստանյան հանդիսատեսը մի փոքր կկտրվի ներկայիս ծանր առօրյայից եւ կտեղափոխվի իր ստեղծած աշխարհը:

Անդրադառնալով Հայաստանում եւ Վրաստանում գործող հայ մշակույթի գործիչների համագործակցությանը՝ վերջինս ասում է՝ պասիվություն է նկատում. «Ցավոք, պիտի փաստեմ, որ Հայաստանն ինքն ակտիվ չէ: Փոքրիկ թատրոնը, որ վերջին մի քանի տարիներին ես ստեղծել եմ, անմիջապես մեծ սեր ու ճանաչում է ձեռք բերել Վրաստանի արվեստագետների շրջանում: Սակայն Հայաստանից գրեթե հետաքրքրություն չկա»:

Հովհաննիսյանն ասում է՝ թատրոնը ստեղծել է, որպեսզի ձուլվող երեխան տիկնիկի միջոցով Թումանյան լսի, հայկական խոսք հնչի տիկնիկի միջոցով: «Այստեղ երեխաներից շատերը հայերեն գրել-կարդալ չգիտեն, քանի որ հայկական դպրոց չեն հաճախում: Տիկնիկի միջոցով նրանք տեսնում են հայ մշակույթը, լսում հայերեն խոսք, ծանոթանում Փարաջանովի, Սայաթ-Նովայի, Կոմիտասի հետ: Չեմ սիրում բուռն կերպով խոսել եւ պաթետիկ բաներ ասել հայրենասիրության մասին, սակայն ինձ համար հայրենասիրությունն առաջին հերթին հայապահպանությունն է»,- վստահեցնում է նա:

Հայապահպանությունը Հովհաննիսյանի համար ապրելակերպ է դարձել, իսկ բացը փորձում է թատրոնի միջոցով լրացնել: «Հայաբնակ այնպիսի շրջաններում եմ լինում, որ նույնիսկ պատկան մարմինները տեղյակ չեն, որ Վրաստանում նման հայաբնակ գյուղեր կան: Դրանք այն վայրերն են, որ անգամ մեքենայի համար է դժվարանցանելի»,- նկատում է նա եւ հավելում՝ երբեք այդ գյուղերում տոմս չի վաճառում: Հովհաննիսյանն ասում է՝ տարբեր տեղեր է աշխատում, որ կարողանա թատրոնը պահել:

Նրա համոզմամբ՝ հայ ազգը բնույթով ձուլվող տեսակ է, եւ բավական է դրսում ապրեն ու անմիջապես սկսում են այդ երկրի լեզվով խոսել, նրանց նման ապրել: Տիկնիկագործը կարծում է, որ նոր սերունդը նման է փափուկ կավի՝ ինչպես թրծես, այդ տեսքը կստանա:

«Ձուլման տեսանկյունից Թբիլիսիի հայրեն ավելի խոցելի են: Ձուլվում են, ո՛չ վրացի են դառնում, ո՛չ էլ՝ հայ մնում: Մարզերում գոնե պահում են հայկական լեզուն, հայկական դպրոց են հաճախում, խոսում հայերեն: Եթե ցանկանանք ճանաչել մեզ ու մեր սերունդներին փոխանցել, վաղը ձուլման խնդիր չենք ունենա: Իհարկե, հարգում եմ այն երկրի լեզուն, որտեղ ես ապրում եմ, բայց եթե ես կորցնեմ իմը, վաղը ինձ չեն հարգի այդ երկրի և՛ բնակիչները, և՛ մշակույթի գործիչները»,- ասում է նա: