Կապիկի ծաղիկը հիմնականում գրանցվել է ոչ ավանդական սեռական կողմնորոշում ունեցող մարդկանց շրջանում. ՀՀ-ում դեռևս չկա

Մայիսի 7-ին աշխարհն ահազանգեց կապիկի ծաղիկ կոչվող վիրուսի մասին։ Առաջին դեպքը հայտնաբերվեց Մեծ Բրիտանիայում, երբ քաղաքացին վերադարձել էր Նիգերիայից, որտեղ էլ հավանաբար վարակվել էր:

Այժմ արդեն աշխարհի 13 երկրում արձանագրվել է վիրուսի 99 դեպք: Վարակվածների հիմնական շեմը երիտասարդ տղամարդիկ են: ՀՎԿԱԿ-ի մարդու և կենդանիների համար ընդհանուր հիվանդությունների համաճարակաբանության բաժնի պետ Լուսինե Պարոնյանը այսօր հրավիրված մամուլի ասուլիսի ընթացքում մանրամասնեց՝ մեծ մասամբ դեպքերը արձանագրվել են ոչ ավանդական սեռական կողմնորոշում ունեցող տղամարդկանց շրջանում:

Մինչև այս Եվրոպայում վիրուսի՝ մարդուց մարդուն փոխանցման դեպք չէր արձանագրվել: Գրանցված դեպքեր թերևս եղել էին, սակայն՝ աֆրիկական պետություններ ճանապարհորդելու հետևանքով:

«Կապիկի ծաղիկը հայտնաբերվել է դեռևս 1958 թվականին, իսկ 1970-ականներից հետո արդեն դեպքերը սկսել են արձանագրվել մարդկանց շրջանում, ընդ որում՝ եվրոպացիների, որոնք ճանապարհորդել էին աֆրիկյան երկրներ: Սակայն վերջին շրջանում եվրոպական երկրներում նկատվող դեպքերի հետ կապված անհանգստությունը մեծ է, քանի որ դրանք կապված չեն ճանապարհորդությունների հետ: Միայն Մեծ Բրիտանիայում արձանագրված առաջին դեպքն էր, որը ի հայտ էր եկել ճանապարհորդելուց հետո»,- նշեց մասնագետը:

Վիրուսը փոխանցվում է երկարատև սերտ շփման, ինչպես նաև օգտագործված սրբիչի և անկողնային պարագանների միջոցով: Դրա փոխանցումը մարդուց մարդուն սահմանափակ է և հիմնականում տեղի է ունենում օդակաթիլային ճանապարհով և/կամ ախտահարված հյուսվածքի հետ երկարատև սերտ շփման։ Շրջանառվում է նաև վարակի՝ սեռական ճանապարհով փոխանցումը: Այն մարդուն փոխանցվում է հիմնականում վայրի կենդանիներից, ինչպիսիք են՝ կրծողները և պրիմատները (շիմպանզե, գորիլա, օրանգուտան և այլն):

Վարակումը կենդանիներից տեղի է ունենում կենդանիների (վարակված) արյան, կենսաբանական հեղուկների, ինչպես նաև վնասված մաշկի կամ լորձաթաղանթի հետ անմիջական շփման հետևանքով: Ռիսկի հավանական գործոններից է համապատասխան ջերմային մշակման չենթարկված, վարակված կենդանիների մսի օգտագործումը:

Կապիկի ծաղիկի վիրուսի գաղտնի շրջանը տևում է 5-21 օր, դրանից հետո առաջանում է ջերմություն, հոգնածություն, գլխացավեր, մկանացավեր, թուլություն և այլն: Ախտանշաններն առաջանալուց 1-3 օր հետո կարող է առաջանալ ցան, որը նմանեցնում են բնական ծաղկի ցանին: Ցանը սկսվում է դեմքի շրջանից և տարածվում մարմնի տարբեր հատվածներ:

Համեմատելով վիրուսը կորոնավիրուսային հիվանդության հետ՝ Պապոյանը շեշտեց՝ այն ավելի քիչ վարակիչ է: Կոնգոյի դեմոկրատական հանրապետությունում գրանցված դեպքերը ավելի ծանր են, իսկ Նիգերիայում արձանագրվածներն ավելի հեշտ են ընթանում:

«Այս վիրուսը գաղտնի շրջանում վարակիչ չէ, քովիդը գաղտնի շրջանում էլ էր վարակիչ: Օդակաթիլային փոխանցումը հնարավոր չէ, միայն սերտ շփում է անհրաժեշտ: Գիտնականների կարծիքով՝ քանի որ սա ԴՆԹ վիրուս է, համավարակ առաջացնելու հակում չունի: ԴՆԹ վիրուսներով հիվանդությունները գաղտնի շրջանում վարակիչ չեն: Թեև կոնկրետ այս վիրուսի ուղղությամբ հետազոտությունները շարունակվում են, սակայն գիտնականները կարծում են՝ քանի որ ԴՆԹ վիրուս է, ապա գաղտնի շրջանում վարակիչ չէ»,- նշեց մասնագետը:

Վերջինս վստահեցրեց՝ ԴՆԹ վիրուսների դեպքում փոփոխվելու հավանականությունը շատ անգամներ ավելի ցածր է, քանի որ փոփոխվելու համար դրանք ավելի երկար ժամանակահատված են պահանջում:

Նրա խոսքով՝ վիրուսից մահացության դեպքերը գրանցվում են 1-10 տոկոս, այսինքն՝ տարբեր երկրներում այդ տոկոսը տարբեր է: Վիրուսը առավել վտանգավոր է երեխաների և իմունային համակարգի հետ խնդիրներ ունեցող անձանց համար:

Կապիկի ծաղիկ վիրուսի դեմ աշխարհը թերևս չունի հատուկ պատվաստանյութ, սակայն, ՀՎԿԱԿ-ի իմունականխարգելման և կառավարելի վարակիչ հիվանդությունների համաճարակաբանության բաժնի պետ Սվետլանա Գրիգորյանի խոսքով, թե՛ բնական ծաղիկը և թե՛ կապիկի ծաղիկն ունեն խաչաձև իմունիտետ առաջացնելու հատկություն, այդ պատճառով բնական ծաղկի պատվաստանյութերը մոտ 85 տոկոս արդյունավետություն են դրսևորում կապիկի ծաղիկի կանխարգելման գործընթացում. «Ըստ հետազոտությունների՝ պատվաստանյութերը բավականին արդյունավետ են: Այս պատվաստանյութերը նախատեսված են 18 տարեկան և բարձր տարիքի անձանց համար, հաստատել են և՛ ԱՄՆ դեղերի և պարենի, և՛ Եվրոպական դեղերի գործակալությունները»,- ասաց նա:

Բնական ծաղկի դեմ մասսայական պատվաստումներ իրականացվել են մինչև 1980 թվականը: Այնուհետև դրանք հանվել են, քանի որ համարվել է, որ վիրուսը վերացել է: Բնական ծաղկի դեմ պատվաստանյութ հիմա էլ արտադրվում է, սակայն նախատեսված է խիստ սահմանափակ թվով կիրառման համար, օրինակ՝ այն անձանց համար, որոնք աշխատում են լաբորատորիաներում և այդ հարուցիչների առումով ռիսկի խմբում են: Մասնագետի խոսքով՝ կապիկի ծաղիկի վարակվածության դեպքերի համար դեռևս մասսայական պատվաստում իրականացնել անհրաժեշտ չէ:

Խոսելով նաև այն մասին, թե ի՞նչ հնարավորություններ ունի Հայաստանը վիրուսը հայտնաբերելու և կանխարգելելու գործընթացում՝ Գրիգորյանը նշեց՝ հայաստանյան ԲԿ-ներին շրջաբերական է իջեցվել, որ կասկածելի ցանավորում կամ նման ախտանշաններ ունեցող անձանց նկատմամբ ուշադիր լինեն: Որևէ կասկածելի դեպք առայժմ չի նկատվել: Աշխատանք է տարվում նաև Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի հետ, որոնք սահմանային անցման կետերում հսկողություն են իրականացնում՝ էկզոտիկ կրծողներ և կապիկներ Հայաստան բերելը արգելելու համար:

Վիրուսի ախտորոշման համար գոյություն ունեն թեստեր, որոնք իրականացվում են ՊՇՌ թեստավորմամբ արյան և արագ թեստերի միջոցով:

Կապիկի ծաղկի կանխարգելման նպատակով անհրաժեշտ է խուսափել ախտանշաններ ունեցող անձի հետ երկարատև սերտ շփումից, չներկրել Էկզոտիկ կապիկներ (պրիմատներ) և կրծողներ, կենդանական միս կամ դրանց մասեր պարունակող բոլոր մթերքները ենթարկել բավարար ջերմային մշակման, որը պաշտպանում է ինչպես այս, այնպես էլ՝ այլ վարակիչ հիվանդություններից, կենդանաբանական այգիներ այցելելիս խուսափել կապիկների և կրծողների հետ շփումներից։

Եթե ճամփորդել եք Աֆրիկայում կամ շփում եք ունեցել այնտեղից վերադարձած անձի հետ, մաշկի ցանավորման և այլ ախտանշանների դեպքում անմիջապես անհրաժեշտ է դիմել վարակաբանի խորհրդատվության։

Տպել
3870 դիտում

ԼՂ-ում խաղաղապահների պատասխանատվության գոտում խախտումներ չեն արձանագրվել. ՌԴ ՊՆ

Իշխանությունն ամեն գնով չպահելու գինը ժողովրդին դավաճանելն ու «դասալքության» դիմելն է

Եռակցումն ավարտվել է․ առաջիկա ժամերին կվերսկսվի Երևանի Արաբկիր և Կենտրոն վարչական շրջանների ջրամատակարարումը

Իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին ժամը 22:00-ի դրությամբ

«Արմավիր» ՔԿՀ այցելած քաղաքացու մեքենայից հայտնաբերվել են առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցներներ

«Տեսնես՝ երեխաներս ինձ հասկացա՞ն. մենք տուն ենք վերադառնում, բայց մտքով մնում ենք դպրոցում. ուսուցչուհի Սոֆյա Քերոբյան

Սարսափած եմ տեսանյութից․ Գերմանիայի ՄԻ հանձնակատարը կոչ է արել հետաքննել հայ ռազմագերիների մահապատժի տեսանյութը

Հրդեհ է բռնկվել Գեղամավան գյուղում

Առաջին հայացքից անվտանգ, բայց մահաբեր երթևեկության միջոց․ ինքնագլորներից տուժելու դեպքերը 2 ամսում 60 տոկոսից ավելի են

Հակառակորդը կրակ է բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի արևելյան հատվածի հայկական դիրքերի ուղղությամբ

«Հակոբ Կոջոյան» կրթահամալիրի 85-ամյա շենքն առաջին անգամ հիմնանորոգվում է

Ձեր աշխատանքն անգնահատելի է․ Վահագն Խաչատուրյանն Ուսուցչի օրվա առթիվ հանդիպել է Վարդենիս համայնքի ուսուցիչների հետ

Ուսուցչի օրվա առիթով պարգևատրվել է Լոռու մարզի 36 վաստակաշատ ուսուցիչ

Հայաստանի պետական կամերային երգչախումբը համերգային շրջագայությամբ հանդես է եկել Իտալիայում

Գառնի Երևան երթուղայինի գինը թանկացել է. մրցույթը շահած «Մուլտի տրանսպորտի» տնօրենի խոսքով՝ 10 տարի արժեքը չի փոխվելու

Միկրոավտոբուսային հ.5 երթուղին այսուհետ կսպասարկվի նաև համայնքային՝ «ԳԱԶԵԼ-Սիթի» մակնիշի ավտոմեքենաներով

Լեռնանիստի սարերում հրդեհ է բռնկվել

Շիրակի մարզպետի հանձնարարությամբ շրջայց է կատարվել պոլիկլինիկաներ․ առիթը քաղաքացիներից ստացված բողոքներն են

Դոլարի փոխարժեքը նվազել է. եվրոն՝ թանկացել

Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմինը նոր ղեկավար ունի

Փոխվարչապետ Մաթևոսյանը մասնակցել է Գլոբալ ինովացիոն ֆորումին

Այսօր ավարտվեց իմ պաշտոնավարումը՝ որպես ՀՀ արդարադատության նախարար. Կարեն Անդրեասյան

Երկրաշարժ Իրանի Խոյ քաղաքից 34 կմ հարավ-արևելք, այն զգացվել է Սյունիքի, Վայոց ձորի և Արարատի մարզերում

Օդի ջերմաստիճանը հոկտեմբերի 7-10-ը աստիճանաբար կնվազի 8-10 աստիճանով

Սերժ Սարգսյանը բանակցային սեղանին թողել է կապիտուլյացիայի թուղթն ու հեռացել. Նիկոլ Փաշինյան

Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանն այցելել է Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնք (լուսանկարներ)

Երանուհի Թումանյանցն ազատվել է արդարադատության փոխնախարարի պաշտոնից

Վարչապետը մեկնում է Պրահա. այցի շրջանակում նախատեսված է նաև հանդիպում Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ

Վայոց ձորի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերում Կառավարությունն աջակցության ծրագրեր կիրականացնի. ՀՀ փոխվարչապետ

ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարը հանդիպել է Իրանի Շարիֆ համալսարանի պրոֆեսորադասախոսական կազմի հետ

12 հանրային գրադարաններ ևս կհամալրվեն նոր համակարգիչներով

Բանավոր պայմանավորվածություններ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև չկան. Արարատ Միրզոյան

Հայրենադարձված գերիներից 10-ն այս պահին հարցաքննվում է, 7-ը` բուժում ստանում. ՔԿ

Ուսուցիչը առանձնահատուկ դերակատարություն ունի մեր կյանքում. Սասուն Միքայելյանի ուղերձը

Հայաստանի պետական կամերային երգչախումբը համերգային շրջագայությամբ հանդես է եկել Իտալիայում

Սյունիքի նախկին մարզպետի որդու քրեական գործն ուղարկվել է դատարան

Լեռնանիստ գյուղում այրվել է խոտածածկ տարածք

ՀՀ ՄԻՊ-ը և Ֆրանսիայի դեսպանն այցելել են Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքով Սյունիքում տուժած ընտանիքներին

«Զանգեզուր TV»-ն վերանվանվել է «Սյունիք հեռուստաընկերություն»

Հանրային քննարկման է ներկայացվել «ՀՀ 2023 թվականի պետական բյուջեի մասին» օրենքի նախագիծը