Ովքեր են «Արփի լիճ ազգային պարկի» նոր բնակիչները և ինչի կարիք ունեն Հյուսիսային գեղեցկուհու աշխատակիցները

Աշխարհում միակ վայրը, որտեղ ապրում է խորամանկ ու ագրեսիվ Դարևսկու իժը, Շիրակի մարզում գտնվող «Արփի լիճ ազգային պարկի» արևելյան տեղամասի քարափն է, որտեղ գտնվում է հայկական որորի բնադրավայրն ու ամենամեծ գաղութը:

Բնությունն այս տարի շռայլ է գտնվել Հյուսիսային գեղեցկուհու հանդեպ: Այստեղ, թեև հյուրի կարգավիճակով, այնուամենայնիվ, Լոռվա կողմերից ընտանիքով գորշ արջն է ժամանել: 7-ով են եկել, 2-ը՝ քոթոթ: Դիտարկվել են «Արփի լիճ ազգային պարկի» արևմտյան տեղամասում: Եկել, սակայն, ըստ պարկի տնօրեն Մուշեղ Մուրադյանի, մայիսին Թռչկանի ուղղությամբ հեռացել են: Բայց մեկ ամիս առաջ մեկ արջը քոթոթների հետ վերադարձել է:

Սև արագիլների համար ևս տարածքը գրավիչ է, նախկին մեկ-երկուսի փոխարեն այսօր արդեն 14 արագիլ կա:

5-6 տարվա ընդմիջումից հետո իր ներկայությամբ «Արփի լիճ ազգային պարկին» է պատվել  ՀՀ կարմիր գրքում գրանցված քաջահավը:

Լճում ապրող 11 տեսակի ձկներին այս տարի նոր ընկեր է միացել: Արփիի ջրերում, տնօրենն ասում է, ռուս զբոսաշրջիկներն են նորեկին որսացել, իրենց էլ՝ ցույց տվել: Արփի է հասել жерех-ը: Վերականգնվել է սազանի խմբաքանակը:

Արգելոցային կղզիներում եռապատկվել է թռչունների թիվը: Այստեղ է ապրում Միջազգային կարմիր գրքում գրանցված գանգրափետուր հավալուսնը:

Արփի լիճն այս տարի նաև իր ծավալով է ուրախացրել պատասխանատուներին: Նախորդ տարվա 48.1 մլն խմ ջրի դիմաց տարվա այս ժամանակահատվածում առկա է 61.5 մլն խմ ջուր: Ե՛վ տեղումներն էին այս տարի առատ, և՛ ջրթող է քիչ կատարվել:

Բնության առատությունից զերծ չի մնացել նաև զբոսաշրջային ոլորտը: Մուշեղ Մուրադյանն ասում է՝ մինչ այս տարի՝ իրենց համար այցելուների թվով գերազանց տարի է համարվել 2019-ը: Այդ ժամանակահատվածում ազգային պարկ է այցելել 4000-ից ավելի մարդ՝ հայեր, օտարերկրացիներից՝ հիմնականում ֆրանսիացիներ:

Այս տարվա հուլիսի 1-ի դրությամբ արդեն 4000 զբոսաշրջիկի են ընդունել, հարգել, պատվել, զարմացրել, ճանապարհել: Այս հանգամանքով պայմանավորված՝ կտրուկ ավելացել է աշխատակիցների ծանրաբեռնվածությունը:

«Հիմա մեր աշխատակիցներից ցանկացածին, որ հարցնեք՝ ինչի՞ կարիք ունի, կասի՝ քնի, հանգստի: Շատ լարված, բայց հպարտանալու օրեր ենք ապրում: Սա մեր աշխատանքի պտուղն է: Կարող ենք ասել, որ «Արփի լիճ ազգային պարկ»-ը զբոսաշրջային նախընտրելի ու սպասված ուղղություններից է դարձել»,- «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում ասում է տնօրենը:

Այստեղ 670 տեսակի բարձրակարգ բույս է գրանցված, 19-ը՝ ՀՀ կարմիր գրքի բնակիչներ: Հիմա տարվա այն ժամանակահատվածն է, երբ Արփի են գալիս հիանալու «Արդենիս-Ալվար» տեղամասում աճող և ՀՀ կարմիր գրքում գրանցված Դեղին կոկոռով՝ ջրաշուշանով: Այդ ծաղիկներով հիանալ հնարավոր է մինչև հուլիսի 20-ը:

Արփի կարելի է գնալ, հիանալ, նաև մնալ ու վայելել բնությունն առավել լիաթոք: Տնօրենն ասում է՝ այպիսի առաջարկ ունեն, որ գոհացնում է մեծամասնությանը: Հյուրատունը 24 ժամ կեցություն է առաջարկում՝ մեկ անձի համար 3000 դրամ վճարով: Նաև խոհանոց կա, որտեղ ցանկության ու կարիքի դեպքում կարելի է ուտելիք պատրաստել:

Տարածքում տաղավարներ էլ կան: 24 ժամ այն զբաղեցնելու դիմաց 5000 դրամ է պետք վճարել: Մուշեղ Մուրադյանն ասում է՝ գիշերակացով այցելուների թիվն է մեծ: Գալիս են նաև իրենց տնակ-մեքենաներով, որոնցում էլ գիշերում, սնվում են: Առավոտյան ու կեսօրի այցելուները հիմնականում տեղաբնակներն են, ուսանողական ու աշակերտական կոլեկտիվներ:

Ձմռան ամիսները ևս Արփիում հեքիաթային են: Հյուրերն ու սիրողական ձկնորսությամբ զբաղվողները գալիս, հենց սառույցի վրա էլ վրանները խփում, մնում են:

«Լճի վրա 80 սմ-ից մինչև 1 մետր սառույց է լինում: Այդ ժամանակ հիմնականում էքստրիմ տուրիզմի սիրահարներն են մեզ հյուր գալիս: Էդ ամիսներին 40-50 վրան է լինում սառույցին»,- ասում է տնօրենը:

Աշխատանքի ծավալի մեծացումը, սակայն, չի նշանակում նոր աշխատակիցների ընդունում: Տնօրենի խոսքով՝ կադրային պակաս չունեն: Օտարերկրացիների հետ շփումներում էլ խնդիրներ չկան. լեզուների տիրապետող աշխատակիցներ կան:

Սամսոն Մատինյան