Որոշ կարծիքների համաձայն՝ Ուկրաինա պետության գոյությունը հարցականի տակ է. ռազմագետը՝ ռուս-ուկրաինական պատերազմի մասին

2022 թվականի փետրվարի 24-ը սկսվեց Ռուսաստանի զինված ուժերի կողմից Ուկրաինայի տարածք ներխուժմամբ: Պատերազմին նախորդեց Ռուսաստանի կողմից՝ ուկրաինական տարածքից օկուպացված Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության և Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության անկախության ճանաչումը:

Ռազմական փորձագետ Մհեր Հակոբյանի կարծիքով՝ ռուս-ուկրաինական պատերազմն ունի երկու փուլ: Այժմ երկրորդ փուլում ենք:

«Առաջին փուլը մինչև այս տարվա կեսն էր, երբ մասսայական հարված հասցվեց Կիևի, Սումի, Չերնիգովի, հարավային Դոնբասի ուղղություններով: Այդ ընթացքում մենք տեսնում էինք շլացուցիչ առաջխաղացում, և թվում էր, թե պատերազմը ընդամենը մի քանի օրից կավարտվի, սակայն այդպես չեղավ: Ուկրաինան սկսեց դիմադրություն ցույց տալ, արևմուտքից աննախադեպ օգնություն եղավ Ուկրաինային: Երկրորդ փուլում Ռուսաստանը ուժերը կենտրոնացրեց դոնբասյան ճակատում»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է Հակոբյանը:

Վերջինիս խոսքով՝ Ռուսաստանն իր առջև դրված խնդիրների մոտ 80 տոկոսն իրականացրել է: Դոնբասյան հանրապետությունների վարչական տարածքները գրեթե գրավված են, մնացել է Սլավյանսկն ու Կրամատորսկը: Այս տարածքների գրավումն էլ ռազմագետը համարում է երկրորդ փուլի ավարտը:

«Կարծում եմ՝ երկրորդ փուլն ամառվա վերջում հաջողությամբ ավարտված կլինի, սակայն կսկսի երրորդ փուլը: Այս անգամ ՌԴ-ն կհարձակվի կա՛մ Խարկովի, կա՛մ հարավային Օդեսայի ուղղությամբ: Օդեսային հարձակման առավելությունն այն կլինի, որ Ռուսաստանը Ուկրաինային կկտրի Սև ծովից: Այսինքն՝ հարավային ուղղությամբ Ռուսաստանը ռուս կայսրության սահմանների ժամանակահատվածին կվերադառնա: Խարկովի գրավումը ավելի կայուն հաջողություն կբերի: Այս քաղաքը շատ մեծ է, եթե մարդիկ նույն կերպ դիմադրեն, ինչպես, օրինակ, Մարիուպոլում, ծանր մարտեր կլինեն քաղաքի համար»,- նշում է զրուցակիցն ու հավելում՝ իր կարծիքով՝ ՌԴ-ն առաջին տարբերակը կընտրի:

Նրա խոսքով՝ ՌԴ-ի գործերը ճակատում այնքան էլ վատ չեն, ինչպես կցանկանար արևմուտքը, սակայն ռուսական կողմն ունի մեծաթիվ՝ մոտ 20 հազար մարդկային կորուստ, ինչը լավ չէ. «Ռուսական կողմն այս պատերազմի ընթացքում կորցրեց նաև իր հեղինակությունը: Այնպիսի երկրորդական խաղացողներ, ինչպիսիք են Ղազախստանն ու Ադրբեջանը, իրենց երբեմն հանդուգն են պահում Ռուսաստանի նկատմամբ: Ալիևն օրեր առաջ եվրոպական կազմակերպության հետ գազային պայմանագիր ստորագրեց և այդ քայլով քար նետեց Ռուսաստանի «այգին»»:

Ռազմական փորձագետի դիտարկմամբ՝ ռուս-ուկրաինական պատերազմի ֆոնին մեր տարածաշրջանում էլ ամեն բան հարթ չէ. «Իրան-Թուրքիա-ՌԴ հանդիպմանն էլ Իսրայելն է խանդով վերաբերվում, որովհետև Իրանը հայտարարեց ատոմային զենք ստեղծելու տեխնիկական հնարավորության մասին, իսկ դա Իսրայելի համար կենաց-մահու խնդիր է: Վիճակը վատթարանում է նաև Իրաքում: Այսօր Թուրքիան հայտարարեց, թե պատրաստ է հարվածներ հասցնել: Հայաստանը «բլթբլթացող տաք կաթսայի» կենտրոնում է հայտնվել, ինչն այդքան էլ լավ չէ»:

Անդրադառնալով Ռուսաստանի այն հայտարարությանը, թե այս պատերազմում իրենց ամբողջ ներուժը չեն կիրառել՝ Հակոբյանն ասում է՝ համաձայն չէ այդ տեսակետի հետ:

«Ռուսաստանն Ուկրաինայում կենաց-մահու կռիվ է տալիս, ինչ միջոց ունի, բացի ատոմային զենքից, օգտագործում է: Սխալ է ասել, թե մենք ամբողջ ուժով դեռ չենք կռվում: Ռուսական ռազմավարչական ապարատն ունի լուրջ թերություններ, մյուս կողմից էլ արևմուտքն անընդհատ օգնում է Ուկրաինային: Պուտինյան դարաշրջանում ռուսական բանակը մի շարք մանր մարտերի տակից պատվով է դուրս եկել, օրինակ՝ ռուս-վրացական պատերազմ, գործողություններ Սիրիայում, չեչենների հետ: Մի պահ տպավորություն էր, թե ռուսական բանակը վերածնվում է, սակայն Ուկրաինայի հետ մարտերը ցույց տվեցին, որ դրա միայն 5-10 տոկոսն էր արդիական վիճակում գտնվում»,- նշում է զրուցակիցը:

Ռազմական փորձագետը հույս է հայտնում՝ ՌԴ-ն այնպիսի փորձանքի մեջ չի հայտնվի, որի հետևանքով կվտանգվի նաև Հայաստանը, քանի որ թուրք-ադրբեջանական տանդեմը, ատամները սրած, սպասում է Ռուսաստանի առաջին իսկ թուլացման դեպքում կրկին հարվածել Հայաստանին:

Դիտարկմանը, որ պատերազմի սկզբում շատերը կարծիք էին հայտնում, թե Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին չի դիմանա և կփախչի, սակայն դա տեղի չունեցավ, Մհեր Հակոբյանը նշում է՝ իր կարծիքով՝ Զելենսկին արևմտյան գործակալ է, ինքնուրույն չի որոշում՝ ինչ անել:

«Զելենսկին կփախչեր, եթե իրեն այդպես հրահանգեին, բայց դա չեղավ: Զելենսկու կառավարական բուրգի ռազմավարչական տարբեր օղակներում կան արևմտյան դրածո մարդիկ, որոնք թույլ չեն տալիս, որ այդ բուրգը փլուզվի: Եվ այդ մարդիկ կարմիր գծերը հատել են: Գիտեն՝ կա՛մ պետք է փախչեն, կա՛մ մնան: Արևմուտքը ֆինանսապես, բարոյապես և տեխնիկապես օգնեց Ուկրաինային: Արևմտյան ձեռքը Ուկրաինայում գործուն մեխանիզմի հիմք դրեց»,- ասում է ռազմական փորձագետը:

Նրա կարծիքով՝ պատերազմը կհասնի ավարտուն փուլին այս տարվա աշնան վերջ: Եթե չվերջանա էլ, ապա ինտենսիվ չի լինի, ինչպես հիմա է, քանի որ Եվրոպան ծանր է տանում առաջացած գազի խնդիրը և հաստատ կցանկանա ինչ-որ պահի դադար վերցնել:

Խոսելով կողմերի կորուստներից՝ ռազմական փորձագետը նշում է՝ Ուկրաինան ամենից շատ տուժեց, ունեցավ ռազմական, տարածքային, մարդկային կորուստներ:

«Որոշ կարծիքների համաձայն՝ Ուկրաինա պետության գոյությունը հարցականի տակ է: Հիմա Ռուսաստանը տարածքի 30 տոկոսն է գրավել, եթե գրավեն 50-60 տոկոսը, մնացորդը հնարավոր է բաժանվի արևմտյան խաղացողների միջև: Ռուսաստանն էլ հսկայական մարդկային կորուստներ ունի, ինչպես նաև ֆինանսական, տեխնիկական ու իմիջային: Եվրոպան էլ պատերազմի հետևանքով ձեռք բերեց անկայունություն, փախստականների հոսք, քաղաքական վայրիվերումներ: Օգուտ քաղեց այս ամենից ԱՄՆ-ն, որն օգտագործեց Ուկրաինային՝ Ռուսաստանին հարվածելու համար: ԱՄՆ-ին չի հետաքրքրում նաև Եվրոպան, քանի որ, եթե Եվրոպան թուլանա, ընկնելու է ԱՄՆ-ի ազդեցության տակ»,- եզրափակում է Հակոբյանը:

Անյուտա Աթանեսյան