«15 րոպեում ծնվեց». գերմանահայ երգիչ Սարէն՝ ջավախքյան բարբառով երգի և դրա մեծ արձագանքի մասին

Ջավախքյան բարբառով սիրո մասին պատմելը հեշտ չէ, երգելը՝ առավել ևս: Ջավախքում, օրինակ, սիրում եմ բառին փոխարինում է «գուզեմ»-ը, և այսպես շարունակ...

Օրերս համացանցում հայտնվեց ջավախքյան բարբառով սիրո մասին պատմող երգ ու տեսահոլովակ, որը մեծ արձագանք գտավ և սիրվեց: «Սեր Ջավախքում» երգի հեղինակ կատարողը գերմանաբնակ հայ երգիչ, երգահան Սարէն է, որը երգը գրել է ընդամենը 15 րոպեում:

«Կարանտինի ժամանակ ապրում էի հայրական կողմի բարեկամներիս՝ զարմիկիս տանը, ովքեր ջավախքից են: Եվ քանի որ տանը բոլորը բարբառով էինք խոսում, ես էլ այդ ընթացքում սովորեցի և սկսել էի արդեն խոսել, անգամ՝ կատակներ անել: Մի օր, երբ բոլորս նստած էինք, ասացի՝ ի՜նչ սիրուն կհնչեին «լուսդ ուդեմ», «ես քեզի գուզեմ» և էլի նման գեղեցիկ բարբառային բառերը երգի ու երաժշտության տեսքով: Նստեցի դաշնամուրի մոտ, ու 15 րոպեում ծնվեցին և՛ երգի բառերը, և՛ երաժշտությունը»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նշում է Սարէն ու հավելում, որ ստեղծագործական միջավայրը երաժշտի համար շատ կարևոր է, ինչպես նաև՝ ազատ ընդունված և ընկալված զգալը:

Նրա խոսքով՝ ջավախքցի իր հարազատների սիրով շրջապատված է ծնվել «Սեր Ջավախքում» երգը:

Ըստ երգչի՝ երգը ոչ այնքան ջավախահայերի, որքան դրա սահմաններից դուրս ապրող հայության համար է: «Ցանկությունս մեծ է, որ երգը հենց Հայաստանի տարածքում ընդունվի ու դառնա սովորական»,- ընդգծում է երաժիշտը:

Սարէն ծնվել է Երևանում, երգում է 4 տարեկանից: 9 տարեկանում ընդունվել է Հանրային ռադիոյի «Արևիկ» մանկապատանեական անսամբլ՝ որպես մեներգիչ: Մենահամերգներով հանդես է եկել տարբեր երկրներում: 13 տարեկանում «Արևիկ» խմբի հետ մասնակցել է «Մանկական եվրատեսիլ»-ին՝ «Երազանքների բարի փերի» երգով, որի բառերի հեղինակը հենց ինքն է: Վերջինս շեշտում է, որ կյանքն առանց երաժշտության չի պատկերացնում, և, բարեբախտաբար, ծնողներն այդ հարցում իրեն միշտ օգնում ու աջակցում են:

Երգիչը դեռ մանկուց համերգներով շրջագայելիս երազել է Եվրոպայում սովորելու մասին: «19 տարեկանում տեղափոխվեցի Գերմանիա, Նյունբերգ քաղաքում ընդունվեցի համալսարան՝ դասական ոկալ բաժնում: Այնուհետև կրթությունս շարունակեցի Լոնդոնում՝ մագիստրատուրա ընդունվելով սոուլ և արենդբի ժանրերում (Soul R&B )»,- պատմում է Սարէն՝ հավելելով՝ որոշ ժամանակ Մյունխենում ապրելուց և դասավանդելուց հետո այժմ ապրում և աշխատում է Համբուրգ քաղաքում:

Առաջիկայում նա պատրաստվում է թողարկել ևս մեկ երգ, որը կլինի հայ-ֆրանսիական համագործակցության արդյունք: Երաժշտի խոսքով՝ իրենից ծնվող ցանկացած մեղեդի հայկականություն ունի. «Իմ բոլոր երգերը պիտի որ հայերի համար հարազատ լինեն, որովհետև անում եմ արեմբի և սոուլ երաժշտության յուրահատուկ սինթեզ հայկական ու երևանյան մեղեդիների հետ: Եվրոպացի պրոֆեսիոնալ երաժիշտ ընկերներիցս հաճախ եմ լսում, որ իմ երգերը յուրահատուկ են, հետաքրքիր ու սիրուն: Իսկ հայ մասնագետները միշտ նշում են, որ հայկական մեղեդիներ են իմ ստեղծագործությունները, չնայած որ դրանք մեծ մասամբ ժամանակակից R&B և արևմտյան ոճով են երգվում»:

Հայրենիք վերադառնալու ցանկություն, իհարկե, ունի, և երաժիշտը փորձում է տարին գոնե մեկ անգամ գալ հայրենիք: Հետագայում ուզում է Հայաստանում ևս հանդես գալ որոշ նախաձեռնություններով: Որոշել է սոուլ և արենդբի ժանրերը, ինչը քիչ է մեր երկրում, բերել այստեղ, իսկ հայկական մեղեդիները և հոգին, որը չկա Եվրոպայում, տանել այնտեղ. «Որոշել եմ վերցնել հայկական մոտիվները, հայկական երաժշտականությունը և սինթեզել դրանք արևմտյան ռիթմերի և հարմոնիաների հետ»:

Ստեղծագործական կեղծանունը որոշելիս ևս Սարգիս Մզիկյանը առաջնորդվել է հին հայկական ազնվական անունների «է» վերջավորությամբ: «Եվրոպայում Սարգիս անվան ուղղագրության ու արտասանության հետ շատ էի առնչվում խնդիրների և քանի որ շատ եմ սիրում մեր ազնվական անունների «է»-ով վերջավորությունը, ինչպես, օրինակ, Նարէ, Շաքէ, Նռանէ, այդպես էլ ծնվեց իմ՝ Սարէ անունը: Նաև սար բառի հետ եմ ասոցացնում այն, Սարէ՝ սարից»,- մանրամասնում է երաժիշտը:

Սարէի խոսքով՝ գերագույն կարևորություն ունի արմատներին վերադառնալը և այդ ահռելի հարստությունը սերնդեսերունդ փոխանցելը. «Իմ զարմիկի երեխաները հիանալի խոսում են հայերեն՝ ջավախքի բարբառով, թեպետ ծնվել և մեծացել են Գերմանիայում»,- ասում է երգիչը և հավելում, որ մեծ հարգանք ու սեր ունի մեր լեզվի, մշակույթի նկատմամբ ու անչափ ոգեշնչվում է դրանցով:

Հերմինե Կարապետյան