Սուդանում զինված բախումներ են զինվորականների ու հատուկ ջոկատայինների միջև

Սուդանում այսօր բախումներ են տեղի ունեցել բանակի և արագ արձագանքման ուժերի (հատուկ ջոկատների) միջև։ Կողմերից յուրաքանչյուրը մեղադրում է մյուսին հարձակման համար, ընդ որում՝ բանակը պնդում է, որ արագ արձագանքման ուժերը հարձակվել են իր շտաբի վրա, իսկ հատուկ ջոկատայինները պնդում են, որ իրենց շտաբը Խարթումում հարձակման է ենթարկվել «բոլոր տեսակի ծանր և թեթև զենքերով»:

Ինչ է պատահել

Բախումներ են սկսվել Մերովի ռազմաբազայի մոտ և Խարթումում։ Այնուհետ հատուկ ջոկատայինները հայտնել են, որ բանակային ստորաբաժանումները հարձակվել են իրենց շտաբի վրա։ Սուդանի բանակի ներկայացուցիչը հաստատել է դա, սակայն նշել է, որ հարձակումը պատասխանն է քաղաքի մի քանի շրջաններում գտնվող զորամասերի վրա արագ արձագանքման ուժերի հարձակումներին։

Ավելի ուշ տեղեկություններ են եղել  շտաբների վրա բանակի օդային հարվածների մասին։ Զինվորականները նաև Մերով քաղաքում ոչնչացրել են հատուկ նշանակության ուժերի ավելի քան 80 մեքենա։

Խարթումի նախագահական պալատի բոլոր մուտքերը արգելափակված են, պալատն ինքը շրջապատված է Սուդանի բանակի զրահամեքենաներով, հայտնում է Sky News Arabia-ն։

Սուդանի հատուկ ջոկատայինները հայտարարել են, որ վերահսկողության տակ են վերցրել Խարթումի և Մերովի օդանավակայանները և «մեծ կորուստներ» են պատճառել զինվորականներին։

Al-Hadath հեռուստաալիքի փոխանցմամբ՝ Մերովում գրավվել են մի քանի «ռուսական արտադրության կործանիչներ»։

Հատուկ նշանակության ջոկատի հրամանատարությունը կոչով դիմել է ժողովրդին՝ «երկրի համար այս կարևոր պատմական պահին միավորվել և դատապարտել բանակի վախկոտ պահվածքը»։

Սուդանի բանակի հրամանատար Աբդել Ֆաթահ ալ-Բուրհանն անձամբ է վերահսկում զինվորականների գործողությունները։ Արագ արձագանքման ուժերը հայտնել են, որ նրա նստավայրը գրավել են, սակայն բանակը հերքել է այդ պնդումները։ Ինքնիշխան խորհրդի (երկրի ղեկավար մարմնի) ղեկավարի անվտանգության ղեկավարի խոսքով՝ ալ-Բուրհանը «անվտանգ վայրում է և անձամբ վերահսկում է զինվորականների գործողությունները»։

Տուժածներ

Սուդանի բժիշկների կոմիտեի ներկայացուցիչը հայտնել է, որ տասնյակ տուժածներ տեղափոխվում են շտապ օգնության կենտրոններ։ Նրա խոսքով՝ «տարբեր վնասվածքներով մարդկանց են բերում, քաղաքացիական բնակչության շրջանում լուրջ դեպքեր կան»։

Սուդանի առողջապահության նախարարությունը բժիշկներին կոչ է արել գալ Խարթումի հիվանդանոցներ՝ օգնություն ցուցաբերելու համար։

Խարթումում մարտերը տեղի են ունենում պալատի, ԶՈւ գլխավոր հրամանատարության, օդանավակայանի, կենտրոնական շուկայի, ինչպես նաև Սուդանի մայրաքաղաքի հարավում գտնվող ռազմաբազաների մոտ։ Դիվանագիտական առաքելությունը Խարթումում ստեղծված իրավիճակը անվանել է անհանգիստ և խորհուրդ է տալիս Ռուսաստանի քաղաքացիներին բախումների հետ կապված մնալ տանը և պատուհանների մոտ չմնալ։

Էսկալացիայի նախադրյալներ

Քաղաքական ճգնաժամը Սուդանում շարունակվում է ոչ առաջին տարին այն բանից հետո, երբ 2019 թվականի ապրիլին ռազմական հեղաշրջման արդյունքում իշխանությունից հեռացվեց նախագահ Օմար ալ-Բաշիրը, ով կառավարում էր երկիրը 30 տարի։

Իրավիճակը սրվեց այս շաբաթվա սկզբին ալ-Բուրհանի, որը նաև ղեկավարում է Ինքնիշխան խորհուրդը, և արագ արձագանքման ուժերի ղեկավար Մուհամեդ Համդան Դագալոյի (Համիդտի) միջև տարաձայնությունների պատճառով:

2021 թվականի հոկտեմբերին ալ-Բուրհանը ցրել է քաղաքացիական կառավարությունը և Սուդանում արտակարգ դրություն հայտարարել։ Նա խոստացել է համընդհանուր ընտրություններ անցկացնել 2023 թվականի հուլիսին:

2022 թվականի դեկտեմբերին հիմնական քաղաքական ուժերը կնքել են շրջանակային համաձայնագիր, որը նախատեսում էր բանակի հեռացում քաղաքականությունից և անվտանգության ուժերի բարեփոխում։ Այս համաձայնագիրը պետք է ստորագրվեր ապրիլի սկզբին, սակայն երկու անգամ հետաձգվեց։ Նոր ժամկետներ դեռևս չեն նշվում։

Ապրիլի 12-ի լույս 13-ի գիշերը Սուդանի բանակը վերջնագիր է ներկայացրել հատուկ ջոկատայիններին՝ պահանջելով լքել Մերովեն։ Սուդանի զինվորական աղբյուրի փոխանցմամբ՝ հատուկ ջոկատայիններն այնտեղ տեղակայել են բազմաթիվ ջոկատներ՝ չծանուցելով սուդանական բանակի հրամանատարությանը վերատեղակայման մասին։ Սակայն նույն օրը հատուկ նշանակության ուժերի ավելի քան 50 մեքենաներ մտել են Խարթում, իսկ Դարֆուրից ժամանել են  հավելյալ ուժեր:

Բանակը և հատուկ ջոկատայինները տարբեր տեսակետներ ունեն ապագա անվտանգության կառուցվածքի և միասնական զինված ուժերի ձևավորման սկզբունքների վերաբերյալ։ Տարաձայնությունները հանգում են հիմնականում երկու հիմնական կետի՝ հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների մեկ բանակում ընդգրկվելու ժամկետների, ինչպես նաև այն հարցում, թե ով պետք է դառնա զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար՝ պրոֆեսիոնալ զինվորական, թե քաղաքացիական նախագահը։ Հենց դա էլ պետք է կարգավորի համաձայնագիրը, որը դեռ չի ստորագրվել։