Թուրքիայում նախագահական ու խորհրդարանական ընտրություններ են. ինչո՞ւ են դրանք «պատմական» և խիստ կարևոր

Թուրքիայի 81 նահանգում այսօր՝ ժամը 8:00-ից, բացվել են նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունների ընտրատեղամասերը։ Դրանք կաշխատեն տեղական ժամանակով մինչև ժամը 17:00-ն (ՀՀ ժամանակով՝ 18:00):

Ընդհանուր առմամբ, երկրում և արտերկրում տեղադրվել է 191 հազար 884 քվեատուփ։ Քվեարկության ավարտից հետո նախ կհաշվարկվեն նախագահի թեկնածուներին տրված ձայները։

Ընտրելու իրավունք ունի Թուրքիայի 64 միլիոն քաղաքացի։

Թուրքիայի խոշոր քաղաքներում զգալիորեն ուժեղացվել են անվտանգության միջոցները, որպեսզի ընտրողները կարողանան ապահով կերպով օգտվել իրենց ընտրական իրավունքից։

Թուրքիայի նախագահական ընտրություններին մասնակցում է երեք թեկնածու՝ գործող նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, ընդդիմադիր թեկնածու Քեմալ Քըլըչդարօղլուն և ATA դաշինքի թեկնածու Սինան Օգանը։ Սպասվում է, որ պետական ամենաբարձր պաշտոնի համար հիմնական պայքարը ծավալվելու է Էրդողանի և Քըլըչդարօղլուի միջև։ Հաղթելու համար պետք է հավաքել 50%-ից ավելի ձայն, տեղի քաղաքագետները չեն բացառում Թուրքիայում նախագահական ընտրությունների երկու փուլով անցկացումը։ Այս դեպքում երկրորդ փուլը կկայանա մայիսի 28-ին։ Ձայների պարզ մեծամասնություն ստացած թեկնածուն հաղթող կճանաչվի։

Նախագահական ընտրություններին զուգահեռ կան նաև խորհրդարանական ընտրություններ։ Մեջլիսում տեղերի համար պայքարում է 36 կուսակցություն, որոնցից մի քանիսը դաշինքներ են կազմել՝ խորհրդարանում ավելի շատ տեղեր ստանալու հնարավորությունները մեծացնելու համար:

Ընտրություններում լարվածությունը բարձր է ոչ միայն այն պատճառով, որ կոշտ պայքար է ընթանում Էրդողանի 20-ամյա ղեկավարության և իր ուժը զգացած ընդդիմության միջև, այլ նաև այն պատճառով, որ հոկտեմբերի 29-ին Թուրքիայի Հանրապետությունը կդառնա 100 տարեկան։ Սա շատ կարևոր ամսաթիվ է ներկայիս կառավարության համար, որն իր բազմաթիվ նախագծերն ու ծրագրերը նախատեսել է հենց այս իրադարձության համար։

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Թուրքիայի ներկայիս նախագահն է ու Արդարություն և զարգացում կուսակցության (AKP) առաջնորդը։ Նա իշխանության ղեկին է արդեն 20 տարի՝ 2003 թվականից, երբ սկզբում եղել է վարչապետ, իսկ 2014 թվականից՝ նախագահ։

Էրդողանը հայտնի է իր պահպանողական հայացքներով, ինչպես նաև Թուրքիային անկախ պետություն դարձնելու ցանկությամբ որոշ առանցքային ոլորտներում, ինչպիսիք են պաշտպանական արդյունաբերությունը, էներգետիկան և տնտեսությունը:

Քեմալ Քըլըչդարօղլուն գլխավոր ընդդիմադիր Ժողովրդահանրապետական կուսակցության (CHP) առաջնորդն է, որը, ինչպես և ժամանակակից թուրքական պետությունը, հիմնադրվել է Թուրքիայի Հանրապետության առաջին նախագահ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի կողմից։

Քըլըչդարօղլուն նախագահ Էրդողանի և նրա քաղաքականության բացահայտ քննադատն է, հատկապես ժողովրդավարությանն ու մարդու իրավունքներին վերաբերող հարցերում։ Քըլըչդարօղլուն կողմ է Եվրամիության և ԱՄՆ-ի հետ սերտ հարաբերություններին՝ միաժամանակ զգուշավոր մոտեցում ցուցաբերելով Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։

Սինան Օգանը «Ալյանս ԱԹԱ» աջ դաշինքի թեկնածու է։ Օգանը քննադատում է Էրդողանին ու Քըլըչդարօղլուին՝ պնդելով, որ նրանք չեն կարողացել լուծել Թուրքիայի առջև ծառացած խնդիրները։ Օգանը հայտնի է իր ազգայնական հայացքներով և կոչ է անում ավելի մեծ ռազմական միջամտություն իրականացնել Սիրիայում: Նա նաև քննադատել է Ռուսաստանին՝ պնդելով, որ նրա գործողությունները Սիրիայում և Արաբական Հանրապետության նախագահ Բաշար ալ-Ասադին ցուցաբերվող աջակցությունը վտանգ է ներկայացնում Թուրքիայի անվտանգության համար։

Նախագահի երկու հիմնական հավակնորդներ Էրդողանն ու Քըլըչդարօղլուն միաժամանակ վստահ են, որ առաջին փուլն իրենց կբավականացնի մրցակցին «տապալելու» համար։ Սա դարձել է նրանց հանրահավաքների հիմնական կարգախոսը։

Ուրբաթ օրը Անկարայում՝ ընդդիմության հանրահավաքում, Քըլըչդարօղլուն և նրա կողմնակիցները կրել էին կրծքանշաններ, որոնք ամրացված էին եղել իրենց հագուստին՝ գրված «Մենք կավարտենք ընտրությունները առաջին փուլում»:

Էրդողանը շաբաթ օրը Ստամբուլում կայացած հանրահավաքի ժամանակ վստահություն էր հայտնել առաջին փուլում իր հաղթանակի վերաբերյալ և հորդորել հանրությանը «անել ամեն անհրաժեշտը» դրա համար և «հասնել դրան ընտրատեղամասերում»։ Պետության ներկայիս ղեկավարի խոսքով՝ քվեարկության արդյունքները «պատասխան կլինեն ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենին», որը մի քանի տարի առաջ աջակցություն էր հայտնել Քըլըչդարօղլուին։