Ինչով է հպարտանում հրաժարական տված վարչապետը. հպարտանա՞լ, թե լռել

ՀՀ կառավարության երեկվա նիստում Հովիկ Աբրահամյանը հրաժարական տվեց եւ հանդես եկավ հրաժեշտի ելույթով: Նա թվարկեց այն, իր կարծիքով լավ գործերը, որ արել է կառավարությունը իր գլխավորությամբ: Հիմա փորձենք հասկանալ, թե արդյոք դրանք լա՞վ գործեր էին, արդյոք արժե՞ դրանցով հպարտանալ:

«Մետաղի գների աննախադեպ անկման պայմաններում կառավարության գործուն աջակցությամբ էապես աճել է հանքարդյունաբերության թողարկումը, սկսել է աշխատել բազմաթիվ աշխատատեղեր ապահովող Ամուլսարի հանքավայրը»,- հպարտացավ Հովիկ Աբրահամյանը: Հայաստանի ընդերքի շահագործման ինտենսիվությունը այսպիսի տեմպերով մեծացնելու համար հպարտանալը, մեղմ ասած, այնքան էլ հասկանալի չէ: Առնվազն հասկանալի չէ: Այս մասին պետք է թերեւս լռել կամ շշուկով խոսել, որ ուրիշները չիմանան:

Հիմա նայենք այս «հպարտությանը» որոշ ցուցանիշների ֆոնին: 2014 թվականին, երբ Հովիկ Աբրահամյանը ստանձնեց վարչապետի պաշտոնը, Հայաստանում արտադրվել էր 192 հազար տոննա պղնձի խտանյութ: Դա 8 հազար տոննայով ավելին էր, քան 2013 թվականին: Իսկ 2015 թվականին արտադրվեց արդեն 315 հազար տոննա պղնձի խտանյութ: Այսինքն մեր ընդերքից հանվող պղնձի հանքաքարի ծավալը միայն մեկ տարվա ընթացքում աճել է 65 տոկոսով: Բայց սա դեռ ամենը չէ: Այս տարի այդ թիվը, անկասկած, ավելի կմեծանա: Արդեն հայտնի են առաջին կիսամյակի ցուցանիշները, որոնք առանց չափազանցության փշաքաղեցնող են: Այս տարվա առաջին վեց ամիսներին արտադրվել է 192 հազար տոննա պղնձի խտանյութ: Դա ճիշտ այնքան է, որքան արտադրվել էր 2014 թվականին` ողջ տարվա ընթացքում: Ընդերքի շահագործման ինտենսիվության այսպիսի աճը իրոք` հպարտանալու բան չէ: 

Հաջորդը. «Չնայած 2015 թ. արձանագրված էական արտաքին տնտեսական շոկին՝ տնտեսությունը գրանցեց տարածաշրջանում տիրապետող բացասական միտումներին հակադրվող 3 տոկոս տնտեսական աճ»,- հայտարարեց արդեն նախկին վարչապետը: Բազմիցս նշվել է, որ 2015 թվականին Հայաստանում տնտեսական աճ իրականում չի եղել: Եվ նշված 3 տոկոսը ընդամենը թվանկարչության արդյունք է: 2014 թվականին մեր համախառն ներքին արդյունքը կազմել էր 11.6 միլիարդ դոլար, իսկ 2015 թվականին՝ արդեն 10.5 միլիարդ դոլար: Այսինքն իրականում 2015 թվականին մենք ունեցել ենք ոչ թե տնտեսական 3 տոկոս աճ, ինչպես պնդում է Հովիկ Աբրահամյանը, այլ մոտ 10 տոկոս անկում: Ու ընդհանրապես, անցած վեց տարիներին մեր տնտեսությունում անընդհատ արձանագրվում է տնտեսական աճ, սակայն դրա արդյունքում մեր ՀՆԱ-ն չի աճում ու տարեցտարի տատանվում է 10-11 միլիարդ դոլարի շրջակայքում:

«Շատերի կողմից սկսեց շահարկվել հուլիսի տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը՝ անտեսելով 2016 թվականին տնտեսությանը բաժին ընկած երկու հուժկու հարվածները՝ ապրիլյան պատերազմն ու ոստիկանության գնդի զինված գրավումը հուլիսին»,- ասաց Հովիկ Աբրահամյանը: Նկատենք, որ այդ երկու «հուժկու» հարվածների ազդեցության տակ մեր ազգային արժույթը նույնիսկ լումաների տատանում չտվեց: Երբ բրիտանացիները քվեարկեցին Եվրամիության կազմից դուրս գալու օգտին, նրանց ֆունտը խելացնոր վայրիվերումներ էր ապրում: Բայց Մեծ Բրիտանիան ոչ թե արդեն դուրս էր եկել, այլ ընդամենը քվեարկել էր դուրս գալու օգտին: Այս տարվա առաջին եռամսյակում, երբ պատերազմը դեռ չէր սկսվել եւ ոչ ոք էլ չգիտեր, որ պետք է սկսվի, օտարերկրյա ներդրումների զուտ ներհոսքը անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել էր 35 անգամ` 60 միլիարդ դրամից հասնելով 1.7 միլիարդ դրամի: Սա, ընդգծենք, տարվա առաջին եռամսյակի տվյալներն են` հունվարի 1-ից մինչեւ մարտի 31-ը: Իսկ պատերազմը սկսվել է ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը:

Ոչ մի պաշտոնյա այդպես էլ հարկ չհամարեց պարզաբանել, թե ինչու են այդպես գահավիժել օտարերկրյա ներդրումների ծավալները: Իսկ հիմա մեր տնտեսական անհաջողությունները բացատրվում են պատերազմով, ՊՊԾ գնդի գրավումով եւ այլն: ՊՊԾ գնդի գրավումը տեղի ունեցավ հուլիս ամսին: Ինչպե՞ս դա կարող էր հանգեցնել, ասենք, գյուղատնտեսության 4 տոկոս անկման, որը գրանցվեց հուլիսին անցած տարվա հուլիսի համեմատ: Կամ ինչու հանկարծ ՊՊԾ գրավման հետեւանքով 7 տոկոսով նվազեց շինարարությունը, էլէներգիայի արտադրությունը հանկարծ նվազեց 9 տոկոսով, խմիչքների արտադրության 21 տոկոս նվազումը ի՞նչ կապ ուներ ՊՊԾ գնդի գրավման հետ....: 

Եվս մի մեջբերում. «Կարելի է փաստել, որ չնայած ներքին սպառման կրճատմանը, Հայաստանի Հանրապետության վերջին մեկուկես տարվա տնտեսական աճն ապահովվել է արտաքին առեւտրի շնորհիվ: Սա նշանակում է, որ ներքին սպառմամբ պայմանավորված տնտեսական աճից մենք անցնում ենք որակապես նոր՝ արտադրությամբ եւ արտահանմամբ ուղղորդվող տնտեսական աճի»,- հայտարարեց Հովիկ Աբրահամյանը:

Այսինքն, մենք. ճիշտ է, քիչ ենք սպառում, բայց «զատո» ավելի շատ ենք արտադրում ու արտահանում: Այդ ո՞ր արտահանման մասին է խոսքը: Լոլիկի՞: Այն լոլիկի, որի արտահանումը աճել է 43 անգամ, բայց պարզ թվաբանությամբ մենք այդքան լոլիկ արտադրել պարզապես չէինք կարող, որովհետեւ այդքան ջերմոցներ չունենք ու ընդամենը Ռուսաստան ենք վերաարտահանել թուրքական լոլիկը: Կամ հագուստեղենի արտահանո՞ւմը: Այն հագուստեղենը, որ արտադրել ենք 5 միլիարդ դրամի, բայց արտահանել ենք 7 միլիարդ դրամի՞:  Ու այդ փնթի նկարչության արդյունքում ստացված ցուցանիշները փորձում ենք խցկել մեր երկրի` «... ներքին սպառմամբ պայմանավորված տնտեսական աճից որակապես նոր՝ արտադրությամբ եւ արտահանմամբ ուղղորդվող տնտեսական աճի» շրջանակների մե՞ջ: Բա եղա՞վ: