Վերադարձ. երկուսը Ստրասբուրգում

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2003 թվականի հոկտեմբերի 7-ի համարում

Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի աշնանային նստաշրջանից վերադարձած մեր պատվիրակության ղեկավար Տիգրան Թորոսյանը երեկ ԱԺ-ում առանձին ասուլիս տվեց, իսկ պատվիրակության անդամ Շավարշ Քոչարյանը՝ առանձին:

Տիգրան Թորոսյանը նկատի ունենալով ԵԽ-ում պարոն Քոչարյանի դրսեւորած ընդդիմադիր վարքագիծը՝ հայտարարեց. «Գավառամտությունը տեղին չէ ԵԽ-ում աշխատելու համար», իսկ Շավարշ Քոչարյանը նկատի ունենալով իշխանություններին եւ անձամբ Տիգրան Թորոսյանին՝ հայտարարեց. «Մեր երկրում կա երկու ուղղություն, մի ուղղությունն ուզում է, որ մեր երկիրն իրոք դառնա իրավական ժողովրդավարական, իսկ մյուս ուղղությունն այն է, որ մենք պետք է ձեւ թափենք, թե իրավական-ժողովրդավարական ենք, իսկ իրականում շարժվենք անձնիշխանական համակարգի ճանապարհով»:

Որպես նման խաբեության եւ իմիտացիայի օրինակ պարոն Քոչարյանը հիշեցրեց, թե ինչպես, մինչեւ նախագահական ընտրությունները, Հայաստանի իշխանությունները վստահեցնում էին, որ անցկացնելու են ժողովրդավարական ընտրություններ, սակայն՝ «տեղի ունեցավ այն, ինչ տեղի ունեցավ»: Մյուս օրինակն այն է, որ Հայաստանը վավերացրել էր Մարդու իրավունքների եւ ազատությունների եվրոպական կոնվենցիան, սակայն հենց ընտրությունների  ժամանակ խախտվեց այդ կոնվենցիայի հոդվածների առնվազն կեսը:

Տիգրան Թորոսյանն ասում է, որ այս անգամ եւս ԵԽ-ում հիշեցրել են, որ հայաստանյան ընտրությունները չեն համապատասխանել եվրոպական չափանիշներին: Ինքը կարծում է՝ մենք պետք է ընդունենք, որ այդ ընտրությունների ժամանակ եղել են թերություններ, սակայն պետք է ցույց տալ, որ կա պատրաստակամություն՝ անել ամեն ինչ, որ հաջորդ ընտրությունները համապատասխանեն միջազգային չափանիշներին: Դրա ապացույցն այն է, որ Հայաստանը, ըստ Թորոսյանի,  պարտավորություն է վերցրել մինչեւ 2004թ. ավարտը ընդունել նոր ընտրական օրենսգիրք:

Այսինքն, հերթական անգամ ուզում են եվրոպացիներին համոզել, որ ընտրակեղծիքների պատճառը վատ օրենքներն են: Խոսելով իմիտացիայի նման փորձերի մասին՝ Շավարշ Քոչարյանն ասում է, որ եթե հայաստանյան պատվիրակության ներսում որեւէ մեկը փորձի իմիտացիա անել ժողովրդավարացման գործընթացների հետ, ապա ինքը, որպես «Արդարություն» դաշինքի ներկայացուցիչ, երբեւիցե աչք չի փակի եւ միշտ կպայքարի նման երեւույթների դեմ:

Տիգրան Թորոսյանը, որ նախագահական ընտրությունների առիթով ԵԽ դիտորդական առաքելության եզրակացությունից հետո մամուլում հայտարարեց, թե եվրոպականից բացի՝ կան այլընտրանքային զարգացման ուրիշ ուղիներ եւս, այսօր ղեկավարելով ԵԽ-ում հայաստանյան պատվիրակությունը՝ հայտարարում է, որ պետք չէ զբաղվել ԵԽ-ին խաբելով, եւ միայն եվրոպական ուղղությամբ շարժվելու դեպքում է, որ Հայաստանը կարող է ապագա ունենալ: Սակայն խոսելով շիտակ եւ անկեղծ լինելու մասին, պարոն Թորոսյանը չպատասխանեց մեր այն հարցին, թե ի վերջո ինչպես են իրենք լուծելու այլընտրանքային զինծառայության հարցը:

Հայտնի է, որ ԵԽ-ն պահանջում է այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայություն, իսկ Հայաստանի իշխանությունները պնդում են այլընտրանքային զինվորական ծառայության օգտին: Թորոսյանը կարծում է, որ լուծումը դրա մեջտեղում է՝ չկոնկրետացնելով, թե ինչի մասին է խոսքը: Պարոն Թորոսյանը ԵԽ ղեկավարությանը ներկայացրել է նաեւ մեր մյուս պարտավորությունների կատարման ժամանակացույցը: Խոսքը նաեւ մարդու իրավունքների պաշտպանի նշանակման մասին է: Անգամ քոչարյանասեր Թորոսյանն ընդգծեց, թե ԵԽ ղեկավարությունը շեշտել է, որ հանրապետության նախագահն օմբուդսմենին պետք է նշանակի «հնարավորինս լայն կոնսենսուսի պայմաններում»:

Կարելի է չկասկածել, որ այս անգամ էլ կարող ենք ունենալ լայն կոնսենսուսի իմիտացիա: Խոսելով ԵԽ-ում իշխանամետների եւ ընդդիմության հարաբերությունների մասին, պարոն Թորոսյանն անհասկանալի եւ տարօրինակ է համարում, որ մեր ազգային պատվիրակությունը միասնական չէ: Շավարշ Քոչարյանը կարծում է՝ եթե իշխանություններին միասնություն է անհրաժեշտ, «ապա նրանք պետք է խելքները գլուխները հավաքեն եւ իմիտացիայի փոխարեն այնպիսի լուրջ քայլեր իրականացնեն, որպեսզի ինքն էլ կարողանա հանգիստ խղճով ասել՝ թեեւ խայտառակ ընտրություններ էին, բայց դրանից հետո լուրջ առաջընթաց է եղել»:

Հ.Գ. Մեր այն հարցին, թե իր որ արարքը կարող էր ջղայնացնել Տիգրան Թորոսյանին, Շավարշ Քոչարյանն ասաց, որ ինքը ԵԽԽՎ-ում ՀՀ պատվիրակության տեսակետներին հակասող տեսակետներ չի արտահայտել: Իսկ Տիգրան Թորոսյանը այդպես էլ չպարզաբանեց, թե Շավարշ  Քոչարյանը հատկապես ինչպիսի պախարակելի արարք է թույլ տվել:

Ավետիս Բաբաջանյան