Ավագ դպրոցի կուրսը հնարավոր է ավարտվի 11-րդ դասարանում

ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարար Լեւոն Մկրտչյանն այսօր ամփոփեց ընթացիկ տարին, որի մեկնարկն, ըստ էության, համընկել էր իր պաշտոնավարման սկզբի հետ:

Հատկապես հանրակրթության ոլորտում օրացուցային տարին սկսվեց բուռն ու արմատական փոփոխություններով: Նախարարի պաշտոնում իր նշանակումից կարճ ժամանակ անց Լեւոն Մկրտչյանը հայտարարեց ավագ դպրոցում 12-րդ դասարանը բեռնաթափելու անհրաժեշտության մասին, որն արդեն իսկ իրողություն է եւ աշակերտները հնարավորություն են ստացել ավարտական քննությունները հանձնել առաջին կիսամյակի վերջում, իսկ երկրորդ կիսամյակում ուսումնասիրել միայն իրենց նախընտրած առարկաները` միասնական քննություններին նախապատրաստվելով: Այդ փոփոխությունների առավելություններն ու թերություններն ուսումնասիրելուց-կշռադատելուց հետո հնարավոր է, որ հետագայում ավագ դպրոցի կուրսն ավարտվի 11-րդ դասարանում` ներկայիս 12-րդ դասարանի առաջին կիսամյակի փոխարեն:

«Հնարավորինս փորձել ենք ավագ դպրոցի հիմնախնդիրները մոտեցնել լուծմանը` բեռնաթափելով 12-րդ դասարանը եւ փորձելով որակապես նոր ձեւաչափ տալ չափորոշիչներին ու առարկայական տրամաբանությսնը: Ինձ թվում է` մեզ բավականին հաջողվել է արմատավորել այն տրամաբանությունը, որ հիմնական կրթության ավարտից հետո ավագ դպրոցում երիտասարդը, որն արդեն դեպի կյանք է գնում, պետք է բեռնաթափվի այդ մեծ ծանրություն ներկայացնող առարկայախմբերից, ընտրի իր հետագա կյանքի համար անհրաժեշտ չորս-հինգ ուղղվածությունը: 10-րդ դասարանը մի քիչ ծանրաբեռնված է, որովհետեւ դեռեւս հիմնական դպրոցի որոշակի ծրագրեր շարունակվում են: Մենք պիտի փորձենք այսօրվա փորձարկումը` դեկտեմբերի քննությունները ամփոփել, տեսնել` ինչ խնդիրներ ունենք, ինչ դրական-բացասական արդյունք է ստացվել, որից հետո, եթե հաջողվի, իմ մտածելով ճիշտ կլինի, որ մենք արդեն հաջորդ տարի 11-րդ դասարանով կուրսը ավարտենք ու հնարավորություն տանք երեխաներին ամբողջ 12-րդ դասարանում առարկաներն ընտրել ըստ իրենց մտածածի եւ հայեցակարգի»,- ասաց Լեւոն Մկրտչյանը:  

Նախարարն անդրադարձավ նաեւ դպրոցների կառավարման մեխանիզմներին, նկատեց, որ դպրոցների խորհուրդները, պետք է լիարժեք աշխատեն, տնօրենի պաշտոնում ընտրեն արժանավոր մարդու: Խոսեց միեւնույն դպրոցում միեւնույն տնօրենի պաշտոնավարումը սահմանափակելու անհրաժեշտության մասին: Անդրադարձավ կրթական հաստատություններում ազգակցական կապերին ու պաշտոնի ժառանգաբար փոխանցմանը: Ասաց, որ նախարարությունը կառավարություն է ներկայացրել օրինակելի կանոնադրություն, որտեղ փորձ է արվել կարգավորել այս բոլոր հիմնախնդիրները:

«Կանոնադրության մեջ, որը ներկայացրել ենք կառավարության հաստատմանը, ուղղակի արգելք ենք դրել ուղղահայաց հարաբերություններում: Խոսքը չի վերաբերում, որ դպրոցի տնօրենի աղջիկը կամ տղան չեն կարող նույն դպրոցում աշխատել որպես ուսուցիչ, որովհետեւ ի վերջո հատկապես գյուղերում կան ընտանեկան ավանդույթներ: Խոսքը վերաբերում է ուղղահայաց կապին` երկու մակարդակով. երբ որ ուղիղ իրար ենթակայությամբ են աշխատում, եւ երկրորդը` երբ տնօրենը հեռանում է, պաշտոնը թողնում է ժառանգություն: Տարբերակ ունենք նաեւ սահմանափակել տնօրենի տվյալ դպրոցում գործունեություն ծավալելու ժամկետը: Քանի՞ անգամ կարող է նույն մարդը իրար հետեւից ընտրվել տնօրեն: Ունենք տնօրեններ, որոնք շատ բազմավաստակ են, բայց նրանք կարող են մրցույթի մասնակցել եւ տնօրեն աշխատել մեկ այլ դպրոցում»,- ասաց Լեւոն Մկրտչյանը:

Նախարարությունն ու կառավարությունը, սակայն, կարծում ենք սխալ տեղ են փնտրում դպրոցների տնօրենների հետ կապված խնդիրների լուծումը: Այդ ճանապարհին նախ եւ առաջ պետք է դպրոցների խորհուրդներին ուղղակի տալ ընտրություն կատարելու ազատություն եւ դպրոցներում ու առհասարակ բոլոր տիպի կրթական հաստատություններում բացառել միայն վերեւների «դաբրոն» ստացած թեկնածուների ընտրությունները, քանզի այսօր այդ մրցույթ կոչվածը զուտ ձեւական բնույթ է կրում, հաճախ նույնիսկ առանց մրցակցության: Ու երբ ուսումնական հաստատությունների տնօրենների ընտրության գործընթացներին ուղղակիորեն միջամտող իշխանությունները, որպես խնդրի լուծման առաջին քայլ, չեն հրաժարվում իրենց այդ գործելաոճից, մեղմ ասած անհասկանալի է իրավիճակը շտկելու նպատակի մասին նրանց վստահեցումները:

Ի դեպ, վաղը Երեւանի պետական համալսարանի բժշկական համալսարանում նշանակված են ռեկտորի ընտրություններ: Օրենքով ռեկտորին պետք է ընտրի բուհի հոգաբարձուների խորհուրդը, բայց նա, ըստ էության, արդեն իսկ ընտրված ու նշանակված է եւ վաղն ընդամենը ձեւական մասը կապահովվի: Առողջապահության նախկին նախարար Արմեն Մուրադյանը միառժամանակ առաջ նշանակվեց ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատար,  ինչը նշանակում էր, որ որեւէ այլ հավակնորդ ուղղակի իմաստ չպետք է տեսներ առաջադրելու իր թեկնածությունը, ինչը եւ տեղի ունեցավ, իսկ վաղը Մուրադյանը «կընտրվի»:

Կրթության եւ գիտության նախարարն անդրադարձավ նաեւ միջին մասնագիտական կրթության ոլորտին, մասնավորապես նշեց, որ համապատասխան հաստատություններում կան բավական թվով ինքնանպատակ մասնագիտություններ եւ այդ խնդիրը լուծման կարիք ունի: Անդրադարձավ բարձրագույն կրթության ոլորտը կարգավորող «Բարձրագույն կրթության մասին» օրենքի նախագծին: Հիշատակեց «Հորիզոն-2020» միջազգային ծրագրին Հայաստանի անդամակցությունը, որի ընձեռած հնարավորություններից մեր երկրի գիւտնականները ստացել են լիարժեք օգտվելու հնարավորություն եւ այլն: Կրթության եւ գիտության ոլորտներում այս տարի իրականացված քայլերի մի մասը շարունակությունն էին նախորդ տարիների նախաձեռնությունների: