Իշխանությունները թույլ կտա՞ն Իշխան Զաքարյանին մնալ արձակուրդում, թե՞ կհեռացնեն պաշտոնից

Վերահսկիչ պալատի նախագահ Իշխան Զաքարյանը երեք օր առաջ դիմում է գրել եւ մոտ երկուսուկես ամիս արձակուրդ վերցրել: Այդ մասին մեզ հետ զրույցում հայտնեցին ՎՊ-ից:

Սա նշանակում է, որ Զաքարյանը Գագիկ Ծառուկյանին սատարելու մասին հայտարարությունն արել է արձակուրդի դիմումը գրելուց հետո: Հիշեցնենք, որ քաղաքականության փակված էջը բացելու եւ առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու վերաբերյալ Ծառուկյանի հայտարարությունից անմիջապես հետո Ի. Զաքարյանն արեց իր այդ հայտարարությունը: «Հիմա իրավիճակն այնպիսին է, որ Հայաստան երկրի հոգսերով ապրող որեւէ անհատ չի կարող քաղաքական միջավայրում մասնակցություն չունենալ: Գ. Ծառուկյանին վստահում եմ, մենք ընկերներ ենք եւ երկար ճանապարհ ենք անցել: Ես կանգնելու եմ նրա կողքին»,- հայտարարել է Ի. Զաքարյանը:

Վերջինս, հիշեցնենք, ժամանակին եղել է «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ, ավելին, անգամ կարելի է ասել՝ այդ կուսակցության հիմնադիր անդամներից մեկը: Պարզապես ՎՊ նախագահ նշանակվելուց հետո կասեցրել է իր անդամակցությունը ԲՀԿ-ին: Բայց արդյո՞ք Վերահսկիչ պալատի նախագահը քաղաքական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունք ունի: ՎՊ մասին օրենքի 11-րդ հոդվածի համաձայն, «խորհրդի անդամները, այդ թվում` ՎՊ նախագահը, չեն կարող առաջադրվել պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում, զբաղեցնել պաշտոն պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում կամ կատարել վճարովի այլ աշխատանք, բացի գիտական, մանկավարժական եւ ստեղծագործական աշխատանքից»: Բայց սա չի նշանակում, որ չեն կարող քաղաքականությամբ զբաղվել: Պարզ է, որ քաղաքականությամբ կարելի է զբաղվել նաեւ առանց առաջադրվելու:

Իշխան Զաքարյանը կղեկավարի ԲՀԿ նախընտրական շտաբը, ինչը չի հակասում վերը նշված օրենքին: Ավելին, մեկ այլ օրենք՝ Ընտրական օրենսգիրքը, ՎՊ նախագահին քաղաքականությամբ զբաղվելու էլ ավելի մեծ հնարավորություն է տալիս: Օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը նշում է, թե ովքեր չեն կարող Ազգային ժողովի պատգամավորի թեկնածու դառնալ: «ԱԺ պատգամավորի թեկնածու չեն կարող առաջադրվել դատավորները, դատախազները, քննչական կոմիտեի, հատուկ քննչական ծառայության ծառայողները, ոստիկանությունում, ազգային անվտանգությունում, դատական ակտերի հարկադիր կատարման, փրկարարական, հարկային, մաքսային մարմիններում, քրեակատարողական ծառայությունում ծառայողները, զինծառայողները, ընտրական հանձնաժողովների անդամները»,- նշված է այդ հոդվածում:

Ինչպես տեսնում եք, ՎՊ նախագահն այս ցանկում չկա, այնպես որ Իշխան Զաքարյանը, արձակուրդում լինելով, կարող է անգամ ընդգրկվել ԲՀԿ-ի համամասնական կամ ռեյտինգային ցուցակում եւ առաջադրվել որպես պատգամավորի թեկնածու, եթե ինքը ցանկանա: Իհարկե, ԸՕ-ի այս դրույթը հակասում է ՎՊ մասին օրենքի վերը բերված հոդվածին, բայց այս դեպքում էլ կարելի է ասել, որ ԸՕ-ն սահմանադրական օրենսգիրք է, մինչդեռ ՎՊ մասին օրենքը սովորական օրենք է: Իսկ սահմանադրական օրենքներն ու օրենսգրքերը գերակայություն ունեն մյուս բոլոր օրենքների նկատմամբ: Եվ այս պարագայում Ի. Զաքարյանը կարող է դիմել Սահմանադրական դատարան՝ հակասահմանադրական ճանաչելու ՎՊ մասին օրենքի այն դրույթը, թե ՎՊ նախագահը չի կարող առաջադրվել պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում: Մեր դիտարկմանը, թե նա, ամենայն հավանականությամբ, կընդգրկվի ԲՀԿ ցուցակում, Գագիկ Ծառուկյանի մամուլի խոսնակ Իվետա Տոնոյանը մեզ հետ զրույցում ասաց, որ ցուցակի վերաբերյալ մանրամասները պարզ կդառնան առաջիկա օրերին:

Այնուամենայնիվ, փորձեցինք Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ Տիգրան Մուկուչյանից ստանալ պաշտոնական եւ ավելի մասնագիտական մեկնաբանություն: ԿԸՀ նախագահը հրաժարվեց պատասխանել այդ հարցին: «Ցանկացած անձի հետ կապված կլինեն առաջադրման փաստաթղթեր, հանձնաժողովը կքննարկի բոլոր փաստաթղթերը, եթե որեւէ անձի հետ կապված ինչ-ինչ հիմքերով մերժման որոշում է կայացվելու, դա լինելու է հրապարակային, նշվելու են բոլոր հիմքերը: Դրա համար որեւէ անձի հետ կապված նախնական դիրքորոշում հայտնելուց ես ձեռնպահ եմ մնում, որովհետեւ ամբողջ գնահատականը լինելու է բացառապես ողջ փաստաթղթերն ուսումնասիրելու արդյունքում»,- պատասխանեց նա: Անկախ այն հանգամանքից, թե ով է ՎՊ նախագահը, այդ պաշտոնը զբաղեցնող անձը կարո՞ղ է պատգամավորության թեկնածու առաջադրվել: «Առաջադրման հետ կապված բոլոր սահմանափակումներն ամրագրված են Ընտրական օրենսգրքում»,- ընդամենն ասաց նա:

Իսկ սահմանափակումներն արդեն ներկայացրինք. այնպես որ Իշխան Զաքարյանը կարող է ազատ զբաղվել ԲՀԿ-ի շտաբի պետի պարտականություններով, առաջադրվել պատգամավորի թեկնածու եւ լիարժեք քարոզչություն իրականացնել: Հատկապես որ նրա արձակուրդը տեւելու է մինչեւ ապրիլի 6-ը: Բայց չի բացառվում նաեւ, որ Ի. Զաքարյանը ինչ-ինչ հանգամանքներով պայմանավորված՝ ազատման դիմում էլ գրի, թեեւ նրա պաշտոնավարման ժամկետն ավարտվում է 1 տարի հետո: Նոր Սահմանադրության համաձայն, ՎՊ-ի փոխարեն 2018 թ. ՀՀ նախագահի ընտրությունից հետո պետք է ձեւավորվի արդեն Հաշվեքննիչ պալատ: Բայց Ի. Զաքարյանը հավանաբար գիտի, որ դժվար թե ինքը լինի ՀՊ-ի նախագահը: Իսկ եթե հիմա նա ԲՀԿ-ի ցուցակով պատգամավոր դառնա, ապա ոչ թե պաշտոնավարման մեկ, այլեւ հինգ տարի ժամկետ կունենա:

Իշխանական կուլիսներում, սակայն, չեն բացառում, որ մինչ Ի. Զաքարյանը կհասցնի ազատման դիմում գրել, իրենք նրան կազատեն ՎՊ նախագահի պաշտոնից կամ քրեական գործ կհարուցեն նրա նկատմամբ՝ ինչ-որ հանցագործություն հայտնաբերելով նրա գործունեության մեջ: Բայց եթե ԿԸՀ-ն Զաքարյանին գրանցի որպես պատգամավորի թեկնածու, ապա այդ կարգավիճակը նրան անձեռնմխելի կդարձնի: Նա անձեռնմխելի կլինի նաեւ ընտրություններից հետո, եթե ընտրվի պատգամավոր: Այդ դեպքում արդեն նրա նկատմամբ հետապնդում իրականացնելը կբարդանա: