ԱՄՆ-ը ձեւավորում է նոր աշխարհակարգ ՌԴ-ի մասնակցությամբ. Ի՞նչ կլինի Հարավային Կովկասում

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի գլխավոր դեմքերի արտաքին քաղաքական հայացքներն ուսումնասիրելիս, հետխորհրդային տարածաշրջանի, հատկապես Հարավային Կովկասի մասով Վաշինգտոնի հնարավոր մոտեցումների վերաբերյալ ստանում ենք հակասական պատկերացում:

Մեկ բան փորձագետները պնդում են գրեթե միաբերան, այս պահին Միացյալ Նահանգները կենտրոնացած են ներքին խնդիրների վրա, եւ գոնե այդ ժամանակահատվածում հետխորհրդային տարածաշրջանում Ռուսաստանը ստանում է գործողությունների ազատության ընդարձակ միջակայք:

ԱՄՆ նոր նախագահի վարչակազմից ստացվող հիմնական մեսիջները թույլ են տալիս ենթադրել, որ Վաշինգտոնի գործողությունների հիմնական թիրախները լինելու են մի քանիսը՝ Չինաստանի եւ Իրանի ազդեցության տարածման զսպումը եւ իսլամական ծայրահեղականության դեմ պայքարը: Թրամփի վարչակազմում առանցքային պաշտոններում նշանակված անձանց քաղաքական հայացքները հենց այդ մասին են վկայում: Այսպես, Պենտագոնի շեֆ է նշանակվել հայտնի գեներալ Ջեյմս Մետիսը, որին իրաքյան պատերազմում իր կարծր եւ հաճախ ագրեսիվ մոտեցումների համար նաեւ անվանում են «կատաղած շուն»:

Կենտրոնական հետախուզության վարչության ղեկավարի պաշտոնում առաջարկվում է նշանակել կոնգրեսական Մայք Պոմպեոին, որն Իրանի հետ միջուկային գործարքի ամենաթունդ քննադատներից է: Դոնալդ Թրամփի ազգային անվտանգության հարցերով գլխավոր խորհրդական է նշանակվել գեներալ Մայքլ Ֆիլին, որը մեծ հեղինակություն է վայելում պատերազմի վետերանների շրջանում եւ երկու տարի ղեկավարել է ԱՄՆ ՊՆ-ի հետախուզական վարչությունը: Նա իսլամական ծայրահեղականության դեմ անզիջում պայքարի մոլի կողմնակիցներից է: Այս հարցում գեներալ Ֆիլինը գերակայություն է տալիս Ռուսաստանի հետ սերտ համագործակցությանը:

Երեկ արդեն լուրեր տարածվեցին այն մասին, որ Հայաստանում ԱՄՆ նախկին դեսպան Ջոն Հեֆերնը կարող է փոխարինել Վիկտորյա Նուլանդին Միացյալ Նահանգների պետքարտուղարի Եվրոպայի եւ Եվրասիայի հարցերով օգնականի պաշտոնում: Անգամ, եթե Հեֆերնը նշանակվի Նուլանդի պաշտոնում, չի կարելի ենթադրել, որ ԱՄՆ-ը նպատակ ունի ակտիվացնել իր քաղաքականության եվրասիական, հատկապես հարավկովկասյան ուղղությունը:

«Հեֆերնը, ինչպես եւ ցանկացած դիվանագետ, գործելու է Պետդեպարտամենտից իջեցված դիրեկտիվներով: ԱՄՆ դիվանագետներն ինքնագլուխ գործողություններ չեն կարող անել:  Իհարկե, հաշվի կառնվի նրա՝ Հայաստանում աշխատելու փորձը, սակայն նշանակման դեպքում նա կգործի այնպես, ինչպես կասեն Վաշինգտոնից»,- մեզ հետ զրույցում ասաց ՄԱՀՀԻ՝ Միջազգային եւ անվտանգության հարցերով հայկական ինստիտուտի փորձագետ Գեւորգ Մելիքյանը:

Թրամփի վարչակազմը, ըստ նրա, այժմ կենտրոնացած է լինելու ներքին խնդիրների վրա, ինչը նշանակում է, որ հետխորհրդային տարածքում առաջատար դերակատարություն է ստանձնելու Ռուսաստանը: «Սա վերաբերում է նաեւ Հարավային Կովկասին: ԱՄՆ-ում դեռեւս քննարկվում են ներքին խնդիրները: Թրամփը սկսել է մաքրել «Ավգյան ախոռները» երկրի ներսում, շատ բան է փոխվելու, սակայն դեռեւս ոչ ոք չի պատկերացնում, թե ինչպես եւ ինչի կարող է հանգեցնել այս ամենը: Այս հարցերում անորոշության դոզան շատ մեծ է»,- ասաց փորձագետը՝ հավելելով, որ ամեն դեպքում ԱՄՆ նախագահի նոր վարչակազմը գնում է նոր աշխարհակարգի ձեւավորման ճանապարհով:

Ասվածի ապացույցն է նաեւ Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարար Ֆրանկ-Վալտեր Շտայնմայերի վերջերս կատարած հայտարարությունն առ այն, որ Թրամփի ընտրությամբ ավարտվեց 20-րդ դարի աշխարհակարգը: «Տեկտոնական փոփոխությունների նշույլներ են երեւում: Իսկ նոր աշխարհակարգը տարբերվելու է հնից նրանով, որ այնտեղ էական դերակատարություն է տրվելու Ռուսաստանին հատկապես գլոբալ անվտանգության ապահովման հարցերում պատասխանատվության եւ ֆինանսական ծախսերի մի ահագին մասն իր վրա վերցնելու տեսանկյունից»,- կարծում է Գեւորգ Մելիքյանը՝ հավելելով, որ Թրամփը Ռուսաստանին հետխորհրդային տարածաշրջանում ազատ գործելու «ֆոռա» է տալու: «Ի տարբերություն Օբամայի՝ նոր վարչակազմը փորձելու է օգտագործել Ռուսաստանին գլոբալ եւ տարածաշրջանային հարցերի լուծման համար»,- ասաց նա:

Մելիքյանի մտքի հետ համաձայն է նաեւ ԱՄՆ Թաֆթսի համալսարանի Ֆլեթչերի իրավունքի եւ դիվանագիտության դպրոցի գիտաշխատող, քաղաքագետ Սուրեն Սարգսյանը: «Ռուսաստանի գործոնն էական է ԱՄՆ նոր վարչակազմի համար հենց իր գլոբալ եւ տարածաշրջանային նպատակներին հասնելու համար: Ռուսաստանի միջոցով փորձ է կատարվելու զսպել Չինաստանին, իսկ Հարավային Կովկասում եւ Միջին Արեւելքում՝ Թուրքիայի եւ Իրանի ազդեցության ընդարձակման պոտենցիալը: Նոր ձեւավորվող աշխարհակարգում այս պահին գոնե ավելի արդյունավետ գործելու են կետային եւ հստակ պայմանավորվածությունները, քան նախորդ դարում ձեւավորված դաշինքները»,- մեզ հետ զրույցում ասաց Սուրեն Սարգսյանը:

Նա դժվարացավ ասել, թե ինչպիսին կլինի ԱՄՆ նոր վարչակազմի քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում, քանի որ այդ մասին խոսելը դեռ վաղ է: «Վարչակազմում շուրջ 6 հազար նոր նշանակումներ են կատարվելու: Միայն դրանից հետո կարելի է վերլուծություններ կատարել: Սակայն մեկ բան հնարավոր է ենթադրել, որ ինչպես Հարավային Կովկասում, այնպես էլ հետխորհրդային տարածաշրջանում Ռուսաստանի դերն աճելու է: Գոնե այս պահին այդպիսին է գործընթացների օբյեկտիվ տրամաբանությունը: Քանի դեռ ԱՄՆ-ը զբաղված է լինելու ներքին խնդիրներով եւ արտաքին քաղաքականության նոր մոտեցումների ձեւավորման հարցերով, Ռուսաստանը ստանում է ազատ գործելու քվոտա»,- ասաց մեր զրուցակիցը:

Այսպիսով, Հարավային Կովկասում եւ հետխորհրդային տարածքում առաջիկայում հնարավոր է շեշտակի աճի ռուսական գործոնի ազդեցությունը: Ուստի, կարելի է ենթադրել, որ տարածաշրջանի երկրների արտաքին քաղաքականության մեջ կլինի առաջնահերթությունների փոփոխություն: Մոլդովայի նախագահի պաշտոնական այցը Մոսկվա, Եվրամիության նկատմամբ քննադատությունը, Գազպրոմի հետ Վրաստանի նոր պայմանավորվածությունը, Ադրբեջանի՝ Կրեմլին ուղղված խնդրանքը՝ ավելի ակտիվ զբաղվել ԼՂ հիմնախնդրով եւ ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի պաշտոնական եւ պատմական այցը Մոսկվա կարելի է հենց ասվածի տրամաբանության ծիրում դիտարկել: Փոփոխվող աշխարհաքաղաքական միջավայրում ամենախոցելի կարգավիճակում է Ռուսաստանի հետ հակամարտող Ուկրաինան: Եթե այն լեզու չգտնի Ռուսաստանի հետ, իսկ միեւնույն ժամանակ զրկվի ԱՄՆ-ի աջակցությունից, ապա ուղղակի կոլապսի առջեւ կհայտնվի:

Տպել
3463 դիտում

ԱՄՆ պետքարտուղարության պաշտոնյան մեկնել է Իսրայել, շարունակվող հրթիռակոծությանը զուգահեռ, սահմանին բողոքի ցույցեր էին

ՄԻՊ-ն առաջարկում է առաջ տանել Սյունիքի և Գեղարքունիքի շուրջ անվտանգության գոտի ստեղծելու հայեցակարգը

Ըստ անհրաժեշտության, Ֆրանսիան պատրաստ է նաև ռազմական աջակցություն ցուցաբերել. Նիկոլ Փաշինյան

ԱՄՆ պետդեպարտամենտը սադրանք է համարում Հայաստանի սահմանին Ադրբեջանի գործողությունները

Պիկասոյի «Պատուհանի մոտ նստած կինը» կտավը վաճառվել է 103 մլն դոլարով (լուսանկար)

ԱՍՀ նախարարությունում կայացել է միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստ

Արտաքին ագրեսիվ գործողության դեպքում ներքին քաղաքականությունը պետք է մեռնի, առաջարկում եմ ձևավորել կոնսենսուս. Ռուբինյան

Հայ-ադրբեջանական սահմանի իրավիճակի հարցով ՀԱՊԿ-ում առաջիկա օրերին քննարկումներ կլինեն

Ազգային ժողովն Ադրբեջանի գործողությունները դատապարտող հայտարարություն ընդունեց

ԱԻՆ փրկարարները ձեռք են բերել զինվորական հմտություններ. ռազմական համալսարանում նրանց հավաստագրեր են հանձնվել

Քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների հայտարարությունը Հայաստանի տարածքային ամբողջականության խախտման մասին

Զինծառայողը երեկ ինքնակամ թողել էր զորամասի տարածքը և վերադարձել տուն, հաջորդ օրը ավտոտնակում հայտնաբերել են նրա դին. ՔԿ

Կարեն Գիլոյանը Լոռու մարզպետի ուղեկցությամբ ծանոթանում է մարզական ոլորտի խնդիրներին և զարգացման հնարավորություններին

Փոխանակ թշնամու ուղղությամբ լինեն ձեր կրակոցները,իշխանության ուղղությամբ են կրակոցները լինում. Սիմոնյանը՝ ընդդիմությանը

Ավելի քան վստահ եմ, որ Ամերիաբանկի առաջնային հրապարակային տեղաբաշխումը մեծ հաջողություն կունենա. Սաբինե Գաբեր

Այսօր թուրքը եկել, հասել է Սյունիք, հելել իրար ենք քննադատում. Սասուն Միքայելյան

Մհեր Գրիգորյանը և Քուբադ Թալաբանին քննարկել են տարբեր ոլորտներում փոխգործակցության զարգացման հնարավորությունները

Կախված իրավիճակից հնարավոր է ՀԱՊԿ խորհրդի նիստ կայանա. Արմեն Գրիգորյան

Կան տեղեր, որտեղ ադրբեջանական ԶՈՒ-ն լքել է հայկական տարածքները. Փաշինյանը բացատրեց՝ ինչու երեկ չի դիմել Պուտինին

Բունդեսթագի «Դաշինք 90/Կանաչներ» խմբակցությունը դատապարտել է Հայաստանի սահմանին Ադրբեջանի ապօրինի գործողությունները

Տիկին Զոհրաբյան, Զանգեզուրը իշխանությունները չեն հանձնել, չեն էլ հանձնելու. Անդրանիկ Քոչարյանը՝ Նաիրա Զոհրաբյանին

Նախընտրական քարոզչության հետ ասոցացվող ճանաչված պաստառները ենթակա են վերացման․ ԿԸՀ

Այսօր բանակցություններին միացել է Ռուսաստանի 102-րդ ռազմաբազայի ներկայացուցիչը իրենց աշխատանքային քարտեզներով. Փաշինյան

ՀԱՊԿ խորհրդի գործող նախագահ Էմոմալի Ռահմոնի կողմից արդեն իսկ տրվել են համապատասխան կարգադրություններ

Բուհերի վերաբերյալ Կառավարության նոր որոշումը Մանկավարժական համալսարանի ռեկտորը փիլիսոփայական է համարում

Հայկ Չոբանյանը ընդունել է Իրաքյան Քուրդիստանի փոխվարչապետին

Եթե ռուսները կանգնած չլինեին սահմանին, ինչքա՞ն ադրբեջանցիները կգային առաջ. Արման Աբովյան

Նիկոլ Փաշինյանն Ազգային ժողովում Սյունիքի հարցով արտահերթ ելույթ է ունենում

ՀՀ ոստիկանության պետն ընդունել է Հայաստանում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանին (տեսանյութ)

Զինված ուժերի մի շարք զորամասերում իրականացվել է մարտական հերթապահության հերթափոխ

Ինչո՞ւ կարևոր գերատեսչությունները, որոնց հարցեր ունենք, չեն մասնակցում նիստին. Թագուհի Թովմասյան

Հայտնաբերվել է ժամկետային զինծառայողի դի՝ կախված վիճակում

Ֆիլիպ Ռիքերն ու Ջեյհուն Բայրամովն անդրադարձել են հայ-ադրբեջանական սահմանին առկա իրավիճակին. «Արմենպրես»

Սիսիանում հայտնաբերվել է աղիքային վարակի ախտանշաններով ևս 32 բնակիչ․ ընդհանուր 402 դեպքից 373-ը մինչև 18 տարեկան են

ԱԺ արտահերթ նիստը մեկնարկեց. Արման Աբովյանը ներկայացրեց ԱԺ հայտարարության նախագիծը

Շիրակը մեծ ներուժ ունի, այն բացահայտել և օգտագործել է պետք. Շիրակի մարզպետն ընդունել է Ջոն Պատրիկ Գալագերին

Հաղթելու շանսերը հավասար են․ հետաքրքիր փաստեր՝ Հայաստանի գավաթի եզրափակչին ընդառաջ

Արտահերթ ընտրությունների չեղարկման հարցը դեռեւս չի քննարկվում. Ալեն Սիմոնյան

Հետաքրքրություն ներկայացնող համարանիշերը գրեթե սպառվել են. առաջարկվում է թույլատրել բոլոր տառերի օգտագործումը

ՊՆ նախարարը Ստանիսլավ Զասին ներկայացրել է Սյունիքում ստեղծված իրադրությունը և հայկական կողմի ձեռնարկած գործողությունները