«Կարուսելին» նպաստելո՞ւ, թե այն կանխելու համար. Տիգրան Մուկուչյանը բացատրում է

Նոր Ընտրական օրենսգրքի եւ նոր ընտրակարգի կիրառման արդյունքում ապրիլյան ընտրությունների քվեարկության օրը ընտրատեղամասերում յուրաքանչյուր ընտրողի տալու են այնքան քվեաթերթիկ, որքան կուսակցություն կամ դաշինք է մասնակցելու ընտրություններին: Հայտնի է, որ ընտրություններին մասնակցելու համար Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով են դիմել հինգ կուսակցություն եւ չորս դաշինք: Այսինքն՝ քվեարկության օրը ընտրողին տրվելու է 9 քվեաթերթիկ: Ընտրողը դրանց միջից ընտրելու է այն մի քվեաթերթիկը, որի վրա նշված է իր նախընտրած ուժի անունը: Մնացած 8 քվեաթերթիկները նա շպրտելու է քվեախցում տեղադրված աղբաման-տուփի մեջ: Իսկ իր նախընտրած ուժի քվեաթերթիկի վրա համապատասխան նշան պիտի դնի որեւէ թեկնածուի անվան դիմաց, քվեաթերթիկը դնի ծրարի մեջ եւ գցի քվեատուփի մեջ:

Նկատենք, սակայն, որ քվեարկելու ընթացքում խցիկում տեղադրված այդ աղբաման-տուփի միջից ընտրողը կարող է վերցնել մի որեւէ կուսակցություն կամ դաշինք պատկերող քվեաթերթիկ, գաղտնի դուրս հանել ու այդպիսով կազմակերպել ընտրական գործընթացներում հայտնի «կարուսելի» մեխանիզմը: Այսինքն՝ դուրս հանված մաքուր քվեաթերթիկն արդեն ինչ-ինչ ազդեցության լծակներով արդեն քվեարկած վիճակում կարող է տրվել որեւէ ընտրողի, որպեսզի նա դա գցի քվեատուփի մեջ, փոխարենը նույն ուժին պատկանող մաքուր քվեաթերթիկը դուրս հանի: Ու այդպես շարունակ դրսից ավելացնելով իր նախընտրած ուժի օգտին կատարված քվեարկությունները: Այսինքն՝ այդ հնարավորությունն ավելի կհեշտացնի նախորդ ընտրություններից մեզ հայտնի ընտրակեղծիք անելու «կարուսելի» մեխանիզմը:

Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ Տիգրան Մուկուչյանը հավատացնում է, որ դեն շպրտված քվեաթերթիկները վերցնելով՝ հակառակը, ընտրողը կարող է խուսափել այդ ազդեցությունից: Նա դրսից ներս բերած քվեաթերթիկը կարող է շպրտել այդ ավելորդ քվեաթերթիկներով տուփի մեջ, այնտեղից հանել իր նախընտրած ուժին պատկանող քվեաթերթիկը, քվեարկել, այն դնել ծրարի մեջ ու գցել քվեատուփը: «Այդ դեպքում դրսից որեւէ մեկը չի կարող իմանալ, թե դու որ թեկնածուի կամ որ կուսակցության կամ դաշինքի օգտին ես քվեարկել: Այս մեխանիզմը հենց ձեր ասած այդ վտանգից խուսափելու համար է: Եվ այս դեպքում անիմաստ է դառնում դրսից որեւէ վերահսկողություն»,- մեզ հետ զրույցում վստահեցնում է ԿԸՀ նախագահը:

- Կարծում եք` ամբողջությամբ աշխատելո՞ւ է ձեր նկարագրած այդ մեխանիզմը, թե, այնուամենայնիվ, ընտրողը դրսից բերած քվեաթերթիկն է գցելու քվեատուփի մեջ: Հատկապես որ այս նոր ընտրական մեխանիզմը բավականին բարդ է, եւ շարքային ընտրողը դեռ ամբողջությամբ չի տիրապետում դրան:

- Նորից եմ կրկնում, եթե ինչ-ինչ պատճառներով կա կաշկանդվածություն եւ ես չեմ կարողանում ձեզ առարկել եւ վերցնում եմ քվեարկած քվեաթերթիկը, բայց քվեախցում արդեն հնարավորություն կա ավելորդ քվեաթերթիկների տուփից վերցնել իմ ցանկացած կուսակցության կամ դաշինքի քվեաթերթիկը եւ դրսից բերածը շպրտել այնտեղ: Եվ ինձ վերահսկողը որեւէ կերպ չի իմանա, թե ներսում ես ինչ արեցի:

- Իսկ հնարավոր չէ՞ր ավելի տնտեսող պարզ մեխանիզմ գտնել, որ ամեն մի ընտրողի հաշվով 8 քվեաթերթիկ դեն չշպրտվեր:

- Ես չեմ կարող ասել, մենք Ընտրական օրենսգրքով ենք առաջնորդվում:

- Այսինքն՝ մնում է դրսում ընտրողի վրա տարբեր՝ վարչական, թաղային, ընտրակաշառքի լծակներով ազդելու տարբերակը:

- Դա արդեն ընտրողների իրավագիտակցության խնդիրն է, որի մասին բոլորն են բարձրաձայնում: Համենայնդեպս, կարող եմ միանշանակ պնդել, որ տեղամասային ընտրական հանձնաժողովներում լիակատար թափանցիկություն է ապահովված:

- Պարոն Մուկուչյան, վերջին 4-5 համապետական ընտրությունների ժամանակ ընդդիմությունը պնդում է, որ իշխանությունները հաղթել են` Հայաստանից բացակայող մոտ 500 քաղաքացիների փոխարեն քվեարկություն ապահովելով: Փաստորեն, եթե նոր ընտրակարգն ընտրատեղամասերում լիակատար թափանցիկություն է ապահովում, ինչպես դուք եք հավաստիացնում, ուրեմն, այս ընտրություններին մասնակցող քաղաքացիների թիվը պետք է հենց այդքանով էլ պակաս լինի:

- Քանի որ ես ձեր նշած այդ տեսակետն անվերապահորեն չեմ ընդունում, դրա համար ես չեմ կարող այն մեկնաբանել: