Երեւանը չի պատրաստվում բալիստիկ հրթիռներ արձակելուց առաջ որեւէ մեկից թույլտվություն հայցել

Երբ պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը «ՌԻԱ նովոստի»-ին ասաց, որ «Իսկանդեր» հրթիռահրետանային համալիրները եւ դրանք կիրառելու որոշումը պատկանում է Հայաստանի Զինված ուժերին, ռուսաստանցի անկախ, կիսանկախ եւ ոչ անկախ վերլուծաբանները մեկը մյուսի հետեւից կասկածի տակ դրեցին այդ հայտարարությունը: 

Մինչ այդ նրանք ղարաբաղյան ճակատում լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսման վտանգ էին կանխատեսում: Դրանից հետո կանխատեսումները փոխվեցին, պարզվեց, որ չկան նախադրյալներ այնպիսի մասշտաբային առճակատման համար, որը հայկական կողմին բալիստիկ հրթիռ արձակելու հիմքեր կտա: Ոմանք ուղղակի, ոմանք անուղղակի վրդովմունք էին արտահայտում, չթաքցնելով, որ ռուսական ականջին հաճելի չեն Երեւանից հնչող այդօրինակ համարձակ հայտարարությունները: 

Սույն հայտարարությունը համարձակ է համարվում, որովհետեւ ՌԴ-ն «Իսկանդեր»-ները Հայաստան է ուղարկել` համոզմունքով, որ հրթիռ արձակել-չարձակելու որոշումը միեւնույն է, ինքն է կայացնելու: Մոսկվան այդպես է արդարացել նաեւ ադրբեջանցի բարեկամների հետ զրույցներում: Եւ հանկարծ Հայաստանի ՊՆ երիտասարդ նախարարը, որն անգամ բանակում կարգին չի ծառայել, ամենայն հանգստությամբ եւ ինքնավստահությամբ հայտարարում է, թե Հայաստանը կորոշի՝ երբ եւ որ ուղղությամբ արձակել «Իսկանդերի» հրթիռները: Ռազմավարական դաշնակցի ցասումը մեծ է: 

Կրեմլի արձագանքը Սարգսյանի հայտարարությանը լավագույնս ներկայացրել էր քաղաքագետ Վադիմ Դուբնովը «168.am»-ի հարցազրույցում: Հարցին`պաշտոնական Երևանը կարո՞ղ է «Իսկանդեր»-ը կիրառել առանց Մոսկվայի հետ համաձայնեցնելու, նա պատասխանել էր. «Այս դեպքում «համաձայնեցում» բառը բավականին նուրբ որակում է, քանի որ խոսք է լինելու թույլտվություն խնդրելու մասին»: 

Եթե միայն Վիգեն Սարգսյանի հայտարարությունով ամեն ինչ ավարտվեր, դեռ կարելի էր մեկնաբանել, թե նոր նախարար է, անփորձ է, չգիտի`ինչ կարելի է ասել, ինչ`ոչ: Բայց նախօրեին կրկին ռուսական հարթակից այս անգամ Բակո Սահակյանը շեշտեց, որ «Իսկանդերները» գտնվում են ՀՀ տրամադրության տակ, ունեն ռազմաքաղաքական հավասարակշռությունը եւ տարածաշրջանի կայունությունն ապահովող նշանակություն: 

Նրան էլ հաջորդեց Սերժ Սարգսյանը: «Եթե Ադրբեջանը շարունակի նույն ոգով և իրավիճակը հասցնի պատերազմականի, ապա Արցախի ժողովրդի անվտանգությունն ապահովելու համար մենք մեկ վայրկյան անգամ կանգ չենք առնի՝ կիրառելու մեր զինանոցում եղած բոլոր հնարավորությունները»,- երեկ ԱԳ նախարարությունում ասաց նա:

Սարգսյանը չարտաբերեց «Իսկանդեր» բառը, բայց խոսեց հենց դրա մասին: Մեր զինանոցում եղած բոլոր հնարավորություններից ամենանշանակալին բալիստիկ հրթիռային այդ համակարգերն են, որ վերջին շքերթի ժամանակ  պտույտ էին կատարում Հանրապետության հրապարակով հանդիսավարի ցնծալի, անհոդաբաշխ բացականչությունների ներքո: 

Ընդ որում, Սարգսյանը նաեւ հստակեցրեց, որ տրամադրված չէ համակարգերը կիրառելուց առաջ ինչ-որ մեկին զանգել` համաձայնեցնելու կամ թույլտվություն վերցնելու համար: Դրանք ժամանակ պահանջող գործողություններ են, մինչդեռ նա հայտարարեց. «Մեկ վայրկյան անգամ կանգ չենք առնի կիրառելու....»:

Իսկ այն հանգամանքը, որ սա ասվեց տարբեր երկրներում Հայաստանի դեսպանների եւ հյուպատոսների առաջ, նշանակում է, որ Երեւանն իր վճռականության մասին տեղյակ է պահում ոչ միայն ՌԴ-ին եւ Ադրբեջանին, այլեւ աշխարհի տարբեր երկրներին, այդ թվում նրանց, որոնք պետք է որ շահագրգռված լինեն այս տարածաշրջանի կայունությամբ: 

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպումից առաջ Սերժ Սարգսյանի նման պահվածքը թերեւս աննախադեպ է: Ապրիլյան պատերազմից հետո նույնպես պաշտոնական Երեւանի եւ Մոսկվայի շփումներում նոր որակ նկատվեց, բայց թվում էր, թե ՌԴ մահացու հարվածները չեն ուշանա եւ ծիլ տվող այդ երեւույթն արագ արմատախիլ կարվի: Պետք է ասել, որ առայժմ դա տեղի չի ունեցել: Այս առումով ամենամեծ մարտահրավերն, իհարկե, ապրիլյան ընտրություններն են: 

Երեկ երեկոյան «Եվրանյուզով» Սերժ Սարգսյանի Բրյուսել կատարած այցի արդյունքներով 6 րոպեանոց ռեպորտաժ էր ցուցադրվում, որում նաեւ ներառված էր Սարգսյանի հետ հարցազրույցը: Հայաստանը ներկայում շատ հեռու է ԵՄ հետաքրքրությունների շրջանակից: Ավելի ճիշտ` հետաքրքիր է այնքանով, որքանով Ռուսաստանի ազդեցության գոտում է: Թեեւ այն պահին, երբ Արեւմուտքի ազդեցության գոտում հայտնվելու շանսեր առաջանան, այդ հետաքրքրությունը մեկ օրում կհազարապատկվի: 

Չենք կարող պնդել, սակայն Սարգսյանի պատասխաններում շատ մշուշոտ նման երանգ նկատվում էր: Առնվազն, ուշագրավ էր, որ նա բաց թողեց հարցը` արդյո՞ք Հայաստանը ՆԱՏՕ-ն դիտարկում է որպես այլընտրանք Ռուսաստանի տրամադրած անվտանգության համակարգին, թե՞ ոչ: Ուղիղ տրված այս հարցին, Սարգսյանը պատասխանեց. «Երեկ ես հանդիպել եմ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարի հետ և նրան հրավիրել Հայաստան, որպեսզի միասին կարողանանք ի մի բերել այն աշխատանքը, որ կատարել ենք այս 25 տարիների ընթացքում: Մենք որեւէ հակասություն չենք տեսնում այս համագործակցության եւ ՀԱՊԿ-ում Ռուսաստանի հետ մեր համագործակցության միջեւ»: Ոչ ոք հակասության մասին չէր էլ հարցնում, խոսքը այլընտրանքի մասին էր, ինչը, փաստորեն, ժխտման չարժանացավ: