Աշխարհի ամենաթանկ ռազմական ուսումնարանը. «Լամբորջինիով» դեպի խրամատներ

Եթե Գինեսի ռեկորդների գրքում սահմանված լիներ աշխարհի «ամենաթանկ ռազմական ուսումնարան» անվանակարգը, ապա երեկ Հայաստանը միանշանակորեն կգրանցվեր այդ գրքում:

ՀՀ կառավարությունը երեկ որոշում ընդունեց Դիլիջանի անտառներում տեղակայված Պետեկամուտների կոմիտեի համար կառուցված տխրահռչակ «ուսումնական կենտրոնը» ՀՀ պաշտպանության նախարարությանը հանձնելու մասին: Այդ կենտրոնը այսուհետ կծառայի որպես ռազմական ուսումնարան: Ինչ կապ ունի սրա հետ Գինեսի ռեկորդների գի՞րքը... Կապը հետեւյալն է: ՀՀ ռազմական տարեկան բյուջեն կազմում է մոտ 400 միլիոն դոլար: Նշված ուսումնական կենտրոնի նույնիսկ հաշվեկշռային արժեքը կազմում է 32 միլիոն դոլար, կամ մեր ռազմական բյուջեի մոտ 7 տոկոսի չափով: Եթե համադրելիությունը պահպանելով՝ սա տարածենք ԱՄՆ-ի ռազմական բյուջեի վրա, ապա այդ երկրում պետք է լինի գոնե մեկ ռազմական ուսումնարան, որի գինը կազմի 44 միլիարդ դոլար: Պատկերացնո՞ւմ եք որեւէ շենք, որի կառուցման ինքնարժեքը լինի 44 միլիարդ դոլար: Չկա աշխարհում նման որեւէ շենք: Համեմատության համար Երեւանի բոլոր բնակարանների շուկայական գները եթե գումարենք իրար, դա չի գերազանցի 14-15 միլիարդ դոլարը: 

ՊԵԿ-ի արդեն նախկին` Դիլիջանի «Ուսումնական կենտրոնի» պատմությունը թերեւս բոլորին է հայտնի: Այդ գերճոխ օբյեկտը կառուցելու նախաձեռնության հեղինակը ՀՀ նախկին ՊԵԿ նախագահ, ապա նաեւ Ֆինանսների նախարար Գագիկ Խաչատրյանն էր: 6-7 տարի շարունակ կառուցվում էր այդ «կենտրոնը», եւ 6-7 տարի շարունակ մամուլը, անհատ քաղաքացիներ, տնտեսագետներ ահազանգում էին, որ պետեկամուտների կոմիտեի համար նման օբյեկտ կառուցելը, մեղմ ասած, նպատակահարմար չէ: Բայց 6-7 տարի շարունակ կառավարությունը գլուխը կախ պետբյուջեից աստղաբաշխական հատկացումներ էր անում ու դա համարում խիստ նպատակային: Ախր այդ գումարը պահանջում էր այն ժամանակ սուպեր, մեգա նախարար Գագիկ Խաչատրյանը: Բայց անցած տարվա հոկտեմբերին հանկարծ պարզվեց, որ իրոք աննպատակահարմար է այդ օբյեկտը ՊԵԿ-ին տալը ու սկսեցին մտածել, թե ինչ կարելի է անել այդ «ոսկեջրած» ու «ադամանդակուռ» օբյեկտի հետ: Ուզում էին վաճառել, բայց չստացվեց: Նույնիսկ փորձում էին Գագիկ Խաչատրյանին համոզել, որ ինքը գնի իր իսկ նախաձեռնությամբ կառուցված այդ օբյեկտը, բայց էլի չստացվեց: Ու այստեղ հայտնվեց պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը եւ առաջարկեց այն հատկացնել ՊՆ-ին որպես ռազմական ուսումնարան:

Նման ճոխ օբյեկտը ռազմական նպատակներով օգտագործելու գաղափարը այնքան արտառոց է, որ ստիպեց մի քանի ամիս մտածել, եւ ահա վերջ` երեկ կառավարությունը արեց դա:  Որպեսզի հասկանալի դառնա, թե ինչ ենք հասկանում գերճոխ օբյեկտ ասելով, ներկայացնենք որոշ հատվածներ կառավարության որոշմանը կցված մի փաստաթղթից:

Դրանում ներկայացված է վարչական այն գույքի ցանկը, որը ռազմական ուսումնարանին է տրամադրվելու շենք շինություններից բացի: Այդ գույքի ընդհանուր արժեքը մոտ 1 միլիարդ դրամ է: Գնացինք. «Ատամի խոզանակի պատից կախվող ապակե տարա, կախիչի ծածկույթը` փայլուն քրոմ, իտալական արտադրության» 103 հատ (մեկ հատի գինը 10 հազար դրամ): «Ձեռքերը չորացնող թղթի համար նախատեսված մետաղական տարա, իսպանական արտադրության»   50 հատ (մեկ հատի գինը` 69 հազար դրամ): «Անձեռոցիկների մետաղական տուփ, ծածկույթը` փայլուն քրոմ, իտալական արտադրության» 114 հատ (մեկ հատի գինը 41 հազար դրամ): «Ապակյա սիգարի աման կլոր» 6 հատ (մեկ հատի գինը` 34 հազար դրամ): «Մետաղյա մսի մուրճ մետաղյա բռնակով 34 սմ» 3 հատ (մեկ հատի գինը 32 հազար դրամ):  «Մետաղյա   սիգարի կտրիչ» 4 հատ (մեկ հատի գինը` 32 հազար դրամ): «Խոշորացույցով հայելի` պատից ամրացվող, ծածկույթը` փայլուն քրոմ, իտալական արտադրության» 95 հատ (մեկ հատի գինը) 39 հազար դրամ.... ու այսպես ավելի քան 220 անուն ապրանքներ, մեկը մեկից իտալական, մեկը մեկից գերմանական ու ավստրիական:  Երկտեղանոց մահճակալները, 1.8 միլիոն դրամանոց քրոմապատ «գանտելը» եւ 2.5 միլիոն դրամանոց զարդաքանդակն էլ վրադիր:

Ահա այսպիսի շքեղության մեջ են սովորելու մեր ապագա սպաները: Շարունակելով այդ շքեղ ուսման տրամաբանությունը, ծառայության ժամանակ մեր սպաները պետք է հագնված լինեն բացառապես «լաբուտեն» ոճի «Ստեֆանո Րիչիի» սմոքինգ, ծխեն բացառապես սիգարներ, որի ծայրը պետք է կտրեն 70 դոլարանոց քրոմապատ սիգարի կտրիչով: Ամեն անգամ թշնամու դիրքերը հեռադիտակով ուսումնասիրելուց հետո պետք է նայեն 80 դոլարանոց քրոմապատ, իտալական արտադրության խոշորացույցով հայելու մեջ, ուսից պետք է կախված լինի քրոմապատ ավտոմատ, իսկ դիրքեր պետք է գնան «Լամբորջինիներով»...: Չնայած սրա մեջ որոշակի տրամաբանություն կա թերեւս` թշնամին սա տեսնելով՝ զարմանքից ու նախանձից կնահանջի կամ կհանձնվի: 

Ինչպես է հնարավոր հիմնավորել 7 աստղանի նման օբյեկտը ռազմական նպատակներով օգտագործելու որոշումը, նույնիսկ դժվար է կռահել: Բայց այս որոշումը ունի մեկ այլ հմայք եւս: Նշված օբյեկտը շատ թանկ ու հարմարավետ «հանգստյան տուն է» եւ տեղակայված է զբոսաշրջային կենտրոնում: ՀՀ կառավարությունը զբոսաշրջությունը հայտարարել է գերակա ճյուղ եւ փորձում է ներդրումներ ներգրավել հենց այսպիսի «հանգստյան տներ» կառուցելով: Այսինքն, ամենատրամաբանականը կլիներ այն, որ այս գերճոխ օբյեկտը դիտարկվեր որպես ներդրումային ծրագիր եւ առաջարկվեր վաճառքի, վարձակալության, կառավարման եւ այլն: Եթե զբոսաշրջությունը իրոք հեռանկար ունի Հայաստանում, եւ այդ ճյուղում ներդրումների պոտենցիալ իրոք կա, ապա մեծ է հավանականությունը, որ ներդրողը նոր օբյեկտ կառուցելու փոխարեն գնի արդեն կառուցված, բոլոր կոմունիկացիաներով հագեցած այս օբյեկտը: Սա տրամաբանական է: Բայց եթե կառավարությունը որոշում է կայացնում այս օբյեկտը օգտագործել բոլորովին այլ նպատակներով, նշանակում է ինքն էլ չի հավատում ներդրումների հեռանկարներին: Կառավարությունը թերեւս առաջնորդվում է «միեւնույն է, ներդրողներ չեն լինելու, իսկ էս գյոզալ օբյեկտն էլ արեւի ու անձրեւի տակ քայքայվելու է» տրամաբանությամբ: