Վարչապետի հանձնարարականի ոդիսականը. ՀՀԿ-ի եւ ՀՅԴ-ի բառախաղը

Վերջին օրերին ամենաթեժ քննարկվող թեմաներից մեկը Հայաստանում ռուսաց լեզվի զարգացման հայեցակարգն ու հայաստանյան դպրոցներում ռուսերենին այլ` ավելի բարձր կարգավիճակ տալու հարցն էր:

ՀՀ ԿԳ նախարար Լեւոն Մկրտչյանը պարզաբանում էր, թե մինչ այդ էլ լատինատառ ուղղության զարգացման հայեցակարգն է  ընդունվել ու զարմանում էր, թե ինչու հատկապես ռուսաց լեզվի զարգացման հայեցակարգը բուռն քննարկումների առիթ դարձավ: Բայց ԿԳ նախարարը մի «մանրուք» էր բաց թողել: Նախ՝ առաջին անգամ չէ, որ ՌԴ պաշտոնյաները խոսում են ԱՊՀ երկրներում, այդ թվում՝ Հայաստանում ռուսերենին հատուկ կարգավիճակ տալու մասին: Իսկ վերջին անգամ՝ հայեցակարգի գոյության մասին հայտնի դառնալուց ոչ շատ առաջ, Ռուսաստանի ԱԳՆ հատուկ կարգադրությունների դեսպան Էլեոնորա Միտրոֆանովան էր անդրադարձել այս հարցին ու հայտարարել, որ ՌԴ-ն պետք է ջանք գործադրի նախկին ԽՍՀՄ պետություններում ռուսերենին օրենսդրական հատուկ կարգավիճակ տալու ուղղությամբ: Ու հենց ռուս տարբեր գործիչների այս ու նմանօրինակ հայտարարություններն են, որ էապես փոխում են այս հարցի նկատմամբ տրամադրություններն ու տրամադրվածությունը եւ հարցը տեղափոխում քաղաքական քննարկումների դաշտ:

Քանի որ հարցը արդեն քաղաքականացված էր, այս հայեցակարգի նախագծում տեղ գտած մի ձեւակերպում, թե այն մշակվել է վարչապետը Կարեն Կարապետյանի հանձնարարականի հիման վրա, առավել մեծացրեց հետաքրքրությունը ռուսաց լեզվի ու դրա զարգացման հայեցակարգի նկատմամբ: Բայց ահա սեպտեմբերի 21-ին Եռաբլուրում վարչապետը կանգնեց ու շատ պարզ հայտարարեց՝ «Ռուսաց լեզվի վերաբերյալ հանձնարարական չի եղել»:

Այս ամենից հետո հարցի քաղաքական հնչեղությունն ապահովված է: Ստացվում է, որ ՀՅԴ-ական նախարարը հայեցակարգի գոյությունը հիմնավորում է ՀՀԿ-ական վարչապետի հանձնարարականով, որը հայտարարում է, թե նման հանձնարակական չի եղել: Ու հարց է առաջանում՝ կրթության եւ գիտության նախարա՞րն է այն գցում վարչապետի վրա, թե՞ վարչապետն է, հասկանալով հարցի քաղաքական հնչեղությունը, իրեն ապահովագրում՝ փաստի առաջ կանգնեցնելով Լեւոն Մկրտչյանին: Իսկ այս հարցն արդեն հետաքրքիր է հատկապես վերջին շրջանում ՀՅԴ-ՀՀԿ կոալիցիոն գործընկերության մեջ «ճաքերի» առաջացման մասին լուրերի ֆոնին, որոնք, ի դեպ, հերքում են թե՛ ՀՅԴ-ական, թե՛ ՀՀԿ-ական նեկայացուցիչները:

Անդրադառնալով այս հարցին, քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրեց, թե ինչպես եւ սպասվում էր, ՀՀԿ-ն անպատասխան չթողեց «անաստասմիկոյանոտ» ԿԳ նախարար Լևոն Մկրտչյանի արարքը, երբ նա որպես ուսման մեջ առաջադիմություն ունեցող աշակերտ, պարգեւատրման համար նախագահական էր տարել նաեւ Հրազդանի քաղաքապետի անչափահաս որդուն, որը, չունենալով վարորդական իրավունք եւ վարելով ծառայողական ավտոմեքենա, վրաերթի էր ենթարկել մի տղամարդու, որն ավելի ուշ հիվանդանոցում մահացել էր...Այդ հանգամանքը իսկական սկանդալի վերածվեց:

«Կարեն Կարապետյանի այս պատասխանից Լևոն Մկրտչյանը հայտնվեց շատ վատ վիճակում...ՀՀ վարչապետը Հայաստանում ռուսաց լեզվի մասին շատ անհանգստացող ԿԳ նախարարին պատասխանեց՝ " Месть это блюдо, которое нужно подавать холодным." կարգախոսին համապատասխան...»,- իր մեկնաբանության մեջ նշում էր քաղաքագետը:

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ Աղվան Վարդանյանն այս հարցի կապակցությամբ armtimes.com-ին ասաց «Հանգի՛ստ եղեք, այստեղ որեւէ քաղաքական ենթատեքստ չկա», ու հավելեց, թե վարչպետի ու ԿԳ նախարարի հայտարարություններում առկա հակասության պատճառները պարզելու համար պետք է դիմել ԿԳՆ եւ կառավարության աշխատակազմ:

Մեր հարցին, թե արդյոք չկա՞ քաղաքական հնչեղություն ունեցող հարցի պատասխանատվությունը կոալիցիոն գործընկերներից յուրաքանչյուր կողմից մյուսի վրա գցելու միտում, Վարդանյանը շեշտեց՝ «Բացարձակ չեմ տեսնում որեւէ պատասխանատվություն կոալիցիոն գործընկերոջ վրա գցելու միտումներ»:

ՀՀԿ-ից եւս ցանկանում էինք այս թեմայով մեկնաբանություն ստանալ, բայց մեզ հասկացրին, թե ՀՀԿ-ում հակված են այս հարցը չխորացնել, դրա համար շատերը խուսափում են այս թնջուկի առնչությամբ քաղաքական գնահատականներ հնչեցնել:

Այսօր Լեւոն Մկրտչյանը հանդես եկավ հաշվետու ասուլիսով, որի ժամանակ, բնականաբար, անդրադարձավ նաեւ այս հարցին:

«Նախ ես, իբրեւ նախարար, երբեք պատասխանատվությունից չեմ խուսափում, իսկ իբրեւ նախարարություն, մենք ընդհանուր ոլորտային պատասխանատվություն ունենք: Վարչապետի հանձնարարականը եղել է օտար լեզուների ուղղությամբ որակական դրական փոփոխութոյւն առաջացնելու համար, որի ընթացքում դեկտեմբեր ամսին ձեւավորվել են 2 հանձնախմբեր՝ մեկը լատինատառ ուղղությունն է, մյուսը՝ ռուսատառ: Եվ այդ հանձնախմբերը ձեւավորել են հայեցակարգեր, որպեսզի այդ ծրագրերն իրականացնենք: Որովհետեւ եթե ուզում ես որակական փոփոխություն իրականացնել, պետք է ասես, թե ինչպես ես իրականացնելու: Ասելու ձեւը հայեցակարգն է: Վարչապետը կոնկրետ չի ասել՝ ստեղծեք ռուսաց լեզվի հայեցակարգ: Վարչապետի հանձնարարականը եղել է օտար լեզուների որակական փոփոխությունների, օտար լեզուների բարելավման հայեցակարգ»,- փորձեց պարզաբանել Լեւոն Մկրտչյանը:

Կարելի է ասել, որ պաշտոնական «կռուտիտը» կա, որով կփորձենք «թե՛ գայլերին կուշտ պահել, թե՛ գառներին փրկել», այսինքն՝ ոչ վարչապետին գցել, ոչ էլ ԿԳ նախարարին: