Տրանսֆերտները կաճեն, պղինձը կթանկանա, ու կապրենք երջանիկ

Երեկ կառավարությունը հաստատեց հաջորդ տարվա պետական բյուջեի նախագիծը:

Կառավարությունը հաջորդ տարվա համար կանխատեսում է 4.5 տոկոս տնտեսական աճ: «2018 թվականին տնտեսական աճը պայմանավորված կլինի ինչպես արտաքին զարգացումներով՝ մասնավորապես Ռուսաստանի տնտեսության եւ պղնձի համաշխարհային գների աճերով, այնպես էլ՝ ներքին պահանջարկի աճով»,- նշված է բյուջեի նախագծի բացատրագրում: Այսինքն, հաջորդ տարվա տնտեսական աճի սպասելիքները պայմանավորված են նրանով, որ պղինձը կթանկանա, ինչի արդյունքում կաճեն այդ մետաղի հանքաքարի արտահանումից ստացվող մուտքերը, կաճի ռուսական տնտեսությունը, որը կբերի այդ երկրից ստացվող մասնավոր տրանսֆերտների աճին ու, բացի դրանից, տնտեսական աճին կնպաստի նաեւ ներքին տնտեսական աշխուժացումը:

Այն, որ մեր տնտեսությունը եւ բնակչության կենսամակարդակը ցավալիորեն մեծ կախում ունեն պղնձի գնից ու արտագնա աշխատանքի մեկնող մեր հայրենակիցների ուղարկած գումարներից, ամենեւին նորություն չէ: Տարիներ շարունակ բյուջեների բացատրագրերում այս նույն նախադասությունները առկա են: Մնում է պարզել, թե ինչ է կախված մեր կառավարությունից: Ինչ է պատրաստվում անել կառավարությունը արտաքին այդ գործոնների ազդեցությունը նվազեցնելու համար: Բյուջեի բացատրագրում, անկեղծ ասած, չկա նույնիսկ ակնարկ, թե կառավարությունը ուզում է արտաքին ազդեցությունները նվազեցնել: Հակառակը՝ բավականին հաճույքով է արձանագրում, թե այ, հաջորդ տարի կտեսնեք՝ պղինձը կթանկանա, մեր հայրենակիցները ավելի շատ փող կուղարկեն, ու տնտեսությունը կաճի: 

Իհարկե, բացատրագրի համաձայն, կառավարությունը քայլեր է ձեռնարկելու արտահանումը աճեցնելու, արդյունաբերությունը զարգացնելու ուղղությամբ, բայց մի տեսակ արդեն ավանդույթի ուժով կարելի է պնդել, որ եթե 2018-ին արձանագրվի կառավարության կանխատեսած 4.5 տոկոս տնտեսական աճը, այն այսպես թե այնպես մեծամասամբ պայմանավորված է լինելու հենց պղնձի գնի աճով եւ մասնավոր տրանսֆերտների ծավալի մեծացմամբ:

Նման պնդման համար հիմք է ծառայում մեր տնտեսության առանձին ճյուղերում արձանագրված վիճակը: Մասնավորապես գյուղատնտեսությունն անցած երկու տարիներին խիստ տարօրինակ պահվածք է դրսեւորում: Տարեսկզբին ցուցանիշները աճում են, տարվա 2-րդ կեսին՝ կտրուկ նվազում: Այս տարվա համար, ըստ կառավարության կանխատեսումների, գյուղատնտեսությունում կարձանագրվի 3 տոկոս անկում:  «2017 թվականին գյուղատնտեսության նվազումը պայմանավորվել է հիմնականում արտադրության էքստենսիվ գործոններով: Մասնավորապես, ցանքատարածությունները նվազել են շուրջ 17.6%-ով, անասնագլխաքանակը՝ շուրջ 6.7%-ով (Կերային մշակաբույսերի նվազումը կազմել է 13.5%, բոստանային մշակաբույսերինը՝ 8.2%, բանջարանոցայինը՝ 7.7%, կարտոֆիլը՝ 13.3%, տեխնիկական մշակաբույսերը 25.5%, հացահատիկայինը՝ 22.4%... խոշոր եղջերավոր կենդանիների նվազումը կազմել է 2.5%, խոզերինը՝ 11.4, ոչխարներին եւ այծերինը՝ 0.3% :)»,- նշված է բացատրագրում:

Ու սրա հետ մեկտեղ հաջորդ տարվա համար կառավարությունը հետեւյալ կանխատեսումն է անում գյուղատնտեսության վերաբերյալ. «2018 թվականին գյուղատնտեսության աճը կանխատեսվում է պատմական ներուժային մակարդակին համահունչ: 2018 թվականին ճյուղի աճը կկազմի շուրջ 4.0%»,- նշված է բացատրագրում: Կառավարությունը այդպես էլ չի վերլուծել, թե ինչ պատճառով է եղել նվազումը: Եթե այդ պատճառները հայտնի չեն, ապա դժվար է կանխատեսել աճ: Բայց աճը կանխատեսված է: Իսկ ինչի՞ շնորհիվ է աճելու գյուղատնտեսությունը: «Կանխատեսման համար հիմք են հանդիսացել ճյուղի զարգացմանն ուղղված կառավարության կողմից իրականացվող ծրագրերի եւ ոլորտում իրականացված ներդրումների ակնկալվող արդյունքները, գյուղատնտեսության նախարարության կողմից իրականացված կանխատեսումները ու նախորդ տարիներին ճյուղի զարգացման միտումները...»,- գրված է բացատրագրում եւ մանրամասնեցված է. «Վարկերի տոկոսադրույքների սուբսիդավորման, գյուղատնտեսական մթերքների իրացման շղթայի ապահովման, ցորենի եւ գարու սերմնաբուծության եւ սերմնարտադրության, օրգանական գյուղատնտեսության զարգացման, տեղական կենսապարարտանյութերի զարգացման, գյուղատնտեսական տեխնիկայի վերազինման ծրագրեր»: Խնդիրն այն է, որ եթե նույնիսկ վերը նշված ծրագրերը խիստ արդյունավետ ստացվեն, դրանց հիմնական մասի արդյունքը կերեւա ավելի ուշ, ասենք՝ երկու-երեք տարի անց: Իրականում, եթե հաջորդ տարի այդ ոլորտում աճ գրանցվի, ապա դա կլինի շնորհիվ նրա, որ այս տարի գյուղոլորտում անկում է գրանցվել:

2018 թվականի պետական բյուջեի նախագծի մյուս մանրամասներին կանդրադառնանք առաջիկայում: