Պատվաստմանը դեմ արտահայտվող օնկոլոգը շահագրգիռ է, որ շատ օնկոհիվանդներ լինեն. ԱՆ պաշտոնյա

Առողջապահության նախարարությունը պնդում է, որ պապիլոմավիուսի դեմ պատվաստումն արդյունավետ միջոց է՝ կանխարգելելու արգանդի պարանոցի քաղցկեղը, որը նշված վիրուսն է հարուցում: Շատ բուժաշխատողներ, սակայն, ինչպես հայտնի է, դեմ են պատվաստմանը: Իսկ, մասնավորապես, ուռուցքաբան-գինեկոլոգներից կարելի է լսել, որ պապիլոմավիրուսը հնարավոր է շատ հեշտությամբ հայտնաբերել, հետեւաբար՝ դրա դեմ պատվաստվելու կարիք չկա:

Ու քանի որ հանրության մի ստվար հատվածը նույնպես խիստ բացասական կարծիք ունի պատվաստումների վերաբերյալ եւ հայտարարում է, որ երեխաներին պատվաստել թույլ չի տալու, ՀՀ առողջապահության նախարարության մայրական վերարտադրողական առողջության պահպանման բաժնի պետ Գայանե Ավագյանից հետաքրքրվեցինք՝ եթե, այնուամենայնիվ, պատվաստումը մերժած կանայք կանոնավոր պարբերականությամբ հաճախեն բժշկի, արդյո՞ք պաշտպանած չեն լինի արգանդի պարանոցի քաղցկեղից:

Այս եւ այլ հարցերի շուրջ մեր զրույցը ներկայացնում ենք ստորեւ:

- Արգանդի պարանոցի քաղցկեղը կանխարգելվում է երկու ճանապարհով: Առաջնային կանխարգելումը պատվաստումն է գարդասիլով, որը պաշտպանում է քաղցկեղից: Երկրորդայինը ՊԱՊ քսուկն է, երբ կինը կանոնավոր՝ երեք տարին մեկ հանձնում է ՊԱՊ քսուկ, որպեսզի հնարավոր լինի վաղ փուլում հայտնաբերել բջջային փոփոխությունները եւ կանխարգելել քաղցկեղի հետագա զարգացումը: Հետեւաբար, մեր երկրում մենք չենք բացառում երկրորդային կանխարգելումը, նախ այն պատճառով, որ դեռեւս միայն 13 տարեկաններն են պատվաստվելու, որը փոքր խումբ է, երկրորդը՝ այն կանանց, որոնք արդեն ունեցել են սեռական հարաբերություն, խորհուրդ ենք տալիս ենթարկվել ՊԱՊ քսուքի հետազոտության երեք տարին մեկ անգամ՝ իրենց կանանց կոնսուլտացիաներում՝ անվճար:

- Տիկին Ավագյան, այսինքն՝ այն օնկոլոգ-գինեկոլոգները, որոնք ասում են՝ սա այն վարակը չէ, որը դժվար է հայտնաբերել, ու ընդամենը տարին մեկ կամ վեց ամիսը մեկ անգամ բժշկի այցելելով դա կբացահայտվի, սխա՞լ են:

- Եթե բացահայտվի էլ, ի՞նչ անենք: Վիրուսին օրգանիզմից դուրս հրավիրել մենք չենք կարող: Դժբախտաբար, այդ վիրուսը չի հեռանում օրգանիզմից: Կարող է հեռանալ միայն, եթե օրգանիզմն ունի շատ լավ պաշտպանական մեխանիզմներ, որովհետեւ սեռական հարաբերության ժամանակ կանանց 80 տոկոսը վարակվում է, բայց 80 տոկոսի մոտ չէ, որ առաջանում է արգանդի պարանոցի քաղցկեղ:

- Իսկ քանի՞ տոկոսի մոտ է առաջանում:

- Տոկոսը չեմ կարող ասել... Այդ վիրուսի մի մասն օրգանիզմի միջոցների, իմունային պատասխանի շնորհիվ հեռանում է օրգանիզմից: Իսկ եթե չի հեռանում, այսօր դժբախտաբար չկան այնպիսի դեղեր, որոնցով կարողանանք պապիլոմա վիրուսը բուժել:

- Այսինքն՝ ստացվում է մեր բուժհաստատություններում, մասնավորապես Ուռուցքաբանության կենտրոնում, այդքան անտեղյակ բժիշկնե՞ր են աշխատում:

- Այստեղ շահերի բախում կա: Ես ներողություն եմ խնդրում այդ կարծիքն արտահայտողից, կարող է՝ այդպես չէ, բայց դա էլ իմ կարծիքն է. ինչքան շատ լինեն օնկոհիվանդները, այնքան ինքը շատ գործ կունենա: Շատ եմ ցավում, որ այդպիսի բան եմ ասում իմ գործընկերոջ վերաբերյալ, որը դեմ է պատվաստմանը, որովհետեւ ինքը պետք է հասկանա դրա կարեւորությունը: Երբ աշխարհը մի բան է ասում, մենք չենք կարող հակառակվել: Երբեմն ինձ հարցնում են՝ ձեր կարծիքը: Չնայած բժշկական գիտությունների դոկտոր եմ, կարող եմ ունենալ իմ ձեւավորված կարծիքը, բայց դա իմ անձնականը կարող է լինել: Ես հիմնվում եմ ապացուցողական բժշկության տվյալների վրա: Իսկ այսօր ապացուցողական բժշկությունը, բազմաթիվ հետազոտություններ ամփոփելով, գտել է, որ քաղցկեղի կանխարգելման, նվազեցման, մահացության իջեցման միակ ճանապարհը պատվաստումն է եւ ՊԱՊ քսուքը:

- Օրերս «Ռադիոլուրը» հրապարկեց Գերմանիայի Պաուլ Էրլիհ ինստիտուտից ստացված պատասխանը, որի համաձայն, ԵՄ անդամ երկրների տվյալներն ամփոփելով՝ շուրջ 800 դեպքում ուղիղ կապ են տեսել պատվաստման եւ վերարտադրողական խնդիրների միջեւ: Այս մասին ի՞նչ կասեք:

- Պատվաստանյութը չի կարող նման ռեակցաներ առաջացնել: Իմ ունեցած տեղեկությամբ՝ չկա այդպիսի բան: Կարող է առաջացնել ցավ՝ սրսկման տեղում, գլխացավ, գլխապտույտ, ընդհանուր թուլություն եւ այլն, բայց դեռեւս մանկածնման ֆունկցիայի վրա որեւէ ազդեցություն հայտնաբերված չէ, որեւէ դիտարկում չկա: 9-10 տարեկան աղջիկները, որոնք սկսել են 2000 թվականների կեսին պատվաստվել, հիմա նոր մանկածնման ֆունկցիա ունեն: Դեռեւս ուսումնասիրված չէ, ասեմ ձեզ այդպես:

-Այսինքն՝ այդ առումով պատվաստանյութի ազդեցությունը ոչ ժխտված է, ոչ հաստատված:

- Չեմ կարող ասել, որովհետեւ ես չեմ տիրապետում այդպիսի հետազոտությունների: Իմ ունեցած տվյալներով, դրանց միջեւ չկա կապ:

- Ստացվում է՝ պապիլոմավիրուսի դեմ պատվաստումը ներդնելով շտապո՞ւմ ենք, որովհետեւ միգուցե հետագայում պարզվելու է, որ պատվաստանյութը բացասական ազդեցություն է ունենում կնոջ վերարտադրողական առողջության վրա:

- Կապ չկա: Սպասենք մինչեւ մարդիկ սկսեն մեռնե՞լ: Ամեն տարի մեռնեն, հետո նո՞ր քայլերի դիմենք: Պատվաստանյութն ինչու պետք է կապ ունենա վերարտադրողական ֆունկցիայի հետ: Տեսականորեն չպետք է ունենա: Ոչ մի պատվաստանյութ առայժմ տեսականորեն չի ազդել մանկածնման ֆունկցիայի վրա: Սա ուղղակի ազդում է արգանդի պարանոցի վրա, ինչո՞ւ պետք է մանկածնման ֆունկցիայի վրա ազդի: Ի՞նչ մեխանիզմով: Ով ասում է, որ ազդում է, թող մեխանիզմն ինձ բացատրի: Գարդասիլ պատվաստանյութը վիրուս չի պարունակում, դրա մեջ մտնում է վիրուսի մասնիկ՝ սպիտակուց, որի նկատմամբ հակամարմին է առաջանում: Այդ հակամարմինների առաջացումն ինչու պետք է անպտղության կամ վիժման բերի: Ես դա չեմ հասկանում: Տեսականորեն չկա կապ, որ կարող է բարդություններ առաջացնել: Հետպատվաստումային ռեակցիաներ, ինչպես նշեցի, կարող են լինել՝ ցավ՝ սրկսկման տեղում, ջերմություն, ընդհանուր թուլություն, գլխացավ, բայց ոչ այդպիսի հեռավոր ազդեցություններ: