Երևան
12 °C
ԵՏՄ-ից սպասվող բացասական գործոնների հարցերը քննարկելիս առաջին հերթին շոշափվում են նրանք, որոնք ուղղակի ազդեցություն են գործում: Օրինակ նոր՝ ավելի բարձր մաքսատուրքերը, որոնցով հարկվելու են երրորդ երկրներից Հայաստան ներկրվող ապրանքները:
Մաքսատուրքերը իրոք բարձրանալու են, դրանք իրոք բերելու են ապրանքների որոշակի թանկացման, բայց կառավարությունը ներկայացնում է, որ այդ թանկացումը կլինի չնչին եւ մեծ ազդեցություն գնաճի ընդհանուր ցուցանիշի վրա չի լինի:
Գուցեեւ այդպես է: Ավելին՝ ամենայն հավանականությամբ, այդպես է: Բայց կան ոչ ուղղակի գործոններ, որոնք կարող են շատ ավելի մեծ ազդեցություն թողնել մեր տնտեսական համակարգի վրա, ընդ որում՝ բացասական: Այդ ոչ ուղղակի գործոններից շատերը դեռ ի հայտ չեն եկել եւ ներկայում, այսպես ասած, «ստորջրյա խութերի» կարգավիճակ ունեն:
Օրինակ, ոչ առեւտրային նպատակներով բուսական ծագման արտադրանքի ներկրման հետ կապված խնդիրները: Երբ, ասենք, ԵՏՄ չհանդիսացող Վրաստանից մանդարին կամ նարինջ ես ներկրում տանը ուտելու համար, եւ դա գերազանցում է 5 կիլոգրամը, պետք է ունենաս ֆիտոսանիտարական տեղեկանք: Տեսականորեն դա կարելի է ունենալ, գործնականում բացառված է: Եթե գործերով կամ հանգստանալու համար մեկնել ես Թբիլիսի ու ետ գալուց շուկայից մի 10 կիլո մանդարին ես գնել, դրա համար տեղեկանք չես կարող ստանալ շուկայի վաճառողից:
Հիմա հայ հանրությունը քննարկում է այս մի, առանձին վերցրած դեպքը եւ ալեկոծվում է: Սակայն այս դեպքը չնչին է, նույնիսկ անտեսանելի այն իրավիճակի համեմատ, ինչ լինելու է հետագայում: Օրինակ, ԵՏՄ տարածք երրորդ երկրներից ներկրվող բազմաթիվ ապրանքներ պետք է մակնշվեն: Օրինակ, հայաստանցի փոքր գործարարը, որը Դուբայից կամ որեւէ այլ տեղից տարբեր տեսակի ու չափերի հեռուստացույցներ էր բերում, պարտաճանաչորեն մաքսազերծում ու դնում իր խանութում վաճառելու, այլեւս չի կարողանալու դա անել, որովհետեւ ամեն ապրանք չէ, որ կարող է ներկրվել ԵՏՄ: Այդ ապրանքը պետք է անցած լինի համապատասխան սերտիֆիկացում: Օրինակ, ԵՏՄ լաբորատորիաներում պետք է փորձարկվեն ճապոնական հեռուստացույցներն ու գերմանական փոշեկուլները, համոզվելու համար, որ դրանք անվտանգ են: Եթե փորձարկումը հաջող անցավ, սերտիֆիկատը կլինի, ու ապրանքը կմակնշվի: Բայց դա փող արժե: Մեր ներկրողները չունեն այդքան ռեսուրսներ իրենց ներկրած յուրաքանչյուր ապրանքի համար սերտիֆիկատ ստանալու համար:
Ու ստիպված մեր ներկրողները պետք է գնեն միայն այն ապրանքները, որոնք արդեն սերտիֆիկացված են, ասենք, ռուս կամ ղազախ խոշոր ներկրողների կողմից: «Ստեղծագործելու», նոր ապրանքներ հայտնաբերելու, շուկաներ ուսումնասիրելու տարբերակները մերոնց համար այլեւս չեն լինի:
Բայց սա էլ ոչինչ: Մի կերպ կդիմանանք: Իսկ այ, մասշտաբի էֆեկտին մեր նույնիսկ խոշոր համարվող գործարարները կարող է եւ չդիմանան: Ինչի՞ մասին է խոսքը: Եթե գործարարն այսօր որեւէ երրորդ երկրից ներկրում է որեւէ ապրանք եւ գրավում է տվյալ ապրանքի հայաստանյան շուկայի, ասենք, մի 20-30 տոկոսը, ապա նա կարող է շատ շուտով կորցնել այն: Խնդիրն այն է, որ եթե միեւնույն մաքսային տարածքում, ըստ էության, միեւնույն շուկայում ներկրում ես 100 հատ X ապրանքից, իսկ մեկ ուրիշը նույն ապրանքից ներկրում է 10 հազար հատ, ապա քո ներկրած X ապրանքի յուրաքանչյուր մեկ հատի ինքնարժեքը շատ ավելի բարձր է, քան այն «մեկ ուրիշի» ներկրած նույն ապրանքի մեկ հատի ինքնարժեքը: Հետեւաբար, դու դառնում ես անմրցունակ տվյալ շուկայում: Այդ «մեկ ուրիշը» լինելու է ռուսաստանցի կամ ղազախ, որովհետեւ այստեղ ռեսուրսները շատ ավելի շատ են, մասշտաբները ավելի մեծ են, շուկան ավելի մեծ է... Իհարկե, սկզբնական շրջանում մեր ներկրողները կդառնան «մեկ ուրիշ»-ների գործընկերները եւ կզբաղվեն հայաստանյան շուկայում նրանց ներկրած ապրանքների վերավաճառողներ: Սակայն հետագայում այդ «մեկ ուրիշները» կհիմնեն մի մեծ գրասենյակ ու պահեստ, ասենք, Կրասնոդարում, ու ուղղակի ապրանքը կուղարկեն մեր խանութներ: Դա կբերի աշխատատեղերի կրճատման, ներքին հարկերի նվազման եւ այլն:
Բայց սա էլ ոչինչ: Մեզ՝ սպառողներիս համար քիչ նշանակություն ունի, թե ով է վերահսկում ներքին շուկան. մեր «ազգային» օլիգարխը, թե ռուսաստանցի օլիգարխը: Ամենամեծ վտանգը կախված է արտադրության գլխին: Բոլոր այն ապրանքները, որոնք հնարավոր է արտադրել եւ Հայաստանում, եւ ՌԴ-ում, միանշանակ եւ անխուսափելիորեն արտադրվելու են Ռուսաստանում: Հայաստանում կմնան միայն արագ փչացող սննդամթերքի, ասենք թթվասերի, մածունի ու պաղպաղակի արտադրությունը: Մեկ էլ կոնյակն ու հուսանք նաեւ ծխախոտը: Հա, մեկ էլ պղնձի խտանյութը:
Այս վտանգների մասին դեռ մեծ աղմուկ չի բարձրացել: Բայց կբարձրանա, երբ մեր արտադրամասերը ու արտադրողները սկսեն կամաց-կամաց տեղափոխվել հարավային Ռուսաստան, որտեղ եւ գազն է էժան, եւ էլեկտրաէներգիան, եւ հումքը... Արտադրողի տեսանկյունից սա խիստ պրագմատիկ որոշում կլինի: Իսկ ահա մեր, առանց այդ էլ չգոյության հետ սահմանակցող տնտեսության համար հետեւանքները այս պահին մի քիչ դժվար է պատկերացնել: Հենց պահը գա, կպատկերացնենք: Բայց մեզ էլի կհամոզեն, որ մեր առաջ բացվել է 180 միլիոնանոց շուկան:
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ումԴատարանը Սաակաշվիլիին դատապարտել է ևս 4,5 տարվա ազատազրկման
2 հողամասի հափշտակության մեջ մեղադրվող Բյուրականի նախկին ղեկավարի և տեղակալի գործով նախաքննությունն ավարտվել է
6 մարզում սպասվում է քամու ուժգնացում. Սուրենյանը զգուշացնում է
Տոմսային համակարգի շրջանակում վերահսկողական գործառույթ սահմանելու նախագիծն առաջիկայում կներկայացվի ԱԺ
Թուրքական մի շարք ԶԼՄ-ներ չեն խուսափել շրջանառել մեր առանցքային ուղերձը. ինչպիսին են մեդիատուրի արդյունքները
Տրանսպորտային փաթեթներից որն է ամենապահանջվածը․ որքան տոմս է վաճառվել մարտի առաջին 10 օրում
Վարչապետը որոշել է՝ ում թեկնածությունն առաջարկել Հակակոռուպցիոն կոմիտեի նախագահի պաշտոնում
Հորդանանը ողջունել է առաջընթացը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագրի շուրջ բանակցություններում
Աբովյան քաղաքում՝ ձորում, տղամարդու դի է հայտնաբերվել
Երեքշաբթի խոսակցություն կունենամ Պուտինի հետ. Թրամփ
Մետրոպոլիտենի «Սասունցի Դավիթ» կայարանի երկրորդ շարժասանդուղքը հանձնվել է շահագործման
Իրանի ԱԳՆ խոսնակը ողջունել է ՀՀ-Ադրբեջան խաղաղության համաձայնագրի նախագծի բանակցությունների ավարտը
Կրակոցներ Արմավիրի մարզում․ հայտնաբերվել են կրակված պարկուճներ, հայտնի է մասնակիցների ինքնությունը
Վատիկանը հրապարակել է Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապի առաջին լուսանկարը հիվանդանոցից
Քարաթափում՝ Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհին. հատվածը միակողմանի փակ է
Հարավային Կովկասում հակամարտությունը պետք է ավարտվի. Մայք Ուոլց
Իրավիճակը հանգիստ է. ԵՄ առաքելությունը պարեկներ է ուղարկել հայ-ադրբեջանական սահմանի տարբեր հատվածներ
ԶՈՒ ստորաբաժանումները կրակ չեն բացել ադրբեջանական դիրքերի ուղղությամբ. ՊՆ-ն կրկին հերքում է
Նիկոլ Փաշինյանը Էմանուել Մակրոնին հայտնել է խաղաղության նախագծի շուրջ բանակցությունների ավարտի մասին
Փարաքարում քարոզարշավը շարունակվում է. տեսանյութ
Էրդողանը և Թրամփը քննարկում են ունեցել
Պարզվել է 19-ամյա տղային դանակահարողի ինքնությունը. վերջինս անչափահաս է
Վանաձորում հրդեհվել է խոտածածկույթ և չգործող շինություն
Հռոմի պապն ասել է, թե «փորձության շրջան» է անցնում. նա դեռ հիվանդանոցում է
Քիմ Քարդաշյանը ներկայացել է ռոբոտի և «Տեսլա»-ի հետ գայթակղիչ ֆոտոշարքով. լուսանկարներ
Երևանի քոլեջներից մեկում անչափահասները վիճաբանել են, ուսանողներից մեկը քթի կոտրվածք է ստացել
Ինչու է նվազում տեսողությունը. որոնք են ազդող գործոնները. մանրամասնում է մասնագետը. տեսանյութ
Վալենտինա Մատվիենկոն պաշտոնական այցով մեկնել է Ադրբեջան
Գյումրեցին գիտի իմ սկզբունքները, երեխաների համար ոչինչ չեմ խնայելու. Սարիկ Մինասյան. տեսանյութ
Գազամատակարարման վթարային դադարեցում Դավթաշենի մի շարք շենքերում
Իրանը միշտ ողջունել է խաղաղության հաստատումը տարածաշրջանում. Փեզեշքիան
42 տարի անց Իջևանի Թուխիկյան և Սայաթ-Նովա փողոցները հիմնանորոգվում են. վարչապետը ծանոթացել է աշխատանքներին
Հովհաննես Բաչկովը նոկաուտի է ենթարկել Բաստարտոյին՝ նվաճելով WBA Continental չեմպիոնական գոտին
ՌԴ-Ուկրաինա հակամարտության հանգուցալուծումը կփոխի աշխարհի խաղի կանոնները. ինչպես այն կազդի մեզ՝ ՀՀ-ի վրա
Հայաստանի ազգային հավաքականը սկսում է մարզական հավաքը
Մեզ ջուր է պետք, կդիտվեն գարնան առաջին ամպրոպները. Սուրենյանը հայտնել է եղանակային փոփոխության մասին
Ռուսաստանի, Բելառուսի, Տաջիկստանի և Ադրբեջանի նախագահները Մոսկվայում կհանդիպեն
Ադրբեջանը հերթական ապատեղեկատվությունն է տարածել
Լեռնային շրջաններում սպասվում է ձյուն, մյուս մարզերում՝ անձրև. ջերմաստիճանը կտրուկ կնվազի
Խաղաղության պայմանագրի շուտափույթ ստորագրումը որոշիչ կդառնա տարածաշրջանում կայունության հաստատման համար. Բետել
© 2025 Հայկական ժամանակ
Website by MATEMAT