Չոխ սաղոլ Իլհամ, ԵԱՏՄ գյալդի․ խմբագրական

Նկարում՝ Ռուսաստանի, Բելառուսի եւ Հայաստանի վարչապետները

Այսօր երեկոյան Երեւան կժամանի Ռուսաստանի վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդեւը, նրան կհետեւեն ԵԱՏՄ մյուս երկրների Ղազախստանի, Բելառուսի վարչապետները եւ Ղըրղզստանի կառավարության ներկայացուցիչը, քանի որ այս երկրում տեղի ունեցած նախագահական ընտրություններից հետո նոր կառավարություն չի ձեւավորվել, հինը լուծարված է եւ դեռ պարզ չի, թե ով է լինելու այդ երկրի նոր վարչապետը։ Վարչապետները Երեւան են գալիս մասնակցելու ԵԱՏՄ միջկառավարական խորհրդի նիստին, որը տեղի է ունենալու վաղը՝ հոկտեմբերի 25-ին:

Ի՞նչ կարելի է ասել այս միջոցառման մասին։ Նախ պետք է խորին շնորհակալություն հայտնել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւին, որ նա ԵԱՏՄ վարչապետներին թույլ է տվել հավաքվել Երեւանում։ Նախորդ նման պլանավորված հանդիպումը պետք է տեղի ունենար անցյալ տարվա ապրիլին, բայց քանի որ Ադրբեջանը հարձակվել էր Ղարաբաղի, նաեւ Հայաստանի վրա, ԵԱՏՄ եւ ՀԱՊԿ մասով Հայաստանի ռազմավարական դաշնակիցներ Ռուսաստանը, Բելառուսը, Ղազախստանը եւ Ղըրղզստանը մտածեցին, որ սիրուն չի լինի, որ իրենց ռազմավարական դաշնակից Հայաստանը փաստացի պատերազմական վիճակում՝ իրենք գան Երեւան։

Մի տեսակ ստացվում է, որ ծանր այդ օրերին իրենք ինչ-որ առումով, թեկուզ բարոյական աջակցություն են ցուցաբերում իրենց ռազմավարական դաշնակից Հայաստանին։ Իսկ դա կարող է դուր չգալ իրենց ռազմավարական չդաշնակից Ադրբեջանին։ Ո՞վ է տեսել, որ դաշնակիցդ պատերազմի մեջ լինի, իսկ դու նրան աջակցես։ Նման դեպքերում պետք է հրաժարվես աջակցել դաշնակցիդ, որովհետեւ ԵԱՏՄ-ական նոր կարգախոսը կամ ավելի ճիշտ գործելակերպը ազդարարում է՝ իմ ռազմավարական դաշնակցի թշնամին իմ բարեկամն է ։

Մյուս կողմից պետք է շնորհավորել Իլհամ Ալիեւին, որովհետեւ ԵԱՏՄ-ի այս կզզզցնող իրադարձության շեմին Ադրբեջանը «Պոլոնեզ» տեսակի, 200 կիլոմետր հեռահարության հրթիռահրետանային համակարգեր ձեռքբերելու պայմանագիր է կնքել նույն այդ Հայաստանի ռազմավարան դաշնակից Բելառուսի հետ։ 170 միլիոն դոլարի։ Այսպիսով, եթե մինչ «Պոլոնեզ» համակարգերն ունենալը Ադրբեջանը կարող էր «ընդամենը» «Սմերչով» Նախիջեւանից խոցել Երեւանը, «Պոլոնեզի» ձեռբերումից հետո կարող է խոցել նաեւ Հրազդանը, Ապարանը, Աշտարակը, Արմավիրը, հյուսիս-արեւելյան կողմից՝ ոչ միայն Իջեւանը, Դիլիջանը, Նոյեմբերյանը, Բերդն ու Ճամբարակը, այլեւ Ալավերդին, Վանաձորը, Սպիտակը, Սեւանը, Վարդենիսը, Մարտունին։ Մեղրին, Կապանը, Գորիսը, Սիսիանը եւ այլն՝ ԵԱՏՄ-ն նվեր։  «Պոլոնեզն» ի դեպ, նախատեսված է հիմնականում բնակավայրեր ավիրելու համար։

Իհարկե, պայմանագիրը նոր է կնքվել, եւ նոր հրթիռները դժվար թե հասած լինեն Ադրբեջան, այնպես որ, ԵԱՏՄ վարչապետները կարող են իրենց հանգիստ զգալ Երեւանում եւ համոզված լինել, որ բելառուսական հրթիռները չեն փակի խաշի սեզոնի իրենց դարակազմիկ ախորժակը։ Իսկ ընդհանրապես, ԵԱՏՄ-ական այս նիստում Հայաստանը մի քանի առանցքային հարցեր ունի լուծելու, որոնք, կարող ենք գրազ գալ, չեն լուծվի։

Նախ՝ ի հեճուկս ԵԱՏՄ-ական բարձրագոչ հայտարարությունների, Ռուսաստանում հայկական վարորդական իրավունքներով վարորդների աշխատանքի հարցը լուծված չէ։ Եւ սա մի հարց է, որ ՀՀ իշխանությունը եւ հատկապես կառավարությունը ի հեճուկս իր լայն ռուսասիրության, գոնե առայժմ, ի վիճակի չէ լուծել։

Հաջորդը՝ 2018 թվականի հունվարի 1-ից ուժի մեջ են մտնում մոտ 900 անուն ապրանքի նոր՝ ԵԱՏՄ-ական մաքսատուրքերը, որոնք հիմնականում ավելի բարձր են, քան Հայաստանում այսօր գործողները։ Սա նշանակում է, որ մի շարք լայն սպառման ապրանքներ, ինչպիսիք են սուրճը, ձեթը, թեյը եւ այլն՝ թանկանալու են։ Կարագի վերջին թանկացումները, ի դեպ, նույնպես սրա հետ են կապված։ Ներկրողները որոշել են երեք ամիս առաջ ընկնել․ մի քանի հարյուր դրամը սպառողին չի սպանի, բայց իրենց մի քանի միլիոն հավելյալ դոլար կբերի, իսկ սա ավելի նոր ու ավելի թանկարժեք ջիփեր են, ավելի թանկ եւ ավելի մեծ կրծքերով պուտանկաներ։ Ամեն դեպքում, սպասվող զանգվածային թանկացումները կարող են էականորեն սրել հակակառավարական տրամադրությունները ՀՀ-ում, որովհետեւ լրջագույն բացասական ազդեցություն են ունենալու մարդկանց սոցիալական վիճակի վրա։ Եւ լավ կլիներ՝ այս հարցի ինչ-որ լուծում գտնել։

Հաջորդ հարցը Վերին Լարսն է, որը շուտով կսկսի փակվել վատ եղանակի պատճառով։ Հայաստանը փորձում է Վրաստանին, Հարավային Օսիային եւ Ռուսաստանին համոզել, որ գոնե ձմեռային սեզոնին Հարավային Օսիան Հյուսիսային Օսիային միացնող թունելը շահագործվի հայկական մեքենաների համար։ Ասում են՝ վրացիները համաձայն են եւ գնդակը Ռուսաստանի դաշտում է։ Իհարկե, սա ավելի շատ հայ-ռուսական օրակարգի հարց է, եւ հնարավոր է քննարկվի երկկողմ ձեւաչափով։

Հարցերի շրջանակը սրանով, իհարկե, չի սահմաանափակվում։ Սրանք, թերեւս, ամենահրատապներն են։ Բայց ի՞նչ լծակ ունի վարչապետ Կարեն Կարապետյանը այս հարցերը լուծելու։ Տեսանելի լծակը, թերեւս, վարչապետի անզուգական ժպիտն է, որից ասում են, Հայաստանի կույս կանանց հիմանական մասը էքստազի մեջ է ընկնում։ Կարեւոր է նաեւ, որ վարչապետը չմոռանա հագնել էն մոխրագույն ժիլետը, Կաշպիրովսկու էֆեկտը լիակատար դարձնելու համար։ Հույս ունենք, սակայն, որ վարչապետը ԵԱՏՄ վարչապետներին նիստին կոստյումը չի հանի՝ բազկաթոռի մեշքին գցի։ Ռազմավարական դաշնակիցները դա կարող են սխալ հասկանալ։

Հ․Գ․ Չմոռանանք՝ ընթացիկ վարչապետաժողովի աստղը ՀՀ նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն է, ով հիմա ԵԱՏՄ տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահն է։ Եւ ով Հայաստանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին վարչապետ եղած ժամանակ աբսուրդ էր համարում այն հիմնավորմամբ, որ մեր երկիրը Մաքսային միության, հիմա՝ ԵԱՏՄ-ի հետ ընդհանուր սահման չունի։ Հետաքրքիր է, արդեն գտե՞լ է այդ ընդհանուր սահմանը պարոն Սարգսյանը։