Հայաստան-Լիբանան. ում «GSP»-ն է ավելի մեծ

Լուսանկարում՝ Կարեն Կարապետյանը ելույթ է ունենում լիբանանցի գործարարների հետ հանդիպմանը, Բեյրութ, 13.03.18 թ. լուսանկարը՝ ՀՀ Կառավարության մամուլի ծառայության

Պաշտոնական այցով Լիբանանում գտնվող վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հանդիպել է տեղի բիզնես համայնքի ներկայացուցիչների հետ: Վարչապետը չի թաքցրել, որ գործարարների հետ «քննարկման հիմնական նպատակը լիբանանցի գործարարներին Հայաստանի տնտեսական վիճակը, մեր երկրում առկա առավելություններն ու հնարավորությունները ներկայացնելն է և նրանց Հայաստան հրավիրելը՝ բիզնեսով զբաղվելու համար»: Նրա խոսքով «…մեր երկու երկրների իրականում բարեկամական հարաբերությունները գտնվում են շատ բարձր քաղաքական մակարդակի վրա, և այն տնտեսական ներուժը, որ մեր երկու երկրներն ունեն, ցավոք, հնարավորինս չի օգտագործվում»: Կարապետյանը խոսել է Հայաստանում անցկացվող բարեփոխումներից և գոհունակությամբ ներկայացրել 2017 թ. մակրոտնտեսական ցուցանիշները, մի շարք ոլորտների երկնիշ տոկոսներով ռեկորդային աճը: Նա նաև վստահություն է հայտնել, «որ առաջիկա 4-5 տարում առնվազն ունենալու ենք տնտեսական ցուցանիշներ, որոնք միջին տարածաշրջանայինից և, ինչու ոչ, աշխարհի թվերից բարձր են լինելու»:

Մակրոտնտեսությունից հետո վարչապետն անցել է «ծանր հրետանուն»՝ խոսելով ԵԱՏՄ-ի ընդհանուր շուկայի, Իրանի հետ սահմանին ազատ տնտեսական գոտու, մի շարք երկրների հետ «GSP», իսկ ԵՄ-ի հետ «GSP+» արտոնյալ առևտրային ռեժիմի մասին: Նա նաև նշել է, որ «Լիբանանն ունի GSP ռեժիմ, բայց մերը մի փոքր ավելի արտոնյալ ռեժիմ է և մենք մուտք ունենք եվրոպական 500 մլն և ավելի բնակչությամբ շուկա»: Ստացվում է, որ, թեև Հայաստանը 3 միլիոն բնակչություն ունի, այստեղ ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելը հնարավորություն է ստեղծում մուտք գործել մեկ միլիարդից ավելի ընդհանուր բնակչությամբ շուկաներ:

Կարապետյանը խոսել է նաև օրենսդրական դաշտի մասին՝ նշելով, որ արդեն ավարտին է հասցվում արտաքին ուղղակի ներդրումների մասին օրենքը, ապա հավելել, որ դրա նպատակը բոլոր պայմանների մեկտեղումն է մեկ փաստաթղթում: Վարչապետի խոսքով՝ այդ փաստաթղթում «Հայաստանի պոտենցիալ գործընկերը կարող է տեսնել իր հնարավորություններն ու շահերը»:

Ներկայացնելով գործարարների համար հետաքրքրություն առաջացնող հնարավոր ոլորտները, Կարապետյանը նշել է գյուղատնտեսությունը, անասնապահությունը, ոսկերչությունը, թեթև արդյունաբերությունը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաները, հանքարդյունաբերությունը, ենթակառուցվածքները: Նա խոսել է նաև զբոսաշրջության մեծ աճի մասին և կարծիք հայտնել, որ «Հայաստանը զբոսաշրջային քարտեզի վրա թերագնահատված է»:

Խոսելով բիզնես հնարավորությունների մասին, վարչապետը նշել է, որ կառավարությունը ուշադիր է միջազգային վարկանիշային աղյուսակներում Հայաստանի առաջընթացին, Doing Business-ի և բիզնես հնարավորությունների բնութագրերի նկատմամբ: Կարապետյանի խոսքով՝ «այսօրվա մեր կառավարությունն իր փիլիսոփայության մեջ համոզված որդեգրել է, որ իր հիմնական գործառույթը բիզնեսին չխանգարելն է: Մենք վստահ ենք, որ պետությունն արդյունավետ կառավարիչ չէ այն ոլորտներում, որտեղ բիզնես շահեր կան: Եվ ելնելով դրանից՝ բոլոր այդ ոլորտները տալիս ենք մասնավորի կառավարմանը»:

Գործարարներին, ներդրումներով հանդերձ, Հայաստան բերելու տեսանկյունից շատ ճիշտ ընտրված մտքեր, ձևակերպումներ և շեշտադրումներ են կատարվել: Բնական է, որ Կարապետյանը պետք է ձգտեր գրավել գործարարներին, և նրա վստահությունը կարող է հուսադրող լինել հայկական իրականությունից դուրս ապրող լիբանանցի գործարարների համար: Մեծ հաշվով նա իր տարերքի մեջ էր. բիզնես մթնոլորտը ավելի հոգեհարազատ է վարչապետին, քան քաղաքականությունը: Միգուցե հենց ա՞յդ պատճառով նա շրջանցեց հայկական տնտեսությունում քաղաքական շահախնդրություններն ու դրանց հարուցած խնդիրները: Իհարկե ոչ: Կարապետյանը Լիբանան էր եկել գրավելու, շահագրգռելու, առնվազն նախնական հետաքրքրություն առաջացնելու համար, և դա նրա մոտ, ամենայն հավանականությամբ, ստացվեց: Խնդիրն այլ է. ինչ կլինի, եթե վարչապետի խոսքերից «վառված» լիբանանցի գործարարը այդուհանդերձ որոշի Հայաստանում ձեռնարկություն հիմնել: Արդյո՞ք կոնկրետ գործարարներից որևէ մեկի «ոտքը տրորելու» պարագայում նա չի բախվի լուրջ խոչընդոտների:

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 14-ի համարում: