Իմ ժողովուրդը կկայացնի իր որոշումը. Էրդողանի ռազմական քարոզարշավը

Լուսանկարում՝ Ռեջեբ Թայիփ Էրդողանի ելույթը Նիղդեում անցկացված հանրահավաքի ընթացքում

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեբ Թայիփ Էրդողանն ակնկալում է հունիսի 24-ի ընտրություններում երկրորդ անգամ նախագահ ընտրվել առաջին փուլի արդյունքներով: Այդ մասին նա հայտնել է թուրքական հեռուստաընկերություններին տված հարցազրույցում:

«Իմ ժողովուրդը կկայացնի իր որոշումը եւ երկրորդ փուլի հույսին չի թողնի նախագահի ընտրությունը», - ասել է նա:

Հեռուստաալիքներին տված հարցազրույցը կրում էր ընդգծված նախընտրական բնույթ: Զրույցի ընթացքում անդրադարձ կատարվեց 2011 թ. սկսված Ստամբուլի ջրանցքի աշխատանքներին, Ավստրիայի վարչապետ Սեբաստիան Կուրցի՝ 7 մզկիթների գործունեությունը Ավստրիայում կասեցնելու մասին որոշմանը, ինչպես նաեւ գրեթե երկու տարի շարունակվող արտակարգ դրության ռեժիմին: Էրդողանը չի բացառել, որ արտակարգ դրությունը, որը մտցվել է 2016 թ. ռազմական հեղաշրջման անհաջող փորձից հետո, ընտրություններից հետո կչեղարկվի:

«Արտակարգ դրությունը մտցվել է ահաբեկչական խմբերի, Ֆեթուլլահ Գյուլենի ահաբեկչական կազմակերպության, քրդական ուժերի եւ «Իսլամական պետության» սպառնալիքների դեմ: Ահաբեկչական վտանգի նվազեցմամբ պայմանավորված՝ ընտրություններից հետո արտակարգ դրությունը կարող է հանվել»,- ասել է Էրդողանը՝ հավելելով, որ հնարավոր է հետագայում դարձյալ արտակարգ դրություն պարտադրվի, եթե Թուրքիան «որեւէ խնդրի առերեսվի»:

Էրդողանի՝ բոլոր ճակատներով իրականացվող քարոզչությունը պայմանավորված է առաջիկա ընտրություններում 50 տոկոսից ավելի ձայն չստանալու մտավախությամբ: Այդ մտավախությունը Էրդողանի մոտ հայտնվեց անցյալ տարվա ապրիլի 16-ի սահմանադրական հանրաքվեից հետո, երբ կողմ քվեարկեց հանրաքվեի մասնակիցների 51,3 %-ը: Սահմանադրական փոփոխությունները ենթադրում էին անցում կառավարման խորհրդարանական ձեւից՝ նախագահականի, իսկ վարչապետի ինստիտուտը վերացվում էր՝ լիազորությունները փոխանցելով նախագահին:

Իր նախաձեռնության այդքան ցածր վարկանիշը Էրդողանի մոտ աստիճանաբար մտավախություն առաջացրեց, որ նա կարող է չստանալ ընտրողների ձայների 50%-ը: Խնդիրը նրանում է, որ եթե նախագահական ընտրություններում որեւէ թեկնածու չստանա ձայների կեսից ավելին կհայտարարվի ընտրությունների երկրորդ փուլ, որի ընթացքում Էրդողանի հակառակորդները կարող են հանդես գալ միասնական ճակատով եւ ընդհատեն Էրդողանի 16 տարվա կառավարումը: Այդ պատճառով էլ Էրդողանը բոլոր ռեսուրսները ներդրել է՝ առաջիկա ընտրություններում առաջին փուլով հաղթելու համար:

Էրդողանի նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում հիմնաքարային դեր է հատկացվում Թուրքիայի զինված ուժերի «հակաահաբեկչական գործողություններին»: Ակտիվորեն շահարկվում է նաեւ հունվարին մեկնարկած սիրիական Աֆրին քաղաքում անցկացվող «Ձիթենու ճյուղ» ռազմական գործողությունը, «որի ընթացքում չեզոքացվել է 4600 ահաբեկիչ»:

Ըստ երեւույթին, «Ձիթենու ճյուղը» քարոզչական առումով սպառել է իրեն: Հունիսի 11-ին Էրդողանը Նիղդե քաղաքում անցկացված հանրահավաքի ընթացքում հայտարարել է, որ Թուրքիան նոր ռազմական գործողություն է սկսել քուրդ զինյալների հենակետերի եւ ռազմաբազաների ուղղությամբ՝ այս անգամ արդեն Հյուսիսային Իրաքում: Իր ելույթում նա անդրադարձել է նաեւ քաղաքական հակառակորդներին, որոնք փորձում էին հետ պահել Թուրքիայի նախագահին Աֆրինում ռազմական գործողություն սկսելուց:

«Մենք ոչ Քեմալին ենք լսելու, ոչ էլ Մուհարեմին։ Մենք նայելու ենք մեր գործին։  Հիշում ե՞ք, որ ես այդ ժամանակ խոսում էի նաեւ Քանդիլում եւ Սինջարում (Շանգալ) ռազմական գործողություններ սկսելու անհրաժեշտության մասին։  Ասեմ, որ մենք արդեն սկսել ենք ռազմական գործողությունները։ Մեր օդուժին պատկանող 20 կործանիչ արդեն խոցել է 14 կարեւոր թիրախ եւ վերադարձել, սակայն գործողությունը դեռ ավարտված չէ», - ասել է Էրդողանը։

Հարկ է նշել, որ այս պահին օդուժի հարվածների մասին հիշատակելը, այն էլ ընտրազանգվածի հետ հանդիպման ընթացքում, բացառապես քարոզչական բնույթ է կրում: Թուրքիան տարիներ շարունակ պարբերաբար հարվածներ է հասցնում Քանդիլի լեռներում ապաստանած քրդական խմբավորումների դիրքերին: Իսկ թուրքական ցամաքային զորքերի՝ Իրաքի հյուսիսում քրդական ուժերի դեմ իրականացվող գործողությունների մասին հայտնի էր դարձել ավելի վաղ՝ հունիսի 4-ին: Այդ գործողությունները, սակայն լայնամասշտաբ բնույթ չէին կրում երկու պատճառով:

Նախ եւ առաջ լայնամասշտաբ ցամաքային գործողությունը լեռնային շրջաններում ապաստանած տեղաբնակ զինված խմբերի հետ մեծ ու չարդարացված ռիսկ է: Բացի դրանից, Իրաքը, մեղմ ասած, դեմ է իր տարածքում երրորդ ուժի կողմից իրականացվող «հակաահաբեկչական գործողություններին»:

Դեռեւս 2016 թ. աշնանը պաշտոնական Բաղդադի եւ Անկարայի միջեւ հարաբերությունները սրվել էին, երբ Իրաքի վարչապետ Հայդեր ալ Աբադին հայտարարել էր, թե Թուրքիան սեփական տարածքներից դուրս զորքեր տեղակայելով տարածաշրջանային պատերազմ հրահրելու ռիսկի է դիմում: Իսկ այս տարվա մայիսին Իրաքի վարչապետը, մեկնաբանելով Թուրքիայից հնչող հայտարարություններն առ այն, որ թուրքական զինված ուժերը պատրաստ են ցանկացած պահի ռազմական գործողություն սկսել Քանդիլի լեռներում, նշել էր, որ «Իրաքի ինքնիշխանությունը խախտող ցանկացած գործողություն անընդունելի է»։

Ալ Աբադին նաեւ պատրաստակամություն էր հայտնել համագործակցել Թուրքիայի հետ՝ թույլ չտալու քրդական ուժերին իրաքյան տարածքն օգտագործել Թուրքիային հարվածներ հասցնելու համար: Դրա հետ մեկտեղ նա մեղադրել է Թուրքիայի իշխանություններին ռազմական լարվածությունը քաղաքական նպատակներին ծառայեցնելու համար: Այս մեղադրանքը պարբերաբար հնչում է նաեւ Էրդողանի հակառակորդների քարոզչության ընթացքում, սակայն, քանի դեռ Թուրքիայի ԶՈւ-ն, ըստ թուրքական լրատվամիջոցների, հաղթանակներ է տանում՝ ռազմական գործողություններն ընթանալու են Էրդողանի օգտին: