Դեպի «Զվարթնոց» երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրը յոթ տարի առաջ գրվեց սառույցին

Յոթ տարի առաջ՝ 2011 թվականին, ՀՀ կառավարությունը (նոյեմբերի 3-ի նիստում) հավանություն է տվել «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի հարակից տարածքում միջազգային լոգիստիկ կենտրոնի եւ տրանսպորտային ենթակառուցվածքների ծրագրին, որն, ըստ էության, ապահովելու էր մայրուղիներից եւ Երեւանից դեպի օդանավակայան իրականացվող ուղեւորաբեռնափոխադրումների իրականացումը` ավտոմոբիլային նոր մայրուղու եւ երկաթգծի կառուցման միջոցով։

Ծրագրով նախատեսվում էր, որ լոգիստիկ կենտրոնի շինարարությունը տեւելու է երեք տարի, եւ դրա արժեքը լինելու է շուրջ 25 մլն եվրո։

Դեպի «Զվարթնոց» նոր ավտոմայրուղու եւ երկաթգծի շինարարությունը նախատեսվում էր իրականացնել պետություն-մասնավոր համագործակցության միջոցների հաշվին։ Այս ծրագրի իրականացման հիմնական շահառուներն են եղել «Զվարթնոց»-ի կոնցեսիոները, «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ն, Լոգիստիկ կենտրոնի շահագործող օպերատորը եւ այլն։

Ծրագրի շրջանակներում կառուցվելիք նոր երկաթուղին, ըստ տրանսպորտի եւ կապի՝ այն ժամանակվա նախարար Մանուկ Վարդանյանի ներկայացրած մանրամասների, օդանավակայանից տանելու էր «Չարբախ» կայարան՝ ուղեւորափոխադրումների համար եւ մինչեւ «Կարմիր բլուր»՝ բեռնափոխադրումների համար։ Գծի երկարությունը պետք է լիներ մոտավորապես 7.5 կմ։

Վարդանյանի հավաստմամբ՝ նոր մայրուղու եւ երկաթգծի կառուցման արդյունքում պետք է ունենայինք «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ուղեւորահոսքի ապահովում, օդանավակայանի բեռնային համալիրի բեռնահոսքի լիարժեք ապահովում, օդանավակայանի հարակից տարածքում նախատեսվող լոգիստիկ կենտրոնի եւ ազատ տնտեսական գոտու բնականոն գործունեություն եւ հետագա դինամիկ զարգացման հնարավորություն, դեպի օդանավակայան տանող միակ ավտոմոբիլային ճանապարհի բեռնաթափում, Երեւանի վարկանիշի բարձրացում՝ որպես զբոսաշրջային քաղաք:

Ծրագրին հավանություն տալուց մոտ մեկ տարի անց՝ 2012 թվականի մայիսի 4-ին, տրանսպորտի եւ կապի նախարարությունում ստորագրվել է Մտադրությունների հուշագիր` «Դեպի «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայան երկաթուղային գծի կառուցման մտադրության մասին»: Հուշագիրը ստորագրել են տրանսպորտի եւ կապի նախարարությունը` ի դեմս նախարար Մանուկ Վարդանյանի, «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերությունը` ի դեմս գլխավոր տնօրեն Վիկտոր Ռեբեցի, եւ «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» ընկերությունը` ի դեմս գլխավոր մենեջեր Մարսելո Վենդեի:

Կողմերը հայտնել են իրենց մտադրությունը հիշյալ երկաթուղային գծի հնարավորինս սեղմ ժամկետներում կառուցման մասին եւ պայմանավորվել են նշանակել պատասխանատու պաշտոնատար անձանց, որոնք եռամսյա ժամկետում համատեղ առաջարկություններ կմշակեն նախագծի իրականացման համար:

Նույն թվականի դեկտեմբերի 3-ին տրանսպորտի եւ կապի նախարար Գագիկ Բեգլարյանը հանդիպում է ունեցել «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» եւ «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերությունների ներկայացուցիչների հետ, որի ընթացքում քննարկվել են «Զվարթնոց»-ից մինչեւ «Չարբախ» երկաթուղային կայարանն ընկած հատվածում նոր երկաթգծի կառուցմանն առնչվող հարցեր: 

Բեգլարյանը «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» եւ «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերություններին առաջարկել է կազմակերպել քննարկումներ, նախագծի վերաբերյալ գրավոր առաջարկություններ ներկայացնել նախարարությանը:

Ինչպես նշված է տրանսպորտի եւ կապի նախարարության պաշտոնական կայքէջում՝ երկաթգծի կառուցման եւ վերակառուցման նախագծա-նախահաշվային փաստաթղթերի մշակումը իրականացրել է «Տրանսնախագիծ» ՓԲԸ-ն: Իսկ օդանավակայանի հարակից տարածքում միջազգային լոգիստիկ կենտրոնի ստեղծման նախագիծը եւ Մաստեր պլանը նախապատրաստվել են Եվրամիության ՏՐԱՍԵԿԱ ծրագրի շրջանակներում:

Սակայն ծրագիրը չի իրականացվել: Եւ չի իրականացվել ֆինանսական միջոցներ չունենալու պատճառով:

Տրանսպորտի եւ կապի նախարարությունից «Հայկական ժամանակ»-ին տեղեկացրին, որ 2012 թվականին «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» ՓԲԸ-ի պատվերով «Տրանսնախագիծ» ինստիտուտ ՓԲԸ-ն մշակել է «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանից «Չարբախ» կայարան ընկած հատվածում երկաթգծի կառուցման եւ վերակառուցման նախագծահաշվարկային փաստաթղթերի փաթեթ: Հետագայում այդ նախագծահաշվարկային փաստաթղթերի ուսումնասիրության հիման վրա «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ն «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» ՓԲԸ-ին առաջարկել է կազմել եւ ներկայացնել երկաթուղու կառուցման նախագծի տեխնիկատնտեսական հիմնավորումը: Սակայն նման փաստաթուղթ դեռեւս չի ներկայացվել:

Սակայն «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» ՓԲԸ-ից էլ մեզ պատասխանեցին, որ իրենք, այո, պատվիրել են նոր երկաթգծի կառուցման նախագծահաշվարկային փաստաթղթերի փաթեթ, սակայն մյուս երկու կողմերը՝ նախարարությունն ու «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ն նախաձեռնողականություն ցույց չեն տվել, համատեղ քննարկումներ չեն ունեցել, ու ծրագիրը մնացել է թղթի վրա:

Մեր հարցին՝ տրանսպորտի եւ կապի նախարարությունը պատրաստվո՞ւմ է վերսկսել ծրագրի իրականացման աշխատանքները, նախարարությունից պատասխանեցին, որ այս պահին օրակարգում այդպիսի հարց չի քննարկվում: