Վրաստանը Արցախի հարցով միջնո՞րդ. ի՞նչ նպատակ է հետապնդում Պխալաձեի հայտարարությունը

Վրաստանի նախագահի արտաքին հարաբերությունների հարցերով խորհրդական Թենգիզ Պխալաձեն ադրբեջանական լրատվամիջոցներից մեկի հետ զրույցում նշել է, որ Վրաստանը կարող էր միջնորդ հանդիսանալ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ:

«Հաշվի առնելով Հայաստանի եւ Ադրբեջանի հետ ունեցած հոյակապ հարաբերությունները, Վրաստանը կարող էր միջնորդության նման ձեւաչափ առաջարկել»,- ասել էր Պխալաձեն՝ հավելելով որ, սա մեր տարածաշրջանն է, եւ «մեր խնդիրները մենք պետք է լուծենք ինքնուրույն»: Նա նաեւ նշել էր, որ Թբիլիսին միշտ պատրաստ է ջանքեր գործադրել Հարավային Կովկասում հաստատուն խաղաղության հասնելու համար:

Հարեւան, առավել եւս բարեկամ երկրի խաղաղասեր մղումն, իհարկե, ողջունելի է, «հոյակապ հարաբերությունների» վերաբերյալ բերված փաստարկը՝ անհերքելի: Ողջունելի է նաեւ տարածաշրջանային հարցերը ինքնուրույն լուծելու ձգտումը: Սակայն դա հարցի զգացական մասն է: Իրականությունը փոքր-ինչ այլ է:

Նախ եւ առաջ, արցախյան հակամարտության կարգավորմամբ արդեն իսկ զբաղվում են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները: Այլ հարց է, թե ինչ գործիքակազմ ունեն նրանք եւ, առհասարակ, ինչքանով է նրանց հաջողվում նպաստել խաղաղ կարգավորմանը: Անհասկանալի է նաեւ, թե ինչու ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները պետք է համաձայնվեն որեւէ մեկին զիջել իրենց ազդեցությունը հակամարտող կողմերի վրա:

Պխալաձեի արտահայտած միտքն առավել ուշագրավ է ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղար Թոմաս Գրեմինգերի՝ Հայաստան կատարած այցի եւ հնչած հայտարարաությունների ֆոնին: Սեպտեմբերի 4-ին Գրեմինգերը հանդիպել էր ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հետ: Հանդիպման ընթացքում երկուստեք ընդգծվել էր խնդրի բացառապես խաղաղ կարգավորման կարեւորությունը միջազգային հանրության մանդատ ունեցող միակ ձեւաչափի՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակներում։

Միջազգային հակամարտություններում միջնորդ հանդիսանալու համար միայն ցանկությունը բավարար չէ: Անհրաժեշտ է լուրջ ազդեցության ներուժ ունենալ հակամարտող կողմերի վրա: Պխալաձեի նշած հոյակապ հարաբերությունները, ցավոք, չեն հանդիսանում քաղաքական ազդեցության գրավական: Ավելին, Վրաստանի վրա լուրջ ազդեցության ներուժ ունեն Հայաստանն ու Ադրբեջանը՝ Ջավախքի եւ էներգակիրների տեսքով: Այլ հարց է, որ ո՛չ Հայաստանը, ո՛չ էլ, ամենայն հավանականությամբ, Ադրբեջանը չեն շահարկի այդ ներուժը՝ ելնելով վերոնշյալ հոյակապ հարաբերությունների տրամաբանությունից:

Ինչ վերաբերվում է տարածաշրջանային հարցերը ինքնուրույն լուծելուն, ապա այստեղ եւս որոշակի խնդիրներ կան: Մեր հակառակորդի ապակառուցողական եւ ռազմատենչ դիրքորոշումը հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ փաստում է, որ մեր տարածաշրջանում չի ձեւավորվել համակողմանի երկխոսության փոխընդունելի տարբերակ: Ներկայիս իրավիճակը հուշում է, որ անգամ հակամատության կարգավորումից հետո դեռեւս տեւական ժամանակ տարածաշրջանային խնդիրների լուծմանը միջամտելու են արտաքին ուժերը: Ընդ որում, Վրաստանի տարածքում առկա հակամարտություններում եւս ներգրավված են ոչ տարածաշրջանային ուժեր, մասնավորապես՝ Ռուսաստանն ու Շվեյցարիան:

Այս ամենի հետ մեկտեղ, Վրաստանն, իհարկե, կարող է փորձել ակտիվորեն աջակցել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների ջերմացմանը, օրինակ, հասարակությունների հարթության վրա, թեեւ դա էլ դյուրին գործ չէ: Սակայն հակամարտության իրական, քաղաքական կարգավորման առումով Վրաստանն ի զորու չէ օգնել հարեւաններին: Վրաստանի նախագահի արտաքին հարաբերությունների հարցերով խորհրդականը, իհարկե, հասկանում է այդքանը: Այդ դեպքում ո՞րն է Պխալաձեի՝ նման հայտարարություններ անելու դրդապատճառը:

Որքան էլ զարմանալի է՝ արտաքին հակամարտությունում միջնորդ հանդիսանալու վերաբերյալ գաղափարը ուղղված է ներքին լսարանին, ընդ որում, շատ յուրահատուկ լսարանի: Պխալաձեի այս հայտարարությունը հարկավոր է 2020 թ. խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ տեղի ունեցող քաղաքական վերադասավորումների համատեքստում: Բանն այն է, որ գործող նախագահ Գիորգի Մարգվելաշվիլին, ամենայն հավանականությամբ, ոչ միայն չի առաջադրվելու առաջիկա ընտրություններում, այլեւ հեռանալու է քաղաքականությունից: Նրա քաղաքական թիմի անդամները, որոնց թվում է նաեւ Թենգիզ Պխալաձեն, խնդիր են ունենալու ակտիվ քաղաքականության մեջ մնալու: Պխալաձեն, թերեւս, նախատեսում է Թբիլիսիից բացի, որտեղ նա արդեն իսկ զգալի աջակցություն ունի, ստանալ նաեւ ազգային փոքրամասնությունների՝ կոնկրետ դեպքում հայերի եւ ադրբեջանցիների ձայները ու քաղաքական առումով ավելի ծանրակշիռ դարձնել սեփական անձը՝ խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ:

Տպել
1797 դիտում

Երեկ տեղացած ձյան պատճառով ավտովթարների թիվը Հայաստանում էականորեն ավելացել է. ՃՈ պետ

Զելենսկին «շանս» է տվել Գոնչարուկին. Ուկրաինայի վարչապետը կշարունակի պաշտոնավարել

Սյունիքում 2019 թվականին ամբողջովին վերանորոգվել են 49 դպրոցների ճաշարաններ, իսկ 15-ի նորոգումն ընթացքի մեջ է

Հրդեհ Դավիթաշենում. տուժածներ չկան, վնասը նյութական է

Երեւան-Սեւան մայրուղու հարեւանությամբ վեր խոյացող «Արձագանք» եւ «Անվերջության ժապավեն» քանդակները կվերականգնվեն

Քաղաքացիները կամավոր հանձնել են «Կալաշնիկով» ինքնաձիգ, հրացան, ատրճանակ և զինամթերք

Արարատի մարզում նախատեսված է հիմնանորոգել միջպետական եւ հանրապետական նշանակության 23,4 կմ ավտոճանապարհ

Ինքնաթիռի կործանման օրը Իրանի օդային տարածքում 6 ամերիկյան F35 կործանիչ-ռմբակոծիչ է եղել. Լավրով

Ողբերգական վթար Երևան-Երասխ ճանապարհին. վիրավորները գիտակցության չգալով մահացել են

Սպանդանոց կառուցելու ցանկություն հայտնողների թիվը կտրուկ ավելացել է

ՆԱՏՕ-ի գեներալ Լորեն Միշոն բարձր է գնահատել հայ խաղաղապահների պատրաստվածության մակարդակը

Աշխատանքային գրքույկների հավաքագրման աշխատանքների ժամկետը լրացել է

ԱՄՆ-ը մտածել է Իրանի միջուկային օբյեկտներին կանխարգելիչ հարված հասցնելու մասին. Մայք Պոմպեո

Ամփոփվել են ՀՀ ԶՈւ զորքերի ծառայության վարչության կատարած աշխատանքները

Արմեն Սարգսյանը ցավակցել է Գեորգի Կուտոյանի​ մահվան կապակցությամբ

Մեքենան բախվել է ծառին, հետո՝ «Կլայկ» կահույքի արտադրամասի պատին. կա տուժած

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է հայտնի աստղաֆիզիկոս Գարիկ Իսրայելյանին

Մարզպետը կլանային որոշում կայացրեց, սա հիվանդանոցն ինձանից խլել էր, որը չեմ հանդուրժելու. Աշոտ Կուրղինյան

Սոցցանցերից մեկի օգտատերը երիտասարդի մերկ լուսանկարները չհրապարակելու համար պահանջել էր 190․000 դրամ. ոստիկանություն

Հրայր Թովմասյանը անձամբ է ինձ խնդրել, որ մտնի Կուտոյանի մահվան դեպքի վայր, սակայն ես թույլ չեմ տվել. Արթուր Մելիքյան