Վահան Տեր-Ղեւոնդյանի երջանկության եւ երազանքի պատմությունը

Նորանկախ Հայաստանի պատմության մեջ և ոչ միայն` դեռ ոչ մի քաղաքական գործիչ, ոչ մի լիդեր իր պայքարի քաղաքական նպատակը չէր հռչակել երջանկությունը: Եվ ուրեմն, թավշյա հեղափոխությունն աննախադեպ էր ոչ միայն իրականացման մեթոդներով, այլև հռչակագրերով, որ հնչեցին հրապարակներում և ամենատարբեր հարթակներում: Լինել ազատ և երջանիկ` ասաց Նիկոլ Փաշինյանը:

Երջանկությունը կոչված է իբրև քաղաքական նպատակ: Կարելի է համարձակ երազել ոչ թե գալիք, այլ ստեղծելիք երջանկությունը, որովհետև այս հեղափոխությունը կատարվում է հենց ազատ ու երջանիկ լինելու համար: Հիմա: Արդեն իսկ: Ինչպե՞ս է կառուցվում ՀՀ հպարտ քաղաքացիների երջանկության մասին հավաքական գիտակցությունը: Ո՞րն է ազատ և երջանիկ հայրենիքի հավաքական տեսլականը: Որտե՞ղ են հատվում ՀՀ հպարտ քաղաքացու անձնականին և հանրայինին վերաբերող երազանքի գծերը: Որքանո՞վ են ուժեղ և ինչո՞վ են սնուցված երջանկության մեր երազանքները` իբրև հասարակական կամք և ուղերձ:

Սրանք են այս ծրագրի ուրվագծերը: Եվ ես հույս ունեմ, որ ամեն զրուցակցի երջանկության և երազանքի պատմությունը կհամալրի ազատ և երջանիկ հայրենիքի կոնկրետացող պատկերը, կօգնի ձևակերպել երջանիկ երկրի նոր կոնցեպտներ` ի մի բերելով երջանիկ երկիր, հայրենիք, հանրապետություն ստեղծելու պատկերացումներն ու առաջարկները: Այս ամենը կամրագրվի «Երջանկության նախագիծ» շարքում: 

Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյան.

Հիմա մտածում եմ և հասկանում, որ չեմ կարող մեկ բառով նկարագրել, թե ինչ է երջանկությունը:

Անձնական երջանկություն

Հազար ու մի պարզ մարդկային երջանկություններ կան` երեխաս ծնվեց` երջանկացա, հաջողություններ ունեցավ` երջանիկ եմ, կնոջս հետ մեր սիրած սրճարանում մեր սիրած սուրճից մի բաժակ վայելեցինք՝ արդեն երջանիկ եմ, Հենրիկ Մխիթարյանը գոլ է խփում` ես երջանիկ եմ:

Հասարակական երջանկություն

Հիշում եմ, որ 1991 թվականին, երբ հռչակվեց Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը, և երբ Արամ Մանուկյանը կարդում էր Անկախության հռչակագիրը, այդ պահին երջանիկ էի: Իրոք, երջանիկ էի ու հպարտ: Երբեք չեմ մոռանա:

Մասնագիտական երջանկություն

Ես, ճիշտն ասած, մեծադղորդ տեսարաններով երջանկացող չեմ. մի շարք երկրներում դեսպան եմ եղել և չեմ կարող ասել, թե այսինչ երկրի նախագահին հավատարմագրեր հանձնելու պահին կամ պետական պահակազորի առջևով քայլելիս երջանիկ էի: Ես երջանիկ եմ, երբ իմ որևէ գործ արդյունք է տալիս: Կարող է շատ փոքրիկ գործ լինել, բայց երբ զգում եմ, որ հասավ իր նպատակին՝ երջանիկ եմ:

Եղիշեն ասում էր, որ բոլոր տեսակի դժբախտությունները ծնվում են տգիտությունից: Մատենադարանի խնդիրներից մեկը, բացի հետազոտական և այլ աշխատանքներից, նաև հասարակությանը կրթելն է: Հանրային գիտակցության մեջ Մատենադարանը գրեթե սրբացված տարածք է, որտեղ կան բարձր ու վեհ արժեքներ, բայց դրանք բաներ են, որ կապ չունեն իրենց առօրյա կյանքի, իրենց անձի, իրենց անձնական պատմության հետ: Մենք ինքներս մեզ լավ չենք ճանաչում: Եվ ճանաչելու լավագույն ձևը մեր հարուստ մատենագրությունը միայն տեսնելը չէ, այլ կարդալը, ուսումնասիրելը, յուրացնելը, մեր մի մասը դարձնելը: Մատենադարանը միայն թանգարան չէ, այն նաև գրադարան է ու հետազոտական ինստիտուտ: Այդ առումով դժվար է միաժամանակ պահել Մատենադարանի գիտական խորությունը և հանրայնացնել այստեղ ամփոփված գիտելիքը, բայց դա պետք է արվի: Ինչպե՞ս գիտելիքը դարձնել հանրամատչելի հասարակական լայն շերտերի, անգամ երեխաների համար: Դա շատ լուրջ խնդիր է: 

Ի դեպ, Մատենադարանում գործում է խմբակ, որտեղ 7-12 տարեկան երեխաները սովորում են մանրանկարչություն: Երջանկություն կլինի, եթե հետագայում այս խմբակը զարգանա և ներառի այլ տարիքային խմբեր ևս:

Երևանի որոշ ավագ դպրոցներում որպես ֆակուլտատիվ առարկա գրաբար է դասավանդվում: Երկու տարի առաջ գրաբար ուսանող լավագույն աշակերտների համար մի ծրագիր իրականացրինք Մատենադարանում, որը մեծ ոգևորություն առաջացրեց: Կարծում եմ` պարբերաբար կարելի է վերադառնալ նման ծրագրերի: Շատ կարևոր է,  որ  աշակերտը գրաբար կարդալիս ոչ միայն հասկանա բառերի իմաստը, այլև հաճույք ստանա լեզվի գեղեցկությունից, սա էլ է երջանկության մի ձև: Գտնել եղանակներ «Զվարթ գիտության» տարածման համար` այդ ճանապարհին փնտրտուքն ու փոքրիկ նվաճումները ևս դարձնելով երջանկության պահեր:

Երջանիկ հասարակություն, երջանիկ երկիր.

Մարդկանց երջանկությունից զրկում է հոգսը: Եվ մարդուն աշխատանքը չէ որ հոգսաշատ է դարձնում: Մարդը կարող է առավոտից երեկո ծանր աշխատանք կատարել, բայց նրա դեմքին հոգս չտեսնեք: Գուցե հոգնություն, բայց ոչ հոգս: Հոգսի հիմնական դրդապատճառը, իմ կարծիքով, անորոշությունն ու անկայունությունն է: Երջանիկ հասարակություն ունենալու հավանականությունը մեծ է կայուն հիմքեր ունեցող պետություններում: Այո, ժողովրդավարությունը շատ թերություններ ունի, բայց, ինչպես ասում են, աշխարհում դրանից լավ կառավարման մոդել դեռ չի ստեղծվել: Եվ ես կարծում եմ, որ երջանիկ կամ դժբախտ հասարակություն ունենալը կախված է ժողովրդավարության և բարեկեցության մասին պատկերացումներից: Մեզանում մինչև հիմա բարեկեցություն ասելով հասկացել են կա'մ մի տեղից մի բան փախցնելը, կա'մ մեծահարուստ մարդու կողքին կանգնելն ու նրա թափած փշրանքներից օգտվելը: Ես հասկանում եմ` քանիցս ձախողվել են արդար ճանապարհով բարեկեցություն ստեղծելու ջանքերը: Ուստի, շատերը ժողովրդավարությունը լավագույն դեպքում կապում են ազատության հետ, բայց ոչ բարեկեցության: Եվ ես կարծում եմ, որ երջանիկ հանրույթ կարող է լինել այն ժամանակ, երբ ժողովրդավարությունը կապվի բարեկեցության հետ: Դա երկար ու տանջալից ուղի է, բայց այլ տարբերակ չկա: Քայլ առ քայլ ամրապնդել ժողովրդավարությունը ու նույնպես քայլ առ քայլ ձևավորել բարեկեցիկ ու ապահով հասարակություն:

Մարինա Բաղդագյուլյան

Տպել
2068 դիտում

Սև լիճ տեղանքում ադրբեջանական գործողություններն անհանդուրժելի են, դա ոտնձգություն է ՀՀ տարածքի նկատմամբ. Նիկոլ Փաշինյան

Շնորհակալություն, որ անաչառ եք. Շիրակի մարզպետն ամփոփեց աշխատանքային 100 օրը

Արբեջանական զինվորականների ներկայությունը Սև լճի տարածքում կոպտորեն խախտում է ՀՀ սահմանային բնակիչների իրավունքները․ ՄԻՊ

ВАЗ 2107 մակնիշի ավտոմեքենան մխրճվել է ՊՆ-ին պատկանող բեռնատարի մեջ․ կան վիրավորներ․ Shamshyan

Գազայում ավերվել է 16-հարկանի երկնաքերը. պաղեստինա-իսրայելական հրթիռակոծությունները չեն դադարում (տեսանյութ, լուսանկար)

Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունենում Անվտանգության խորհրդի նիստ

Տավուշում հանգիստ է․ Ստյոպա Սաֆարյանը գտնվել է «թուրքի պոստից» 300-500 մետր հեռավորության վրա

Ոսկեպար-Բաղանիս-Ոսկեվան սահմանային հատվածում կրակահերթեր տեղի չեն ունեցել. Info chechk

Դուք վստա՞հ եք, որ վառելիք չկար. եթե «Երեւանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ն պարտքը չտա, «ՍԻՓԻԷՍ ՕԻԼ» ՍՊԸ-ն կդիմի դատարան

Սյունիքի մարզպետարանը հորդորում է մարզպետին չվերագրել խոսքեր, որոնք իրականում նա չի ասել

Հայտնի են Չեմպիոնների լիգայի և Եվրոպայի լիգայի եզրափակիչների մրցավարական կազմերը

Նիկոլ Փաշինյանը դատապարտելի է համարել Ադրբեջանի կողմից եռակողմ հայտարարությունների խախտման փորձերը

Սերգեյ Շոյգուն բանակցություններ է վարել Հայաստանի պաշտպանության նախարարի հետ

Երկրորդ զորամիավորումում մեկնարկել են հրամանատարաշտաբային զորավարժություններ

Աչքերս փակ, թե բաց, միշտ բարի լույս եմ ասելու իմ քաղաքին. Գյումրին հրաժեշտ տվեց Հասմիկ Կիրակոսյանին (լուսանկարներ)

Ադրբեջանցիների կողմից մեր ջուրը թունավորելու մասին լուրերը կեղծ են. Սիսիանի ԲԿ տնօրենը՝ վարակի հարյուրավոր դեպքերի մասին

ՄԻԵԴ Մեծ պալատը կքննի Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխադարձ բողոքները

Ծանրամարտի երիտասարդների աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի 7 ներկայացուցիչ հանդես կգա

Արարատ Միրզոյանի գլխավորած պատվիրակությունը հանդիպել է Լիտվայի վարչապետ Ինգրիդա Շիմոնիտեին

Կառավարությունը ԱԱԾ-ին Կապանում եւ Գորիսում հողամասեր կհատկացնի պաշտպանության ամրապնդման համար

Քիչ առաջ եմ իջել Սեւ լճից. ադրբեջանցիները մտածված եկել, սահմանը խախտել են, հիմա պիտի գնան իրենց տեղերը. Սյունիքի մարզպետ

«Ձեր ներկայությունը մեզ ուժ է տալիս». քաղաքապետը Աղվան Չատինյանին հանձնել է Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչումը

Հայաստանի և Վրաստանի ԱԳ նախարարներն անդրադարձել են տարածաշրջանային անվտանգության և փոխկապակցվածության հարցերի

«Դոն Պիպոյի» թիկնապահի սպանության գործով խուզարկություն Այգեշատի գյուղապետի տանը, հայտնաբերվել է թմրանյութ.shamshyan.com

Ժողովուրդը պետք է հստակ ասի «ոչ» բոլոր ժամանակներում երկիրը ապականած և ապագան վիժեցրած ուժերին․ Նորայր Նորիկյան

5-րդ զորամիավորումում հայտարարվել է ուսումնական տագնապ․ ՊՆ

Քաղաքական հայտ ներկայացրած բանդան պետության ներսում կազմակերպված մեդիաօպերացիա է իրականացնում ժողովրդի դեմ. Հովհաննիսյան

Առաջարկվում է աշխատողին արձակուրդ տրամադրել նաեւ մինչեւ վեց ամիս լրանալը, արձակուրդ չտրամադրելու դեպքում տուժանք վճարել

Տիգրան Ուրիխանյանը և Արա Աբրահամյանն այսօր հուշագիր կստորագրեն․ Աբրահամյանը «Ալյանս» կուսակցության ցուցակո՞ւմ կլինի

Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին Տիգրան Ավինյանի հետ այցելել է Ծիծեռնակաբերդ

ԶՈՒ ԳՇ պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցել է զորավարժության նախապատրաստման բանակցություններին

Կենտրոն վարչական շրջանը ղեկավար չունի. թաղապետին փոխարինողը ձերբակալված է, իսկ թաղապետն արձակուրդից չի վերադառնում

Մեղրաձոր համայնքի նախկին ղեկավարը չարաշահել է պաշտոնեական դիրքը․ քրեական գործն ուղարկվել դատարան

Առկա ամբողջ արտադրանքը կարտահանվի ԱՄՆ. Վահան Քերոբյանն այցելել է չրագործական ընկերություն և պիստակի այգի

Հայաստանի հետ սահմանին ադրբեջանցի է պայթել ականի վրա

Հայ-վրացական գործընկերությունը մեր տարածաշրջանում կայունության ապահովման կարևորագույն երաշխիքներից է. Նիկոլ Փաշինյան

«Իրազեկ քաղաքացիների միավորումը» ներկայացնում է նոր նախագիծ՝ Reforms.am կայքը

Արա Այվազյանն իր ռուս գործընկերոջը տեղեկացրել է Հայաստանի պետական սահմանին տեղի ունեցած վերջին միջադեպի մասին

Պետք է աջակցենք իրար մեր պետությունների զարգացումն ապահովելու գործում. Փաշինյանի և Ղարիբաշվիլիի առանձնազրույցը

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության Շիրակի մարզային շտաբը կղեկավարի Շիրակի մարզպետը. ի՞նչ պահանջներ են առաջադրված