Մարաղայում սպանվել է ավելի քան 57 քաղաքացիական անձ, և ավելի քան 60-ը գերի են վերցվել. Արցախի ՄԻՊ

10/04/2019 schedule13:17

Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանի հայտարարություն է տարածել Մարաղայի ջարդերի 27-րդ տարելիցի վերաբերյալ: Այս մասին հայտնում են Արցախի ՄԻՊ մամուլի ծառայությունից:

Ադրբեջանի կողմից արցախահայության նկատմամբ տարվող հայատյաց և ցեղասպանական քաղաքականության հերթական դրսևորումը եղավ 1992 թ. ապրիլի 10-ին Մարտակերտի շրջանի Մարաղա գյուղում ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից իրականացված կոտորածները:

Ապրիլի 10-ի առավոտյան սկսվեց գյուղի հրետակոծությունը, այնուհետև ադրբեջանական զորքերը մտան Մարաղա: Բնակչության հիմնական մասը հասցրեց լքել գյուղը, իսկ ովքեր չհասցրեցին, ադրբեջանական զինված ուժերի վայրագությունների զոհ դարձան։ Երբ հաջորդ օրը հայկական ուժերը գյուղն ազատագրեցին, հայտնաբերեցին ազգությամբ հայ քաղաքացիական անձանց բազմաթիվ խեղված դիակներ:

Ըստ տարբեր տվյալների, Մարաղայում սպանվել է ավելի քան 57 քաղաքացիական անձ, և ավելի քան 60-ը գերի են վերցվել, որոնցից 9 երեխա և 29 կին:

Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատի նախկին փոխխոսնակ բարոնուհի Քերոլայն Քոքսն այսպես է նկարագրում Մարաղայում տեղի ունեցածը. «Այն ինչ որ մենք տեսանք՝ նկարագրության ենթակա չէ։ Գյուղը ամբողջովին ավերված էր։ Մարդիկ թաղում էին զոհվածներին, ավելի ճիշտ այն ինչ հնարավոր էր թաղել՝ տանջամահ արված, կենդանի այրված, կտրտված կամ սղոցված դիակի մասեր։

Մի մասին թաղել էին նախորդ օրը. նկարահանելու համար նրանց հանեցինք, թեև հասկանում էինք, թե ինչքան ծանր է հայերի համար։ Այդ օրերին Մարաղայում նկարահանվածը փաստում է այդտեղ իրագործված սոսկալի կոտորածի մասին՝ գլխատված և կտրտված դիակներ, երեխաների դիակներ, մարմնի մասեր և արյունոտ հող, որտեղ սղոցել էին նրանց։ Մենք տեսանք արյունոտված մանգաղներ, որոնցով կատարել էին այդ եղեռնագործությունը: Բնակիչներին սպանելուց հետո ադրբեջանցիները թալանել և այրել էին գյուղը»:

Ինչպես Սումգայիթում, Բաքվում, Կիրովաբադում, Մարաղայում, այնպես էլ ադրբեջանա-ղարաբաղյան պատերազմի ողջ ընթացքում Ադրբեջանի կողմից շարունակվել է հայերի էթնիկ զտման քաղաքականությունը, որը, ըստ մեր վերլուծության, լիովին համապատասխանում է ՄԱԿ-ի 1948թ. «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և պատժելու մասին» կոնվենցիայով սահմանված ցեղասպանության հանցագործության իրավական ձևակերպմանը: Ավելին, բացի հարյուրհազարավոր ադրբեջանահայության հայրենազրկումից, մեր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ նրանց սեփականության, ազատ տեղաշարժի և մի շարք այլ իրավունքներ շարունակաբար մնում են խախտված, և շատերն առ այսօր կրում են այդ քաղաքականության ֆիզիկական, հոգեբանական ու նյութական հետևանքները:

Կատարված հանցագործությունները մինչ օրս պատշաճ իրավական գնահատական չեն ստացել և փաստացի մնացել են անպատիժ, ինչի հետևանքներից է նաև ներկայումս Ադրբեջանի Հանրապետության կողմից հայատյացության պետական քաղաքականության իրականացումը: Դրա զոհերն են շարունակում դառնալ ոչ միայն ադրբեջանահայությունն ու Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) Հանրապետության բնակչությունը, այլև հայ ազգի բոլոր ներկայացուցիչները և Արցախ այցելող օտարերկրացիները: Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի հայատյացության քաղաքականության վերաբերյալ Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանը 2018թ. հրապարակել է հատուկ զեկույց՝ ներկայացնելով դրա դրսևորման կոնկրետ օրինակներ և վերաբերելի միջազգային իրավունքի վերլուծություն:

Ադրբեջանական հասարակության մեջ սերմանված հայատյացության դրսևորման ակտիվ փուլ արձանագրվեց նաև 2016թ. ապրիլին Արցախի վրա Ադրբեջանի լայնածավալ հարձակման ժամանակ, և Մարդու իրավունքների պաշտպանն իր փաստահավաք առաքելության շրջանակներում 2016թ. հատուկ զեկույցով ներկայացրել է քաղաքացիական ու զինվորական անձանց սպանության, գլխատման, խոշտանգման և իրավունքների խախտման ու պատերազմական հանցագործությունների մի շարք այլ դեպքեր:

Հատկանշական է, որ այդպիսի հանցագործություններ կատարած ադրբեջանցի զինվորականներն այնուհետև պարգևատրվել ու խրախուսվել են Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից:

Պաշտպանը կոչ է անում միջազգային հանրությանը պատշաճ իրավական գնահատական տալ 1992թ. Ապրիլին Մարաղայում մարդկության դեմ կատարված հանցագործությանը և ռազմական հանցագործություններին՝ համաձայն միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների և նորմերի, ինչպես նաև գործուն միջոցներ ձեռնարկել ներկայումս Ադրբեջանում շարունակվող հայատյացության քաղաքականության դադարեցման ուղղությամբ: Ռասիստական ատելության այդ ճանապարհը ոչ միայն հակասում է միջազգային իրավունքի հանրահայտ սկզբունքներին, այլև ավելի ու ավելի է հեռացնում երկու ժողովուրդներին հակամարտության կարգավորումից և տևական խաղաղությունից:

Տպել
3699 դիտում

Պաշտպանի ներկայացուցիչներն այցելել են ադրբեջանական գերությունից երեկ վերադարձած անձանց

Արմեն Սարգսյանին հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանում Սիերա Լեոնեի առաջին դեսպանը

Հայ-վրացական պետական սահմանի Սադախլո-Բագրատաշեն անցման կետի կամրջի շինաշխատանքները շարունակվում են

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարի ներկայացուցիչը հանդիպել է Վրաստանի նախագահին. հաջորդ կանգառը Հայաստանն է

Երևան-Երասխ ճանապարհին վրաերթի հետևանքով 40-ամյա տղամարդ է մահացել

Սենատի Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովը հաստատել է Անկարայում ԱՄՆ-ի նոր դեսպանի թեկնածությունը

Վանո Սիրադեղյանի հուղարկավորության կազմակերպման նպատակով ստեղծվելու է կառավարական հանձնաժողով

Հայաստանում սպասվում է բացասական ջերմաստիճան. որոշ տեղերում կլինի մինչև -3-ից -4 աստիճան ցուրտ

Այս հանգստյան օրերին Հայաստանում առաջին անգամ կանցկացվի «Դդմի տոն»

Ամենակարևորը աշխարհի վրա հետք թողնելն է. Ստամբուլում ոգեկոչել են պոլսահայ լուսանկարիչ Արա Գյուլերի մահվան 3-րդ տարելիցը

Աղասի Մարգարյանը նշանակվել է Ազգային ժողովի նախագահի օգնական

ԱՄՆ կոնգրեսականները նախատեսում են քրեական պատասխանատվության ենթարկել Թրամփի նախկին օգնականին

Սիերա Լեոնեի նորանշանակ դեսպանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալին

Բժշկական գենետիկայի և առողջության պահպանման կենտրոնում արցախցիների համար անվճար հետազոտություններ կլինեն

2022 թվականի հունվարի 1-ից ջրի սակագինը հնարավոր է բարձրանա. ՀԾԿՀ նախագահ

Տաթևում վերահաշվարկից հետո ՔՊ-ի քվեներն ավելացել են 9-ով, «Շանթ» դաշինքինը՝ 4-ով, «Ապրելու երկիր» կուսակցությանը՝ 1-ով

Ծովինար համայնքում առաջին անգամ կանցկացվի «Թոնրատոն» փառատոնը

Վաղը 10 ժամ գազ չի լինի Արագածոտնի մարզի մի շարք հասցեներում

ՀԱՊԿ քաղաքական եւ միջազգային համագործակցության հարցերի հանձնաժողովի նիստը կանցկացվի Երեւանում

Այսօրվա վթարի հետեւանքով «Արմենիա» ՀԲԿ տեղափոխված 10 տուժածներից 3-ի վիճակը ծայրահեղ ծանր է՝ վիրահատում են

Հաճախորդները կարող են ապառիկ գնումներ կատարել ՎՏԲ բանկի ավելի քան 600 գործընկեր կազմակերպությունների վաճառակետերում

Կորոնավիրուսի վարակակիրների թիվը կտրուկ աճել է. հաստատվել է 2066 դեպք 1 օրում

Տիգրան Բարսեղյանը կարող է փոխել ակումբային գրանցումը. «Աստանան» փոխարինող է փնտրում

Արցախում կորոնավիրուսի 35 նոր դեպք է գրանցվել. 14 հիվանդի վիճակը գնահատում է ծայրահեղ ծանր

Ահաբեկչություն Դամասկոսի կենտրոնում. զոհվել է առնվազն 14 սիրիացի զինվորական (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Պտղունք համայնքին 11 միլիոն դրամ վնասի պատճառման մասին գործը դատարանում է. մեղադրվում է համայնքի ղեկավարը

ԱԻՆ-ը հաստատում է Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհին «Գազել»-ի կողաշրջվելու հետևանքով 5 զոհի, 13 տուժածի մասին

Հարկային և մաքսային վարչարարության ոլորտներին առնչվող հարցեր են քննարկել Ռուստամ Բադասյանն ու Լին Թրեյսին

Ինչ կոալիցիաներ կկազմվեն Գյումրիում. ինչպես են տրամադրված ընտրություններում անցողիկ շեմը հաղթահարած կուսակցությունները

ՀՀ կենտրոնական բանկը սահմանել է նոր փոխարժեքներ

ՍԱՏՄ տեսուչները լայնածավալ ստուգայցեր են իրականացրել մայրաքաղաքի խոշոր խանութներում

Երազանքը ոչինչ է առանց աշխատանքի ու պայքարի. ՔՊ-ի Կապանի թեկնածուն առաջիկայում կներկայացնի ծրագիրը

Երևանի, Արագածոտնի ու Կոտայքի որոշ հասցեներում 3-6 ժամով հոսանքազրկումներ կլինեն

Երևան-Գյումրի ճանապարհին «Գազել» է շրջվել. կա 5 զոհ, 12 վիրավոր

Նոր Խարբերդ գյուղի 6-րդ փողոցի տներից մեկում կրակ է նկատվել. մեկնել է փրկարարական երեք մարտական հաշվարկ

Հայ-ռուսական միջտարածաշրջանային 8-րդ համաժողովի շրջանակում այսօր անցկացվել է լիագումար նիստ

Թմրանյութ է հայտնաբերվել անչափահասի գրպանում (տեսանյութ)

Մալիշկայի համայնքապետարանը հրավիրում է համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասի աճուրդ վաճառքի

Գառնիում ասֆալտապատվել են ներհամայնքային ճանապարհներ և արդիականացվել է լուսավորության համակարգը

Քովիդի դեմ պատվաստումային ցուցանիշով Հայաստանը զիջում է իր հարևաններին. վիճակագրություն