Դումանյանը կառաջադրվի՞ ԵՊՀ ռեկտորի պաշտոնում. այդ հարցին նա կպատասխանի մրցույթ հայտարարվելուց հետո

Երեւանի պետական համալսարանի հոգաբարձուների խորհուրդը մայիսի 30-ին ընտրեց ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատար: Դրան նախորդել էր ռեկտոր Արամ Սիմոնյանի հրաժարականը, երբ նա, տեղի տալով իշխանություններից ստացվող ազդակներին ու բացահայտ հորդորներին, տեւական պայքարից հետո որոշեց հեռանալ: Սիմոնյանին առայժմ փոխարինում է նախկին պրոռեկտոր Գեղամ Գեւորգյանը, որին նա պաշտոնից ազատել էր ամիսներ առաջ:

ԵՊՀ ինֆորմատիկայի եւ կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետի դեկան, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահրամ Դումանյանի հետ զրուցել ենք բուհում առկա մթնոլորտի, ռեկտորի պաշտոնում իր առաջադրվելու հնարավորության վերաբերյալ:

- Պարոն Դումանյան, արդեն մի քանի օր է՝ ԵՊՀ-ն նոր ղեկավար ունի: Այս ընթացքում ինչ-որ բան փոխվե՞լ է ներբուհական կյանքում, աշխատանքային եւ ուսումնական պրոցեսում մթնոլորտը ա՞յլ է:

- Չէի ասի, որ ինչ-որ բան նկատելի փոխվել է: Արագ չէր էլ կարող փոխվել: Համալսարանում ղեկավարության փոփոխություն, ըստ էության, տեղի չի ունեցել, այլ միայն անձի: Քանի չկա անցյալի գնահատականը, էական ու սկզբունքային ոչինչ փոխվել չի կարող: Փոխվել է մի բան, որ այսօր ռեկտորի պաշտոնը թափուր է, որը, իմ կարծիքով, ամենագլոբալ փոփոխությունն է: Մինչ այդ լարվածություն կար, հիմա դա բացակայում է ուղղակի այն պատճառով, որ ռեկտորը հրաժարական տվեց: Չեմ կարծում, թե հնարավոր է ժամանակավոր պաշտոնակատարից կարճ ժամանակում իրավիճակի փոփոխություն ակնկալել: Հիմա պետք է արագ ընտրություն անել ու դրանից հետո կարելի է ընտրված ռեկտորին լուրջ հարցադրումներ ներկայացնել:

- Փորձը ցույց է տալիս, որ ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատարներն աշխատում են հնարավոր առավելագույն ժամկետով՝ վեց ամիս: Կարծեք թե այս դեպքում էլ դա չի բացառվում:

- Ես չեմ կարող գուշակել՝ ինչքան կպաշտոնավարի, երբ կհայտարարվի թափուր պաշտոնի մրցույթ: Դա արդեն հոգաբարձուների խորհրդի խնդիրն ու որոշելիքն է: Բայց կարծում եմ՝ պետք է ընտրություն լինի, որ արդեն հեռահար ծրագրեր լինեն եւ այլն, եւ այլն:

- Մինչեւ ԵՊՀ ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատարի ընտրություն-նշանակումը մամուլը գրում էր, որ ձեր թեկնածությունը նույնպես պետք է առաջադրվի, ինչը, փաստորեն, տեղի չունեցավ: Իսկ կմասնակցե՞ք ռեկտորի թափուր պաշտոնի մրցույթին, երբ այն հայտարարվի:

- Ամբողջ խնդիրը հետեւյալն է. ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատարի նշանակման կամ ընտրության գործընթացը կանոնակարգված չէ: Պատճառները հասկանալի են: Մինչեւ երկրում իրավիճակի փոփոխությունը որեւիցե մեկի մտքով չէր անցնում, որ կարող է այդպիսի խնդիր առաջանալ, քանի որ նախկինում նույնիսկ ռեկտորի ընտրության կանոնակարգն էր զուտ ձեւական պահանջ, որովհետեւ իմ կարծիքով կանխորոշված ընտրություններ էին: Հիմա ժամանակավոր պաշտոնակատարի նշանակման այդ գործընթացը, որը տեղի ունեցավ, ոչ մի իրավական ակտից չէր բխում՝ ովքե՞ր կարող են առաջադրվել ժամանակավոր պաշտոնակատարի թեկնածու, ի՞նչ պահանջների պիտի բավարարեն, ո՞վ կարող է առաջադրել եւ այլն: Հոգաբարձուների խորհուրդն ինչ-որ մի տարբերակ ընտրեց ու դրանով առաջնորդվեց:

Ինչ վերաբերում է իմ անձին, քանի դեռ կար գործող ռեկտոր, ես նման հարցերին չեմ պատասխանել, որովհետեւ թափուր պաշտոնի դեպքում միայն մարդ կարող է մտածել հավակնել կամ չհավակնելու մասին: Այսօր թափուր է պաշտոնը, բայց այսօր էլ ընտրական գործընթաց չկա հայտարարված: Եվ հիմա խոսել ապագայի տրամադրությունների մասին, կարծում եմ վաղաժամ է: Երբ որ մրցույթը հայտարարվի, իրավիճակից կախված, տրամադրությունից կախված համապատասխան որոշում կկայացվի՝ մասնակցել կամ չմասնակցել: Բայց մի բան հստակ կարող եմ ասել՝ ոչ մի օր, ոչ մի ժամ, ոչ մի տարի ես անտարբեր չեմ եղել համալսարանում ընթացող գործընթացներին: Առավելեւս ձեզ ծանոթ են իմ դիրքորոշումները տարբեր աղմկահարույց հարցերի վերաբերյալ: Շուրջ երկու տասնամյակ ես այստեղ ինչ դիրքորոշում ունեցել եմ, դա չի փոխվել, մնացել է նույնը: Ես տեսնում եմ խնդիրներ, ես ինչ-որ տեսակետներ ունեմ, առայժմ ինձ մոտ ոչինչ չի փոխվել: Երբ որ կհայտարրավի մրցույթ, այն ժամանակ նոր կարելի է քննարկել նման հարց:

- Պարոն Դումանյան, վերադառնալով ձեր այն դիտարկմանը, որ քանի դեռ ռեկտորի պաշտոնը թափուր չէր, լարվածություն կար: Կմանրամասնե՞ք՝ հատկապես ինչ լարվածության մասին է խոսքը:

- Լարվածությունն ակնհայտ էր: Պարբերաբար հրավիրվող ասուլիսներ, ժողովներ, գիտխորհուրդներ, որտեղ քննարկվում էր՝ նախարարն այսպես ու այնպես ասաց, հետո նախարարն արձագանքում էր այդ ամենին: Երբ որ նայեք այդ հայտարարությունների ձեւակերպումներին, ակնհայտ լարվածություն էր, որովհետեւ փոխադարձ մեղադրանքներ էին հնչում, ռեկտորն ասում էր՝ ինձ ճնշում են: Այս մթնոլորտում շատ բարդ էր, եւ բոլորը լարված էին: Լավը չէր այդ մթնոլորտը: Հիմա, քանի որ ռեկտորը հրաժարական է տվել, կոպիտ ասած, իր խնդիրը, որպես ռեկտորի չի քննարկվում եւ այդ թեման կարծես թե փակ է այլեւս: Հիմա ուրիշ խնդիր կա, որ համալսարանում իմ կարծիքով պետք է տրվեն որոշակի գնահատականներ նախկինում տեղի ունեցած որոշ աղմկահարույց խնդիրների շուրջ համալսարանի դիրքորոշման վերաբերյալ: Մեր ֆակուլտետի գիտխորհուրդն, օրինակ, հայտարարություն էր տարածել, որ առնվազն երեք հարցեր կան, որոնց վերաբերյալ համալսարանը պետք է դիրքորոշում հայտնի: Օրինակ պետք է հայտարարի, որ Երիտասարդական հիմնադրամին այդ գումարները, որոնք տրվել են, եղել է ոչ ճիշտ քայլ: Տարկետման խնդրի շուրջ համալսարանի նախկին դիրքորոշումն էլ կարծում եմ չէր բխում համալսարանի շահերից: Նաեւ մենք կոչ ենք արել ասել, որ եղել են որոշակի ճնշումներ թե՛ դասախոսների, թե՛ ուսանողների նկատմամբ, պետք է հայտարարել, որ համալսարանում պետք է բացառվեն կամայական այդ տիպի ճնշումները: Այս երեք կետերին պետք է ինչ-ինչ գնահատականներ տրվեն, որից հետո պետք է վստահ լինել, որ համալսարանում կա նոր մտածողություն եւ կարող է ձեւավորվել ավելի բարի, ակադեմիական ու համերաշխ մթնոլորտ:  

- Պարոն Դումանյան, ռեկտորի առաջիկա ընտրություններում արդեն իրական մրցակցություն սպասո՞ւմ եք: Ասացիք, որ նախկինում դա ձեւական բնույթ էր կրում: Ու նաեւ եթե նշանակվում է ժամանակավոր պաշտոնակատար, որը եւս պետք է մասնակցի թափուր պաշտոնի մրցույթին, դա նշանակո՞ւմ է, որ թեկնածուների համար ստեղծվում են անհավասար մրցակցային ու մեկնարկային պայմաններ:  

- Հարցը ունի երկու կողմ: Դա կարող է ե՛ւ առավելություն տալ, ե՛ւ, իհարկե, նաեւ խնդիներ ստեղծել: Սովորաբար այդ ռեսուրսները եթե կարողանում են իրենց ծառայեցնել, իրենց տեսակետից դա առավելություն է, բայց մյուս կողմից դա վտանգ էլ է պարունակում, որովհետեւ այդ ընթացքում կարող են անընդհատ խնդիրներ առաջանալ: Ժամանակավոր պաշտնակատարը ինչ ռեսուրսներ ունի այդ խնդիրները լուծելու: Այդտեղ իրեն կարող են ասել՝ ոչ մի խնդիր չլուծեցիք: Այսինքն՝ միարժեք չէ այդ մոտեցումը: Հատկապես այն իրավիճակում, ինչ-որ մենք ունենք: Համալսարանի դեպքը չեմ կարծում, որ այն դեպքերից կլինի, որ ռեսուրսը օգտագործվի: Պրոռեկտորը նշանակվել է ժամանակավոր պաշտոնակատար: Ինչ-որ իմաստով բնական ընթացք է: Մի բանը ռեալ, որ փոփոխվել է, ես էլի եմ ասում, այն է, որ ռեկտորը տվել է հրաժարական եւ պաշտոնը թափուր է: Սա է հիմնականը, իսկ անձերին քննարկելը չեմ կարծում, թե նպատակահարմար է: