«Ռոյալ Արմենիա». դատը մեկնարկում է. եւս մեկ ապօրինություն

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2006 թվականի նոյեմբերի 9-ի համարում

Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանում` Պարգեւ Օհանյանի նախագահությամբ, եկող ուրբաթ կսկսվի «Ռոյալ Արմենիա» ընկերության նախագահ Գագիկ Հակոբյանի եւ նախկին տնօրեն Արամ Ղազարյանի դատաքննությունը: Այս մասին մեզ հետ զրույցում ասաց Պարգեւ Օհանյանը: Հիշեցնենք, որ Հակոբյանը եւ Ղազարյանը մաքսանանեգության եւ փաստաթղթերի կեղծման մեջ մեղադրվեցին այն բանից հետո, երբ համարձակվեցին պաշտոնապես հայտարարել, որ ՀՀ կառավարությանն առընթեր մաքսային պետական կոմիտեի ղեկավարությունը իրենցից կաշառք է պահանջում: ՄՊԿ-ի ղեկավարությանը կոռումպացված լինելու մեջ մեղադրելուց հետո` 2004թ. ամռանը, միանգամից մի քանի գերատեսչություններ սկսեցին զբաղվել «Ռոյալ Արմենիայի» հարցով, եւ մի քանի ամիս անց` 2005թ. գարնանը, ՄՊԿ-ի տրամադրած նյութերով Ազգային անվտանգության ծառայությունում հարուցվեց քրեական գործ, որի շրջանակներում էլ այդ նույն տարվա հոկտեմբերի 10-ին Հակոբյանը եւ Ղազարյանը կալանավորվեցին: Իսկ «Ռոյալ Արմենիայի» ղեկավարության կողմից կոռումպացված լինելու մեջ մեղադրվող ՄՊԿ-ի ղեկավարությունն արժանացավ Հայաստանի ղեկավարության գովասանքին` «լավ» աշխատելու համար:

«Ռոյալ Արմենիայի» գործը վարույթ ընդունելու որոշումը Պ. Օհանյանը կայացրել է երեկ: Պարզվում է` մինչ այդ, դեռեւս հոկտեմբերի 24-ին, Հակոբյանի եւ Ղազարյանի դատապաշտպան Կրոմվել Գրիգորյանը դատավոր Օհանյանին միջնորդել է իր պաշտպանյալների քրեական գործը վերադարձնել լրացուցիչ նախաքննության: Որպես միջնորդության հիմնավորում մատնանշվել են փաստեր, ըստ որոնց, նախաքննության մարմինը, ավելի կոնկրետ` ԱԱԾ քննիչ Մնացական Մարուքյանը խախտել է ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի եւ «Մարդու իրավունքների եւ հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի միանգամից մի քանի դրույթներ: Հակոբյանի եւ Ղազարյանի դեմ հարուցված քրեական գործի նախաքննության ընթացքում նրանց պաշտպանները եւ հարազատները բազմաթիվ անգամներ հանրությանը տեղեկացրել են քննության ընթացքում տեղի ունեցած օրինախախտումների եւ ապօրինությունների մասին:

Սակայն վերը նշված միջնորդության առիթ դարձած դեպքը, կարելի է ասել, գերազանցում է բոլոր սպասելիքները:  Հակոբյանի եւ Ղազարյանի քրեական գործի նախաքննությունն ավարտվել է սեպտեմբերի 15-ին: Կազմվել է համապատասխան արձանագրություն, որում մեղադրյալներ Հակոբյանը եւ Ղազարյանը նշել են, որ ցանկանում են ծանոթանալ քրեական գործի նյութերին: Այն, որ մեղադրյալները նախաքննության ավարտից անմիջապես հետո իրավունք ունեն ծանոթանալ իրենց նկատմամբ հարուցված քրեական գործի նյութերին, ամրագրված է ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքով եւ «ՄԻՀԱՊ մասին» եվրոպական կոնվենցիայով: Սակայն, ինչպես պաշտպանն է նշել իր միջնորդությունում, քրեական գործի նյութերն իր պաշտպանյալներին եւ իրեն տրամադրելու բոլոր փորձերն անցել են ապարդյուն:

Հետագայում` հոկտեմբերի 23-ին, Հակոբյանի դիմումի հիման վրա, դատավոր Օհանյանը մեղադրյալների պաշտպանին է հանձնել նրանց նկատմամբ հարուցված քրեական գործի նյութերը: Նյութերի հետ ծանոթանալուց հետո պաշտպանը եւ մեղադրյալները հայտնաբերել են, որ դեռեւս հոկտեմբերի 6-ի եւ հոկտեմբերի 7-ի ամսաթվերով քննիչ Մ. Մարուքյանը կազմել է արձանագրություններ` մեղադրյալներ Հակոբյանին եւ Ղազարյանին ու նրանց պաշտպանին քրեական գործի բոլոր նյութերը ծանոթանալու նպատակով տրամադրելու մասին: «Արձանագրությունների բովանդակությունները ամբողջությամբ իրականությանը չեն համապատասխանում, որովհետեւ ինչպես մեղադրյալներին, այնպես էլ պաշտպանին քննիչի կողմից նախաքննության ավարտը հայտարարելուց հետո գործը երբեք չի ներկայացվել, չի առաջարկվել ծանոթանալ քրեական գործի նյութերին»,- նշված է միջնորդության մեջ:

Այլ կերպ ասած, Հակոբյանը, Ղազարյանը եւ նրանց պաշտպանը իրենց համար անակնկալ պարզել են, որ քրեական գործի նյութերում կեղծ տվյալներ պարունակող փաստաթուղթ է դրված: Թե ինչո՞ւ է քննիչն այդպես վարվել, կարծում ենք, պարզից էլ պարզ է` մեղադրյալների իրավունքների խախտման փաստը ինչ-որ կերպ քողարկելու համար:

Պ. Օհանյանի կողմից Հակոբյանի եւ Ղազարյանի քրեական գործը վարույթ ընդունելու որոշմամբ միեւնույն ժամանակ մերժվել է նաեւ միջնորդությունը: Այսինքն, մեղադրյալների իրավունքների այս խախտումը եւս, որը թույլ է տրվել նախաքննության մարմնի կողմից, այլեւս ենթակա չէ շտկման, քանի որ այն կարող էր շտկել միայն հենց խախտողը` գործը լրացուցիչ նախաքննության համար ետ ստանալուց հետո: «Ռոյալ Արմենիայի» գործին ծանոթ իրավաբանները փաստում են, որ սա այն «դասական» գործերից է, որը ցանկացած պահի վեր հանվելուց եւ լրացուցիչ քննվելուց հետո կարող է պատուհաս դառնալ բոլոր այն պաշտոնատար անձանց գլխին, ովքեր երբեւէ դրան առնչություն են ունեցել:

Այլ կերպ ասած, «Ռոյալ Արմենիայի» գործն իրականում քրեական գործ է ընդդեմ ներկա իշխանությունների, որը ապագայում հնարավորություն կտա հստակ պատկերացում կազմել, թե ինչպես են այժմյան իշխանությունները հաշվեհարդար տեսել իրենց ենթարկվել չցանկացող խոշոր գործարարների հետ: 

Վահագն Հովակիմյան