Մենք ոչ թե ձգտում ենք, այլ պարտավոր ենք վերացնել ծայրահեղ աղքատությունը. Հայկ Գեւորգյան

Մենք ոչ թե ձգտում ենք, այլ պարտավոր ենք վերացնել ծայրահեղ աղքատությունը: Այս մասին «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասաց ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ Հայկ Գեւորգյանը՝ անդրադառնալով ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի երեկ հրապարակած տվյալներին:

Նշենք, որ, ըստ այդ տվյալների, 2018-ին 2017-ի համեմատ Հայաստանում 2.2 տոկոսով նվազել է աղքատությունը, 0.4 տոկոսով նվազել է ծայրահեղ աղքատությունը, պակասել է նաեւ նպաստառուների թիվը շուրջ 6500-ով:

- Պարո՛ն Գեւորգյան, Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2018-ին Հայաստանում աղքատությունը նվազել է 2.2 տոկոսով: Ինչո՞վ եք սա պայմանավորում:

- Աղքատության նվազումը 2 հիմնական գործոնով է պայմանավորված. նախ եկամուտների աճ, ծախսերի փոփոխություն: 2018 թվականին բնակչության ծախսերը աճել են, բայց ոչ այնքան, որքան եկամուտները: Բնակչության ամենախոցելի խավի մոտ է դա նկատվել նաեւ, ինչը բերել է աղքատության նվազման: Աղքատության նվազման մակարդակի մեթոդոլոգիան դա է ասում: Այսինքն՝ մարդկանց եկամուտներն աճել են, բայց ընթացիկ ծախսերը, որ պետք է անեն պարենային ապրանքները, ծախսերն ավելի քիչ են աճել, քան եկամուտները:

- Կոնկրետ ի՞նչ ցուցանիշներ են հաշվի առնվել աղքատության նվազումն արձանագրելիս:

- Պարենային ապրանքների մեջ կոնկրետ հաշվարկ կա՝ ըստ սննդամթերքի, նրանց կշիռը օգտագործման ամբողջ ծավալում՝ հացը առանձին, կարտոֆիլը, միսը, շաքարը եւ այլն: Այդ ամբողջ ապրանքների գները ընդհանուր առմամբ անցած տարի ավելի քիչ են աճել, քան այն գումարը, որը մարդիկ որպես եկամուտ ստացել են:

- Հաշվի առնելով, որ խոսքը 2018-ի մասին է, իսկ նոր իշխանությունները, կարելի է ասել, տարվա կեսից ստանձնեցին իրենց աշխատանքը, այդ դեպքում կարելի՞ է ասել, որ մի քանի ամսվա ընթացքում հնարավոր եղավ նման արդյունքի հասնել, թե՞ տարեսկզբի մի քանի ամսում էլ է որոշակի աշխատանք իրականացվել:

- Աղքատության ցուցանիշը հրապարակվում է տարեկան կտրվածքով: Այստեղ մենք չենք կարող հստակ բան ասել: Բայց, օրինակ, ապրանքների գների անկումը տեղի ունեցավ հեղափոխությունից հետո՝ կախված մրցակցությունից, հովանավորչության դադարեցումից եւ այլն: Այսինքն՝ ինձ համար ակնհայտ է, որ դրա մեջ շատ մեծ դեր է խաղացել հեղափոխությունը: 2019-ը մոտենում է ավարտին, ու ես այսօրվանից կարող եմ կանխատեսել, որ երբ 2020-ի նոյեմբերի վերջին հրապարակվի 2019-ի աղքատության ցուցանիշը, այն է՛լ ավելի է նվազելու: Որովհետեւ այս տարի մենք ունենում ենք չափազանց ցածր գնաճի ցուցանիշ եւ ակնհայտ եկամուտների աճ: Ընդ որում, այդ եկամուտները ներառական են: Այնպես չէ, որ աճել են, օրինակ, միայն հանքարդյունաբերության ոլորտում աշխատողների աշխատավարձերը: Ընդհանուր առմամբ է աճել մարդկանց եկամուտները:

- 0.4 տոկոսով էլ նվազել է ծայրահեղ աղքատությունը: Կկարողանա՞ն այս իշխանությունները հասնել ծայրահեղ աղքատության վերացմանը:

- Դա ամենաուրախալի ցուցանիշն է, քանի որ նրանք այն մարդիկ են, որոնք անհրաժեշտ սնունդը գնելու հետ կապված խնդիրներ ունեն: Մենք ոչ թե ձգտում ենք, այլ պարտավոր ենք վերացնել ծայրահեղ աղքատությունը: Թե ինչ կարժենա դա ֆինանսական առումով, դա երկրորդական, երրորդական հարց է: Բայց առաջին հարցն այն է, որ մենք պարտավոր ենք շատ կարճ ժամկետում այդ 1 տոկոս ցուցանիշը հասցնել 0-ի: Ծայրահեղ աղքատներ չպիտի լինեն, իսկ աղքատների թիվը պիտի բարձր տեմպերով նվազի:

- Ամեն դեպքում, ունենք 23.5 տոկոս աղքատություն, ինչը նորից բավականին մեծ է: Ձեր գնահատմամբ՝ 2019-ին մինչեւ ինչքա՞ն կարող է այն իջնել:

- Դա հաշվարկի շատ բարդ մեթոդոլոգիա է, եւ միմիայն արվում է առկա ցուցանիշների վրա: Ճշգրիտ կանխատեսումներ անել հնարավոր չէ: Բայց թույլ տվեք ենթադրել, որ ավելի ցածր ցուցանիշ չի լինի, քան 2.2 տոկոսը:

- 2018-ին դրան նախորդող տարվա համեմատ էականորեն նվազել է նաեւ նպաստառու ընտանիքների թիվը՝ 103 հազար 723-ից դառնալով 97 հազար 232: Նախորդ տարիների համեմատ նվազման թիվն ավելի էական է: Ձեր գնահատմամբ՝ առաջիկա տարիներին սա ավելի՞ կնվազի:

- Նպաստառուների ցուցակից հանվել են այն մարդիկ, ովքեր իրականում դրա կարիքը չունեն: Գնահատել, թե նրանցից որքանն է հատել այն սահմանագիծը, որից հետո կարելի է չհամարվել նպաստառու, դժվար է: Նպաստառուների ծրագիրը, մեղմ ասած, կատարյալ չէ, ու այսօր շատ-շատ մարդիկ կարողանում են ներառվել այդ ցուցակներում: Նրանք ունեն բավական բարձր վարձատրվող աշխատանք, բայց ստվերային են աշխատում: Այսինքն՝ մեխանիզմներն այնպիսին են, որ մարդու համար ավելի ձեռնտու է լինում մնալ նպաստառուների ցուցակում: Այ, երբ որ ավելի ձեռնտու կլինի աշխատելը, քան մնալը նպաստառուների ցուցակում, այդ թիվը կտրուկ կնվազի: Մենք պետք է ձեռնարկենք այդ մեխանիզմների մշակումը, որպեսզի մարդը գնա աշխատի, աշխատավարձ ստանա բարձր, քան նպաստ ստանա, ու այդ ցուցակներում է ներառվել, ինչը նրան արտոնություններ է տալիս:

Ես գիտեմ բազմաթիվ տնտեսվարողների, որոնք դժգոհում են: Մարդկանց են ուզում ընդունել աշխատանքի, բայց աշխատողն ասում է՝ չեմ կարող գրանցվել, քանի որ նպաստառու եմ: Եթե տնտեսվարողը ռիսկի է գնում եւ աշխատանքի է ընդունում նրանց, դա լավ չէ, քանի որ ստվեր է առաջանում: Սեզոնային աշխատանքների հետ կապված մի քանի խմբերի մենք ազատել ենք այդ խնդրից, օրինակ՝ գյուղատնտեսության ոլորտի աշխատակիցներին:

- Կարո՞ղ ենք արձանագրել, որ այս իշխանությունների ամենաառաջնային նպատակը աղքատության նվազումն ու նպաստառուների թվի պակասեցումն է:

- Այո՛, մեր նպատակն այն է, որ ՀՀ քաղաքացին լինի բարեկեցիկ, ստեղծագործ, աշխատող: Բայց, եթե մենք զուտ աղքատությունը նվազեցնելն առանձնացնենք ու դա առաջ տանենք, մենք դրանով հեռու չենք գնա: Օրինակ՝ մենք կարող ենք արտաքին պարտք ներգրավվել մի քանի միլիարդ դոլար, այդ տարի նրանք հաց կունենան ուտելու, մյուս տարի էլ կունենան, բայց նրանք մոտիվացված չեն լինի՝ աշխատելու, ստեղծագործելու: Այստեղ շատ զգույշ է պետք լինել: Մարդկանց աշխատելու մոտիվացիան պետք է անընդհատ խթանել:

Անցած տարիներին տարեկան 800 միլիոն դոլարից ավելի պարտքեր են ներգրավվել, ու դրանով փակել են բյուջեի դեֆիցիտները: Ու այդ բյուջեի դեֆիցիտը գոյանում էր նաեւ նպաստներ տալիս: Հիմա մենք դա չենք անում, մենք այդ նպատակով արտաքին պարտք չենք ներգրավվում: Մենք գտնում ենք՝ նրանց, որ խթանի աշխատանքը, խթանի սեփական ապրուստի միջոցը աշխատանքով վաստակելը: Մենք ոչ թե ուզում ենք ձուկը տալ, այլ կարթն ենք տալիս, որ ձուկ բռնեն:

- Սոցիալապես վատ ապրող քաղաքացին կառավարության քայլերին համարժեք արձագանքո՞ւմ է եւ գնում է աշխատելու, թե՞ ոչ:

- Տարիներ շարունակ այդ մարդկանց ասել են՝ մենք փողը կտանք, ամեն նոր տարուն ձեթ ու բրինձ կտանք, դուք միայն մեզ ընտրեք: Այն ժամանակ էլ կար ստվերային աշխատանք, հիմա էլ կա: Բայց մեսիջը, որը տրվում էր նախկինում, չէր խրախուսում աշխատանքը: Օրինակ՝ եթե գլոբալ նայենք, ինչո՞ւ պիտի աշխատունակ մարդը այլ հարկատուների հաշվին նպաստ ստանա, եթե նա աշխատունակ է: Ես չեմ խոսում այն մարդկանց մասին, ովքեր սահմանափակ հնարավորություն ունեն: Այն կոպեկները, որը մենք այսօր կարողանում ենք տալ սահմանափակ հնարավորություն ունեցող անձանց նաեւ այն պատճառով է, որ այդ գումարը մենք բաժանում ենք նաեւ աշխատունակ մարդկանց: Աշխատունակ մարդիկ պետք է քայլ առ քայլ մոտենան այն իրավիճակին, որ աշխատեն եւ իրենք վաստակեն իրենց հացը: Իսկ պետության հոգածության տակ պիտի լինեն միայն սահմանափակ հնարավորություններով մարդիկ, բայց այդ օժանդակությունը, որը պետությունը տալիս է նրանց, պիտի լինի արժանապատիվ, բարձր, որպեսզի նրանք իրենց լիարժեք քաղաքացի զգան: Բայց դա երկար պրոցես է, մենք կգնանք դրան ու կարծում եմ կհասնենք դրան:

Տպել
1098 դիտում

Ոստիկանները թույլ չեն տալիս, որ 3 հոգուց ավելի ընտրողներ մուտք գործեն Արցախի ընտրատեղամասեր. ՀՀ ԱԺ պատգամավորներ

Մնա տանը, վճարիր և փոխացիր անհպում. Idram-ի և IDBank-ի համատեղ թվային հարթակն արդեն իրականություն է

Սիրիայում հայ առաքելության բժիշկները բուժօգնություն են ցուցաբերել 1169 սիրիացու. ականազերծվել է 19697 քմ տարածք

Հայտնի է Հրայր Թովմասյանի եւ նրա սանիկ Նորայր Փանոսյանի գործով առաջին դատական նիստի օրը

Նա Հայաստանի լավ բարեկամն էր, մեր երկրի զարգացման բազմաթիվ նախաձեռնությունների հեղինակ. վարչապետը՝ Կաոլիի մասին

Կառավարության փաթեթը ոնց որ «ֆորդ բոյար»-ը լինի՝ 10 փուլ պետք է անցնես, որ հասնես բարիքի․ Էդմոն Մարուքյան

Իրավիճակի ամբողջ պատասխանատվությունը Բակո Սահակյանի եւ նրա նեղ շրջապատի վրա է. Հայկ Խանումյանը կատարեց իր ընտրությունը

Առողջապահության նախարարությունը համալրվելու է 100 շնչառական նոր սարքով, 60 հազար թեստերով

Սլովակիայի ամենահայտնի ֆուտբոլային թիմերից մեկը լուծարվում է. այնտեղ է խաղում Վահան Բիչախչյանը

Պետք է ջանքեր գործադրել՝ համոզելու քաղաքացիներին, թե ինչու է անհրաժեշտ իրավունքների որոշ սահմանափակում․ Ռուստամ Բադասյան

Հնդկաստանից հատուկ չվերթով Կալկաթայի Հայոց ճեմարանի 68 սաները և նրանց ուսուցիչները տեղափոխվել են Հայաստան

Թուրք-իրանական սահմանին գազատարի պայթյուն է տեղի ունեցել (լուսանկարներ)

Մանվել Գրիգորյանը տանն է, բայց վիճակը շարունակվում է գնահատվել շատ վատ. պաշտպան

Ոսկեվան համայնքում հակառակորդի կրակոցից վիրավորված երեխայի վիճակը կայուն է, գանգատներ չունի

Շուշիի քրեակատարողական հիմնարկում քվեարկությունը կմեկնարկի ժամը 11:00-ին

Կաշառք, սպանության փորձ, ծեծ, մաքսանենգություն, լիազորությունների չարաշահում. ոստիկանության ամփոփագիրը

Վթար Առինջ-Ջրվեժ ավտոճանապարհին. վարորդը մահացել է

ՄԻՊ-ի դիրքորոշումը՝ հաղորդակցության գաղտնիության իրավունքը սահմանափակող օրինագծերի վերաբերյալ

Արցախի 48 ընտրատեղամասերից քվեարկության ողջ օրը ուղիղ հեռարձակում կլինի

ԱՄՆ-ում կորոնավիրուսի հետեւանքով 3000-ից ավելի մահվան դեպք է արձանագրվել. Reuters