Հանրապետականները հաստատ այս թեմայով խոսելու տեղ չունեն

Ղարաբաղյան կարգավորման բանակցային գործընթացն, իհարկե, ցանկացած ընդդիմության համար իշխանություններին քննադատելու լավագույն թեման է, բայց երբ դրանով հանրապետականներն են զբաղվում՝ ամեն ինչ զավեշտի է վերածվում: Որովհետեւ ով ասես իրավունք ունի խոսել այդ թեմայով՝ բացի այն ուժից, որի առաջնորդը հայտարարում էր, թե «Աղդամը մեր հայրենիքը չէ», մադրիդյան սկզբունքները փայլուն հաջողություն էր համարում, եւ որի իշխանության տարիներին տեղի է ունեցել ապրիլյան պատերազմը: Բայց սրանց քարոզչական մառազմն այնտեղ է հասել, որ դավադրություն են տեսնում անգամ վարչապետ Փաշինյանի այն հայտարարության մեջ, թե կարգավորման հարցում Հայաստանի եւ Արցախի իշխանությունների դիրքորոշումները 100 տոկոսով նույնական են: Սրանք «մտահոգվել են», թե ախր այդպես ո՞նց կլինի, չէ՞ որ Արցախի դիրքորոշումը միշտ ավելի կոշտ է եղել, քան Հայաստանինը, մի՞թե հիմա Արցախի իշխանություններն էլ են հակված տարածքային զիջումների: Ու որեւէ մեկի մտքով, իհարկե, չի անցնում, որ դիրքորոշումների նույնականությունը կարող է այլ բան նշանակել՝ Հայաստանը բացառում է միակողմանի զիջումները (ի տարբերություն նախկին իշխանությունների, որոնք հայտարարում էին զիջումների պատրաստակամության մասին՝ առանց հստակեցնելու, թե ինչ է պատրաստ զիջել Ադրբեջանը), այսինքն՝ ըստ էության Հայաստանն է կոշտացրել իր դիրքորոշումը:

ՀՀԿ խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովն էլ իր հերթին է հայտարարել, թե «եթե ՀՀԿ-ի օրոք ճնշում էին Ադրբեջանին՝ ճանաչելու Արցախի անկախությունը, ապա այսօր՝ «Իմ քայլի» օրոք, կարծես թե դեմ չեն փուլային տարբերակին»: Գեղեցիկ է հնչում, չէ՞: Իսկապես՝ միջնորդները ճնշում էին Ադրբեջանին Արցախը ճանաչելու հարցում: Հիմա էլ են ճնշում: Միայն թե պրն Շարմազանովը չի հստակեցնում՝ իսկ իրենց օրոք այդ ճնշումներն իրականացվում էին փուլայի՞ն, թե՞ փաթեթային տարբերակի շրջանակներում: Իսկ մենք կհստակեցնենք: Ադրբեջանին համոզում էին ճանաչել Արցախի անկախությունը այն բանից հետո, երբ հայկական ուժերը դուրս կբերվեն ազատագրված տարածքներից, եւ ադրբեջանցի փախստականները կվերադառնան: Այսինքն՝ կարգավորումն այսպես թե այնպես փուլային էր լինելու, իսկ միջնորդներն Ալիեւին էին համոզում, որովհետեւ Սերժ Սարգսյանին համոզելու կարիք չկար՝ նա արդեն համաձայնվել էր, որ «Արցախի եւ Հայաստանի միջեւ հուսալի ցամաքային կապը» մեզ լիուլի հերիք է: Հիմա Հայաստանի դիրքորոշումն այլ է՝ թող նախ ադրբեջանական կողմը հայտարարի, որ պատրաստ է ճանաչել ԼՂՀ անկախությունը, եւ միայն դրանից հետո կքննարկվեն մյուս հարցերը:

Հանրապետականներն, ի դեպ, որպես այսօրվա իշխանությունների «մահացու մեղք» են ներկայացնում նաեւ այն, որ «ապրիլյան պատերազմ սանձազերծած Ալիեւը Փաշինյանի վրա թողեց կիրթ եւ նորմալ մարդու տպավորություն»: Կարելի է կարծել, թե Սերժ Սարգսյանն ամեն անգամ բանակցությունների հերթական փուլից հետո գալիս ու հայտարարում էր, թե Ալիեւը կիսացնդած, անկիրթ մարդ է, բանակցությունների ընթացքում անընդհատ քչփորում էր քիթը, եւ ընդհանրապես՝ ինքը երբեք նրան լուրջ չի ընդունել: Որեւէ մեկը հիշո՞ւմ է այդպիսի բան: Կամ որեւէ մեկը կարծում է, որ եթե Ադրբեջանը նոր պատերազմ սկսի, մեր բանակի գործողությունների տրամաբանությունը փոխվելո՞ւ է՝ հաշվի առնելով Ալիեւի անձնական որակները:

Ի դեպ, հանրապետականները պնդում են նաեւ, թե Փաշինյանի «Արցախը Հայաստան է եւ վերջ» հայտարարությունը «թուլացրեց Արցախի բանակցային դիրքերը եւ փաստացի Հայաստանը դարձրեց հակամարտության կողմ»: Այսինքն՝ մինչ այդ Հայաստանը հակամարտության կողմ չէ՞ր: Բա ինչո՞ւ էր ՀՀ նախագահը բանակցությունների մասնակցում, սկզբունքներ ընդունում, խոստանում տարածքներ վերադարձնել... Իսկ Արցախի բանակցային դիրքերը թուլացել էին այն ժամանակ, երբ Արցախը դուրս մղվեց բանակցային գործընթացից՝ Ադրբեջանի ջանքերով ու Քոչարյանի համաձայնությամբ: Հիմա ՀՀ իշխանություններն ընդամենը փորձում են վերականգնել այդ դիրքերը