Լավ են աշխատում, թե վատ հասարակությունը պիտի գնահատի, եւ ոչ թե հասարակության կողմից վաղուց մերժվածները

«Վերնատուն» ակումբի նախագահ Վազգեն Մանուկյանը ոչ ավել-ոչ պակաս՝ հայտարարել է, թե հեղափոխությամբ իշխանության եկածները «քանդում են մեր պետության հիմքերը՝ դեմոկրատիան եւ ազգային գաղափարները»: Իմաստ չէր ունենա սրան անդրադառնալը, եթե սա լիներ ընդամենը գրեթե զրոյական վարկանիշ ունեցող քաղաքական գործչի կարծիք, բայց այս «միտքն» ավելի ու ավելի հաճախ է շրջանառվում հակաիշխանական լրատվամիջոցներում ու «վերլուծական հարթակներում», հետեւաբար՝ արժե ավելի հանգամանորեն անդրադառնալ սրան:

Փաստորեն մինչեւ հեղափոխությունը մեր պետությունը հիմնված էր երկու սյուների վրա՝ ժողովրդավարություն եւ ազգային գաղափարներ, ու նոր իշխանությունները քանդում են այդ հիմնասյուները: Հասկացա՞ք: Այսինքն՝ Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Սերժ Սարգսյանի օրոք Հայաստանը ժողովրդավարական երկիր է եղել, իսկ հիմա ժողովրդավարական չէ: Ըստ երեւույթին Վազգեն Մանուկյանի եւ այս թեզի մյուս կողմնակիցների կարծիքով ժողովրդավարությունն այն է, երբ երկրի ղեկավարն ընտրվում է ընտրակեղծիքներով ու բացահայտ ահաբեկումներով, իսկ բողոքողներին պարզապես ջարդում ու բանտերն են նետում, անհրաժեշտության դեպքում՝ նաեւ սպանում: Ժողովրդավարությունն այն է, երբ ընդդիմադիր դաշտում հաճախորդներ են բուծում ու հետո մատուցած ծառայությունների համար պաշտոններ տալիս՝ անկախ նրանից, դիմացինը «իդիո՞տ» է, թե «դհոլ», օլիգարխներին՝ ստիպում ոչ միայն իրենց գրպանից վճարել ընտրակաշառքը, այլեւ անհրաժեշտության դեպքում զինված բանդաներ պահել՝ դիմադրության օջախները ճնշելու համար, եւ այլն: Եթե ժողովրդավարությունը սա է, եւ մեր պետությունը սրա վրա է հիմնված եղել՝ նոր իշխանություններն իսկապես էլ քանդում են այդ հիմքը, եւ լավ են անում:

Իսկ հիմա պետության մյուս հիմնասյան՝ ազգային գաղափարների մասին: Այս հարցում եւս իշխանությունների ընդդիմախոսների պատկերացումները, մեղմ ասած, տարօրինակ են: Փաստորեն կոռուպցիան արմատախիլ անելը, մենաշնորհներ ջարդելը, պետության դեմ իրականացված հանցագործությունները բացահայտելն ու մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելը հակասում են ազգային գաղափարներին: Իսկ Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Սերժ Սարգսյանի օրոք շատ կոնկրետ «ազգային գաղափարներ» էին իշխում: Ըստ դրանց՝ պետական պաշտոնյաները «փողի վրա նստած» էին, պետության առաջին դեմքին անմիջականորեն բարեւողներին պետք էր անզգույշ քաշքշել, պետության տնտեսական քաղաքականությունը ձեւավորում էր «հայկական ավանդական ընտանիքի» նոր մոդել, ըստ որի՝ ընտանիքի հայրը պետք է մեկներ արտագնա աշխատանքի, այնտեղից փող ուղարկեր եւ կնոջն ու երեխաներին տեսներ տարեկան մեկ-երկու անգամ, ազգային գաղափարները ենթադրում էին, որ հայոց բանակի զինվորները պիտի սնվեն բացառապես խաշած ցորենով, իսկ գնդապետից բարձր կոչում ունեցող գրեթե բոլոր զինվորականները վերածվեն կալվածատերերի, եւ այսպես շարունակ: Կրթության եւ գիտության ոլորտում էլ էին իշխում «ազգային գաղափարները». դպրոցներում՝ անպայման «Հայ եկեղեցու պատմություն» եւ ընտրակեղծարար տնօրեններ, բուհերում՝ երիտհանրապետականներ, «բազեներ», «սաքուլիկներ» ու «ախալքալաքցիների պոլկ», իսկ բարձրաստիճան պաշտոնյաների երեխաներին՝ անպայման անվճար կրթություն եւ արտասահման: Մշակույթի ոլորտում նույնպես «ազգային գաղափարների» պակաս չկար. հարսանիքների ու նշանդրեքների ժամանակ ում երգի տակ ավելի հավեսով էին պարում՝ հաջորդ օրը վաստակավոր կամ ժողովրդական արտիստի կոչում էին տալիս...  Եթե ինչ-որ մեկը Քոչարյանի ու Սերժ Սարգսյանի ժամանակներից ուրիշ «ազգային գաղափար» է հիշում՝  կարող է ավելացնել, բայց դրանից հարցի էությունը չի փոխվի. եթե սրանք էին «ազգային գաղափարները»՝ նոր իշխանությունները ճիշտ են անում, որ քանդում են:

Իրականում Հայաստանում իսկապես էլ քանդելու շատ բան կա: Ուրիշ բան, որ միայն քանդելը ճիշտ չէ, պետք է զուգահեռաբար նորը ստեղծել, իսկ դա բավականին բարդ է: Առավել եւս, որ նորն անպայման պիտի լինի եւ՛ ժամանակակից, եւ՛ իսկապես ազգային: Եվ իշխանություններն, ի դեպ, ակտիվորեն աշխատում են այդ ուղղությամբ: Լավ են աշխատում, թե վատ՝ հասարակությունը պիտի գնահատի, եւ ոչ թե հասարակության կողմից վաղուց մերժվածները: