Հայաստանն Իրանի հետ աշխատել է նախորդ պատժամիջոցների պայմաններում, կաշխատի նաեւ հիմա. իրանագետ

Իրանում եւ Իրանի շուրջ իրավիճակը չի հանդարտվում: Մի կողմից գեներալ Սուլեյմանիի սպանությանը հաջորդած իրադարձություններից հետո ԱՄՆ-ն սպառնում է նոր պատժամիջոցներով, մյուս կողմից հանգստյան օրերին Իրանում ցույցեր են սկսվել, որոնք իրավիճակը լարում են երկրի ներսում: 

Հայաստանի քաղավիացիան հայտարարություն է տարածել՝ ավիաընկերություններին կոչ անելով շրջանցել Իրանի օդային տարածքները: ՀԺ-ն զրուցել է իրանագետ Գարիկ Միսակյանի հետ:

- Պարո՛ն Միսակյան, Ձեր կանխատեսմամբ՝ ինչի՞ կհանգեցնի այս ամենը, ի՞նչ հանգուցալուծում կլինի:

-  ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի իշխանության գալուց հետո իրանա-ամերիկյան հարաբերությունները բավական լարված են եւ որոշ դեպքերում անկանխատեսելի հունով են գնում, սակայն Սուլեյմանիի սպանությունից եւ դրան հաջորդած վրեժի գործողությունից հետո որոշ չափով հանդարտություն է նկատվում: Երկու երկրների հարաբերություններում սպասողական վիճակ է նաեւ այն պատճառով, որ ԱՄՆ-ն չցանկացավ դիմել կտրուկ քայլի եւ պատժամիջոցներով է փորձում ազդել Իրանի վրա: Իրանն արդեն գտնվում է ԱՄՆ-ի շատ խոշոր պատժամիջոցների ազդեցության տակ, եւ նոր պատժամիջոցները մեծ խնդիրներ չեն կարող առաջացնել:

Ինչ վերաբերում է ինքնաթիռի կործանման հետեւանքով սկսված բողոքի ցույցերին, ապա դրանք այնքան խոշորամասշտաբ չէին, որքան բենզինի թանկացման դեմ ցույցերը եւ արդեն մարել են: Ճիշտ է, այդ ակցիաները ունեին հակապետական լոզունգներ, բայց դա ավելի շատ բողոք էր համալսարանականների մահվան հետ կապված եւ պահանջ իշխանություններից՝ պատժելու պատասխանատուներին: Այսինքն՝ կանխատեսել, որ այդ ցույցերն ավելի մեծ զարգացում կունենան, գրեթե անհնար է:

- Նախորդ շաբաթ ԱՄՆ նախագահը դիմեց Իրանի ժողովրդին եւ առաջնորդներին՝ ասելով, որ ԱՄՆ-ն պատրաստ է գրկաբաց ընդունել խաղաղությունը բոլոր նրանց հետ, ովքեր փնտրում են այն։ Սա շատերին առիթ տվեց՝ եզրակացնելու, որ երկխոսության սկսման համար մնում է Իրանի համաձայնությունը: Երկխոսություն, սակայն, դեռ չկա: Ըստ Ձեզ՝ ի՞նչն է պատճառը:

- Իրանի ղեկավարությունը բազմիցս նշել է, որ հենց Թրամփի հետ բանակցելու ցանկություն չունի, քանի որ ԱՄՆ-ի հետ մի անգամ արդեն բանակցել են եւ հասել երկուսի համար ընդունելի արդյունքի, սակայն Թրամփը դուրս է եկել ստորագրված փաստաթղթերի շրջանակից: Եվ իրանական ղեկավարությունը, իմ կարծիքով, Թրամփի իշխանության լինելու շրջանում խուսափելու է ԱՄՆ-ի հետ առնվազն բացեիբաց բանակցություններից:

- ԱՄՆ-ի պատժամիջոցները եւ Իրանում ստեղծված իրավիճակն ի՞նչ ազդեցություն կարող են ունենալ Հայաստանի վրա, մանավանդ որ ԱՄՆ-ն հայտարարում է, որ պատժամիջոցները կարող են ուղղակիորեն կիրառվել այն կազմակերպությունների նկատմամբ, որոնք աշխատում են Իրանում:

- Պատժամիջոցները միշտ ազդեցություն թողնում են արտասահմանյան գործընկերների վրա: Նույն բանկային պատժամիջոցները խնդիրներ ստեղծում են հայ գործընկերների համար, սակայն Հայաստանը մինչ այս կարողացել է եւ, իմ կարծիքով, այսուհետ եւս կկարողանա հաղթահարել դրանք եւ պահպանել տնտեսական հարաբերությունները Իրանի հետ: Այսինքն՝ եթե նախորդ պատժամիջոցների պայմաններում Հայաստանը կարողանում էր աշխատել Իրանի հետ, ապա էս նոր փուլում էլ շարունակելու է աշխատել, մանավանդ որ ԵԱՏՄ շրջանակներում նոր եզրեր են բացվելու այդ աշխատանքների համար:

- Տեսակետ կա, որ Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցները դեռ մի բան էլ կարող են դրական ազդեցություն ունենալ ՀՀ-Իրան ապրանքաշրջանառության վրա: Հնարավո՞ր է, որ այս պատժամիջոցների հետեւանքով իրանական ապրանքները էժանանան: 

- Պնդել, թե պատժամիջոցները դրական ազդեցություն են ունենալու, սխալ է, քանի որ եթե չլինեին այդ պատժամիջոցները ընդհանրապես, իհարկե, ավելի հեշտ կլիներ առեւտրաշրջանառությունը նույն բանկային փոխանցումների դեպքում: Սակայն մյուս կողմից այդ պատժամիջոցների հետեւանքով Իրանի համար բարդ է լինելու որոշ տեսակի ապրանքներ արտահանել Եվրոպա կամ ԵԱՏՄ, ուստի հնարավոր կլինի դրանք արտահանել Հայաստանի միջոցով: Ես տնտեսագետ չեմ եւ կդժվարանամ ասել, թե դա որ ապրանքներին է վերաբերում, բայց եթե գլոբալ նայենք, մենք սահմանակից ենք, եւ դա կարող ենք բավականին լրջորեն օգտագործել:

- Պարո՛ն Միսակյան, Հայաստանի քաղավիացիան կոչ է արել շրջանցել Իրանի օդային տարածքները, հունվարի 12-ին էլ չեղարկվել էր Երեւան-Թեհրան-Երեւան չվերթը: Սա ինչքա՞ն կարող է շարունակվել եւ ի՞նչ հետեւանք կարող է ունենալ:

- Իմ կարծիքով՝ երկար չի շարունակվի, քանի որ ներկա դրությամբ որեւէ ռազմական գործողության վտանգ չկա: Իսկ Իրան-Երեւան թռիչքը Հայաստանի համար բավական մեծ կարեւորություն ունի: Մենք գոնե մեկ թռիչք Իրանի հետ պետք է ունենանք՝ ե՛ւ մեր զբոսաշրջային ոլորտը զարգացնելու համար, ե՛ւ բիզնես ոլորտը, քանի որ Հյուսիս-հարավ ճանապարհի որակն այնքան լավը չէ, որ կարողանանք ապահովել տուրիստական հոսք միայն ցամաքային ճանապարհով:

- 2019-ին Երեւանում ստորագրվեց Իրան-ԵԱՏՄ ազատ առեւտրի համաձայնագիրը: Հոկտեմբերի 1-ին հայաստանյան այցի շրջանակներում Իրանի նախագահը հայտարարել էր, որ իրենք հետաքրքրված են Հայաստանի հետ նաեւ տրանսպորտային ենթակառուցվածքների համատեղ զարգացմամբ, այդ թվում՝ Պարսից ծոցը Սեւ ծովին միացնելու տրանզիտային ուղիներին, Հայաստան-Իրան երկաթուղու շինարարությանը վերաբերող ծրագրերով։ Այս ծրագրերը կարո՞ղ են չեղարկվել կամ անորոշ ժամանակով հետաձգվել Իրանում ստեղծված իրավիճակի պատճառով:

- Նույն երկաթգծի շինարարությունը, Հյուսիս-հարավի շինարարությունը կշարունակվեն, որովհետեւ աշխարհաքաղաքական առումով ՀՀ-ն Իրանի սահմանին շատ մեծ այլընտրանք չունի. մենք ունենք երկու փակ սահման թշնամական երկրների հետ եւ 2 բաց սահման մեր բարեկամ Իրանի ու Վրաստանի հետ: Եվ այդ սահմաններից պետք է օգտվենք: Նույնը գիտակցում է նաեւ ԱՄՆ-ը, եւ երբեք չի եղել ու չի էլ կարող լինել պահանջ՝ այդ գործընթացը չեղարկելու: Եթե նոր պատժամիջոցները ավելի բարդացնեն հարաբերությունները, կմշակվեն մեխանիզմներ, որ հայ-իրանական տնտեսական հարաբերությունները չտուժեն, որովհետեւ գոնե մեր երկրի համար անհրաժեշտ է մեր երկու գործող սահմաններից գոնե մեկի բնականոն ու լավ աշխատանքը:

Տպել
1255 դիտում

Մեկնարկել են 2021 թվականի գյուղատնտեսական տարվա համար ապահովագրական պայմանագրերի կնքման աշխատանքները

ԱԱՏՄ աշխատակիցների հանդիպել են Կենտրոն և Դավթաշեն վարչական շրջանների մանկապարտեզների ու դպրոցների պատասխանատուների հետ

ԱՄՆ իրավապահների պատվիրակությունն այցելել է ՀՀ ոստիկանություն

Շուշիի պետական թատրոնի տնօրենն ու պրոդյուսերը աշխատանքի են անցել Գյումրու տիկնիկային թատրոնում

Ռազմիկ Գրիգորյանը նշանակվել է Հայաստանի Մ19 հավաքականի գլխավոր մարզիչ

Հայաստանի հավաքականի նախկին ֆուտբոլիստը կարող է դատի տալ ռուսաստանցի ֆուտբոլային գործչին

Վարդենյաց լեռնանցքը կցորդիչով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է

Մհեր Գրիգորյանը Բելառուսի դեսպանի հետ քննարկել է երկկողմ հարաբերությունների խորացմանն առնչվող հարցեր

Շիրակի ոստիկաններն առանձնապես խոշոր չափի մարիխուանա են հայտնաբերել(տեսանյութ)

Ծովինար Սողոմոնյանը նշանակվել է վարչապետի աշխատակազմի ղեկավարի առաջին տեղակալ

Սեղմ ժամկետում պետք է փաստաթղթերը ներկայացնել Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամ. ԱՀ ՊՆ

Հավաք-պարապմունք է անցկացվել 5-րդ զորամիավորումում

Օկուպացիայի տակ հայտնված տարածքներում հայկական մշակութային ժառանգության ամբողջական ոչնչացման իրական սպառնալիք կա. ԱՀ ԱԳՆ

Կառավարություն ներխուժած անձինք հափշտակել են նաև վարչապետի դիվանագիտական անձնագիրը. այն չեղարկվել է. «Արմենպրես»

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է «իԳործ» ծրագրի մասնակիցներին (լուսանկարներ)

Մանե Գեւորգյանը պատրաստվում է բողոքարկել Գագիկ Խաչատրյանի եւ նրա որդիների գործով դատարանի վճիռը

Իրանի հետ քննարկվում է Հյուսիս-հարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցքի ձևավորման գործընթացը. ԱԳՆ

Բանակում գտնվող ուսանող զինծառայողները, եթե մասնակցել են մարտական գործողություններին, աջակցության ծրագրի շահառու են

Անպտղության բուժման արդյունքում լույս աշխարհ է եկել 49 երեխա․ ԱՆ

Վաղարշակ Հարությունյանը կարևորել է հայ-ռուսական ռազմական համագործակցության խորացման անհրաժեշտությունը (լուսանկարներ)

Արմեն Սարգսյանը շնորհավորել է Մարսելո Ռեբելո Դե Սոուսային՝ Պորտուգալիայի նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու առթիվ

Երևանի շենքերից մեկի վրա նոր շինություն է խոյացել․ թաղապետարանը ապամոնտաժելու մասին հայտնեց, բայց լուսամուտ էլ հայտնվեց

Քանի դեռ քրեական գործը չի հանգուցալուծվել, մենք չենք կարող որեւէ դիտարկում անել․ նախարարը՝ Ամուլսարի խնդրի մասին

Արցախին հումանիտար օգնության որոշակի հատված կտրամադրվի Ռուս-հայկական մարդասիրական արձագանքման կենտրոնի միջոցով

Հրետանավորներն գործնական պարապմունք են անցկացրել

Խոսրովի արգելոցում մի քանի երթուղիներով արշավային տուրիզմի ծրագրեր են մշակվել․ նախարար

Բուհերում առկա դասապրոցեսը կվերսկսվի․ Տնտեսագիտականում մագիստրատուրայի ուսանողները դասի կհաճախեն երեկոյան ժամը 6-ից հետո

Արդարադատության փոխնախարար Քրիստիննե Գրիգորյանն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի գործընկերոջը

Արփայի ու Որոտանի ջրահավաք ավազանները հայտնվել են հակառակորդի վերահսկողության տակ․ Պետրոսյան

Արմեն Թռչունյանը հետմահու արժանացել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալի

ՀՀ պետական սահմանի հայ-ադրբեջանական շփման գծի ամբողջ երկայնքով սահմանային միջադեպեր չեն արձանագրվել

Միջազգային կառույցները վերջին շաբաթների ընթացքում սկսել են հետաքրքրվել պատերազմի բնապահպանական վնասներով․ Պետրոսյան

Փետրվարի 18-ին նախատեսել ենք հսկայական հանրահավաք անել․ Վազգեն Մանուկյան

Դատարանում սկսվեց Ալրաղացի Լյովիկի խափանման միջոցի գործով դատական նիստը. նա չի ցանկացել գալ դատարան (լուսանկար)

«Վերին Լարս» անցակետը բաց է․ բեռնատար տրանսպորտային միջոցները ինտենսիվ կերպով բաց են թողնվում․ ՊԵԿ

Սեւանա լճի ափամերձ եւ ջրածածկման ենթակա անտառաշերտի մաքրման կապալառու ընկերությունը չարաշահումներ է թույլ տվել․ նախարար

Այսօր Հայաստան կժամանի Իրանի արտաքին գործերի նախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆը

Ռուբեն Ռուբինյանը Ստրասբուրգում հանդիպումներ է ունեցել ԵԽ գլխավոր քարտուղարի եւ ԵԽԽՎ նախագահի հետ

Ոստիկանության ծառայողների կողմից քաղաքացիների նկատմամբ բռնությունների գործադրման վերաբերյալ 2 քրգործ է ուղարկվել դատարան

Պատերազմը իր հետ բերեց մի շարք բնապահպանական ռիսկեր․ Ռոմանոս Պետրոսյան