Պատգամավորն առաջարկում է ոչ պարտադիր դարձնել ԱԺ կողմից սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծը ՍԴ ուղարկելու դրույթը

Սահմանադրության փոփոխություններին ընդառաջ՝ մտահոգություններ են հնչում այն մասին, որ երբ փոփոխությունների նախագիծն ուղարկվի Բարձր դատարան՝ դրա սահմանադրականությունը պարզելու նպատակով, այս կազմով ՍԴ-ն, ամենայն հավանականությամբ, այն կճանաչի Սահմանադրությանը հակասող։ Այս մտավախության համար, ըստ ամենայնի, առիթ է հանդիսանում հանգամանքը, որ սահմանադրական փոփոխություններով հնարավոր է՝ լուծվի Սահմանադրական դատարանի ճգնաժամը։

Այս քննարկումների ֆոնին ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Վահագն Հովակիմյանը շրջանառության մեջ է դրել երեք նախագիծ, որոնցով առաջարկում է փոփոխություններ ու լրացումներ կատարել «Ազգային ժողովի կանոնակարգ», «Սահմանադրական դատարանի մասին» եւ «Հանրաքվեի» մասին օրենքներում։

Հովակիմյանը, մասնավորապես, «Հանրաքվեի մասին» օրենքում փոփոխությամբ առաջարկում է մինչեւ Սահմանադրության փոփոխությունների ընդունումը՝ նախագծի սահմանադրականությունը որոշելու նպատակով Ազգային ժողովի կողմից ՍԴ դիմելը դարձնել ոչ պարտադիր։

Իսկ «ԱԺ կանոնակարգ» օրենքում փոփոխությամբ առաջարկում է ուժը կորցրած ճանաչել Ազգային ժողովի ընդունած Սահմանադրական փոփոխությունները Հանրապետության նախագահին ուղարկելու մասին դրույթը եւ Ազգային ժողովի նախագահին վերապահել այդ փոփոխությունները հրապարակելու գործառույթը։

Նախատեսվում է նաեւ սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծը Սահմանադրական դատարան չուղարկելու դեպքում նախագիծը ընդունել պատգամավոների ընդհանուր թվի ձայների առնվազն երկու երրորդով։

Վահագն Հովակիմյանը պարզաբանել է, որ Սահմանադրությունում փոփոխություններ կատարելու իրավակարգավորումները սահմանված են Սահմանադրության 15-րդ՝ «Սահմանադրության ընդունումը, փոփոխությունը եւ հանրաքվեն» գլխով: Ըստ այդմ, Սահմանադրությունում փոփոխություններ կատարելու երկու ճանապարհ է սահմանվում՝ հանրաքվեի միջոցով կամ ԱԺ-ի երկու երրորդով՝ Սահմանադրության 202-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն:

Սահմանադրության 15-րդ գլխում, Հովակիմյանի ներկայացմամբ, չկա ՍԴ դիմելու միջոցով Սահմանադրության փոփոխությունների նախագծի սահմանադրականությունը ստուգելու պարտադիր պահանջ: Պատգամավորի պնդմամբ՝ միայն փաստը, որ ՀՀ Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ՍԴ-ի՝ սահմանադրականության ստուգման լիազորություն է տրված, ինքնին չի կարող նշանակել, որ այդ լիազորության տիրույթում գտնվող բոլոր իրավակարգավորումները՝ առանց ՍԴ-ի լիազորության իրացման չեն կարող տեղի ունենալ:

Բացի այս՝ Հովակիմյանը նշել է, որ Սահմանադրության համաձայն` ՍԴ-ն գործը քննում է միայն համապատասխան դիմումի առկայության դեպքում․ «Որպեսզի ՍԴ լիազորության իրացումը լիներ պարտադիր, ՍԴ դիմող սուբյեկտի համար պետք է սահմանվեր դիմումի պարտադիրության պայման կամ ՍԴ կողմից դրական ակտի բացակայության հետեւանք, ինչպես դա առկա է նույն լիազորության իրավակարգավորման շրջանակներին վերաբերվող մնացած դեպքերում»:

Հանրապետության նախագահի՝ ԱԺ կողմից ընդունված Սահմանադրության փոփոխությունները ստորագրելու եւ հրապարակելու լիազորությունը ԱԺ նախագահին փոխանցելու վերաբերյալ էլ «Իմ քայլ»-ի պատգամավորը պարզաբանել է, որ ԱԺ կանոնակարգով նախագահին տրվել է ԱԺ-ի ընդունած սահմանադրական փոփոխությունների տեքստը ստորագրելու եւ հրապարակելու լիազորություն․ «Հանրապետության նախագահի լիազորությունները սահմանված են Սահմանադրությամբ: Օրենքով ՀՀ նախագահին չի  կարող տրվել այնպիսի լիազորություն, որը նախատեսված չէ Սահմանադրությամբ: Սահմանադրական փոփոխությունների տեքստը ստորագրելու լիազորություն ՀՀ նախագահին Սահմանադրությամբ տրված չէ: Սահմանադրության փոփոխությունների ընդունված տեքստը ստորագրելու լիազորություն Սահմանադրությամբ տրված չէ ոչ մի պաշտոնատար անձի»,- նախագծի հիմնավորման մեջ նշել է Հովակիմյանը՝ հավելելով, որ, ըստ այդմ, նման լիազորությամբ չի կարող օժտվել որեւէ պաշտոնատար անձ: Այդ իսկ պատճառով նա առաջարկում է ԱԺ կանոնակարգից հանել Սահմանադրության փոփոխությունների տեքստի ստորագրմանը վերաբերվող կարգավորումները:

Նշյալ նախագծերը քննարկելու համար խորհրդարանը փետրվարի վեցին արտահերթ նիստ պետք է գումարեր։ Նիստի օրը հայտնի էր դեռ երեկ, սակայն այդ տեղեկատվությունն Ազգային ժողովի կայքից մի քանի ժամով հեռացվեց, ապա երեկոյան հայտնի դարձավ, որ օրենքով սահմանված ընթացակարգերի խախտում է եղել, եւ ԱԺ նախագահն առաջարկել է եռօրյա ժամկետում փաստաթղթերը համապատասխանեցնել ԱԺ կանոնակարգ օրենքին։

Նշենք, որ ԱԺ ընդդիմադիր «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանի կարծիքով՝ նման հիմնարար փոփոխությունները չպետք է կատարվեն արտահերթ ընթացակարգով։ Նրա պնդմամբ՝ Սահմանադրական փոփոխությունների ընդունման, Հանրապետության նախագահի լիազորությունների կրճատման հետ կապված փոփոխությունները պետք է անցնեն Վենետիկի հանձնաժողովի փորձաքննությունը՝ հասկանալու, թե որքանով են դրանք համապատասխանում ՀՀ միջազգային պարտավորություններին:

Կարծիքներ կան նաեւ, որ այս նախագծերով Սահմանադրական դատարանից եւ նախագահից լիազորություն խլելու փորձ է արվում։