Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Արմեն Գեւորգյանի պաշտպանների նկատմամբ դատական սանկցիա կիրառվեց

Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանում, դատավոր Աննա Դանիբեկյանի նախագահությամբ, այսօր շարունակվում է Ռոբերտ Քոչարյանի եւ մյուսների գործով դատական նիստը, որի ընթացքում դատարանը որոշեց դատական սանկցիա կիրառել ամբաստանյալ Արմեն Գեւորգյանի պաշտպաններ Էրիկ Ալեքսանյանի եւ Վարդգես Գեւորգյանի, ինչպես նաեւ ամբաստանյալ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպաններ Հայկ Ալումյանի, Արամ Օրբելյանի, Արամ Վարդեւանյանի, Հովհաննես Խուդոյանի եւ Ռուբեն Սահակյանի նկատմամբ:

Հիշեցնենք՝ նախորդ դատական նիստը չէր կայացել, քանի որ ամբաստանյալ Արմեն Գեւորգյանի եւ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները բոյկոտել էին այն՝ նիստին չներկայանալով: Ավելի վաղ ի նշան բողոքի՝ դատական նիստին չէր ներկայացել նաեւ ամբաստանյալ Յուրի Խաչատուրովի պաշտպան Միհրան Պողոսյանը, ինչի համար հետագայում նրա նկատմամբ սանկցիա կիրառվեց՝ նախազգուշացման տեսքով: Պաշտպանների բողոքի պատճառը տուժողի իրավահաջորդ Էդիկ Հարությունյանի՝ նիստերից մեկում արված հետեւյալ հայտարարությունն էր.  «Թող հարգելի պաշտպանները հարգեն Մարտի 1-ը,  ու չփորձեն այլ երեւույթներ պատկերացնել, թե չէ իրենք էլ կհայտնվեն մեր օրին»: Պաշտպանները պնդում են, որ սա սպառնալիք է՝ ուղղված իրենց:

Սրանով պայմանավորված՝ այսօրվա նիստի մեկնարկին դատավոր Աննա Դանիբեկյանը հայտնեց, որ դատարանն անցնում է պաշտպանների վարքագծի քննարկմանը՝ նրանց արտահայտվելու հնարավորություն տալով:

Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանն ասաց, որ իր չներկայանալը իր կարծիքի արտահայտման միակ ձեւն էր, որը դատավորն իրեն թողել էր. «Դատական նիստերից մեկում տուժողի իրավահաջորդ Էդիկ Հարությունյանի կողմից հնչեց արտահայտություն, որի իմաստը չհասկանալով՝ ես անձամբ առաջարկեցի պարզություն մտցնել: Դուք պարտավոր լինելով ապահովել դատավարության բնականոն ընթացքը, փոխանակ ինքներդ պարզեիք, թե նա ինչ նկատի ուներ, որից հետո որոշեք դա համարում եք սպառնալիք կամ առնվազն ատելության խոսք, թե՝ ոչ, որեւէ ձեւ չարձագանքեցիք դրան, եւ մեզ դիտողություն արեցիք: Երկու շաբաթ հետո նոր միայն հասկացաք, որ դա պետք էր պարզել: Եվ անցյալ դատական նիստին Դուք ինքներդ արդեն Ձեր կողմից փորձեցիք դա պարզել»: Ալումյանի խոսքով՝ դատավորը պիտի հաշվի առնի, որ բացի իրավունքներից ինքն ունի նաեւ պարտականություններ, եւ դրանից է նաեւ այն, որ գալով այս նիստին՝ ինքը ուրիշ բանով մտահոգված չլինի. «Մեր ֆրանսիահայ կոլեգան քանի նիստ է չի կարողանում գալ, որովհետեւ տեսնում է, թե ինչ է կատարվում, նա սովոր չէ այս ամենին, որ մեզ մոտ դատական նիստ է կոչվում»,- ամփոփեց Ալումյանը:

Պաշտպաններից Արամ Օրբելյանն էլ պարզաբանեց, որ ինքը ներկա չի գտնվել իր անվտանգությունը ապահովելու անհրաժեշտությունից ելնելով. «Հնչել է սպառնալիք, նիստից հետո այդ սպառնալիքը վերարտադրվել է լրագրողների հետ զրույցում, որին ավելացվել է պնդում, թե գուցե ոչ մենք, բայց Աստված կպատժի»: Ի հավելումն Հայկ Ալումյանի պնդումների՝ Արամ Օրբելյանն ասաց, որ պաշտպանները բացի իրավական եւ փաստական հանգամանքներից որեւէ այլ հանգամանքների, այդ թվում՝ այլ անձանց նկատմամբ նրբանկատ գտնվելու մասին չպիտի մտածեն: Խնդրում եմ դատարանին՝ այսուհետ սպառնալիքի ցանկացած ենթադրություն պարզել, նոր միայն վարույթը շարունակել:

Պաշտպան Ռուբեն Սահակյանը եւս նշեց, որ դատական նիստին չի ներկայացել նույն պատճառներով. «Այդ արտահայտությունը որպես սպառնալիք է ընկալվել նաեւ տուժողի իրավահաջորդ Քլոյանի կողմից, ով դրանից անմիջապես հետո ասաց, որ դա լեզվի սայթաքում էր»:

Պաշտպան Հովհաննես Խուդոյանն էլ հայտնեց, որ ինքը չի ներկայացել դատական նիստին, քանի որ չի ունեցել տեղեկություն, որ նշված օրը տեղի է ունենալու դատական նիստին, եւ ըստ նրա՝ խոսքը պարզապես այս դահլիճում հավաքվելու մասին չէ. «Դատական նիստը իրենից ենթադրում է դատավարության կանոնների պահպանման որոշակի գործընթաց, որը Ձեր կողմից խաթարվել է: Այն պահից, երբ ինքը նկատել է, թե որն է այդ պատշաճ ընթացակարգը, այսինքն՝ այսօրվանից, ներկայացել եմ դատական նիստին»: Հաշվի առնելով, որ իրենց բացակայությունը պայմանավորված է եղել նախագահող դատավորի՝ իրենց գնահատմամբ ոչ իրավաչափ գործողություններով՝ պաշտպանը դատավորին առաջարկեց իրենց նկատմամբ սանկցիա կիրառելու մասին մտածելիս մտածել նաեւ ինքնուրույն ԲԴԽ դիմելու եւ իր գործողություններին գնահատական տալու մասին:

Պաշտպան Արամ Վարդեւանյանն էլ հավելեց, որ ինքը երկու անգամ նիստի ընթացքում զրկվել էր արտահայտվելու իրավունքից, եւ այժմ օգտվում է իր լսված լինելու իրավունքից. «Տուժողի իրավահաջորդի կողմից հայտնած արտահայտությանը նախորդել էր Ձեր կողմից նրան նախազգուշացում տալը, եւ դրան հաջորդող գործողությունը լինելու էր նրան դատական նիստերից հեռացնելը, որը Դուք չարեցիք՝ պայմանավորված կողմնակալ վերաբերմունքով»: Նշված արտահայտությունը, ըստ Արամ Վարդեւանյանի, առնվազն ատելության խոսք էր եւ անհարգալից՝ իրենց նկատմամբ. «Եթե դատական սանկցիայի հիմք պիտի լինի դարեր փաստաբանների՝ դարերից եկող բոյկոտի իրավունքը, մենք էլ մեր գործողությունները կձեռնարկենք՝ այդ հարցը անուղղակիորեն բարձրաձայնելով նաեւ ԲԴԽ-ին,- ասաց Վարդեւանյանը:

Այնուհետեւ ելույթ ունեցան ամբաստանյալ Արմեն Գեւորգյանի պաշտպանները: Մասնավորապես, պաշտպան Էրիկ Ալեքսանյանը նշեց, որ նախորդ դատական նիստին ներկա չգտնվելու դրդապատճառները հանգամանալից ներկայացրել է իր դիմումով եւ վերահաստատում է, որ դատավարության ընթացքում դատարանի կողմից լիարժեքորեն չեն ապահովվում մրցակցության եւ հավասարության սկզբունքները. ինչը, ըստ նրա, առավելապես դրսեւորվում է, երբ դատարանը իրենց չի թույլատրում հանդես գալ հայտարարություններով. «Սույն դատավարության ժամանակ պաշտպանության կողմի նկատմամբ դատավարության այլ մասնակիցների, մասնավորապես՝ տուժողների կողմից հնչել են վիրավորական արտահայտություններ, սպառնալիքներ: Նման երեւույթների առկայության դեպքում դատարանը չի ձեռնարկել միջոցներ, որոնք ուղղված կլինեն դրանք կանխելուն»: Ալեքսանյանը նշեց, որ ինքը, ենթադրելով, որ դատարանն ի վերջո կորոշի իրենց նկատմամբ կիրառել դատական սանկցիա, ինքը նախապես հայտնում է իր առարկությունը դատարանի հետագա գործողությունների դեմ՝ համարելով դրանք ոչ իրավաչափ:

Արմեն Գեւորգյանի մյուս պաշտպան Վարդգես Գեւորգյանն էլ ասաց. «Նիստից բացակայելը իր դժգոհությունն արտահայտելու ձեւ էր: Դատարանը ինքը պիտի մտածեր՝ էսքան պաշտպաններ ինչո՞ւ  չեն ներկայացել: Ուրեմն՝ դատարանն է մեղավոր, որ պաշտպանները չեն ցանկացել ներկայանալ նիստին»: Պաշտպանի խոսքով՝ իրենց մոտ կարծիք կա, որ դատարանը կամ չի տիրապետում կամ չի ցանկանում արդարադատություն իրականացնել:

Նախագահող դատավոր Աննա Դանիբեկյանը պաշտպաններից հետաքրքրվեց՝ արդյո՞ք այսօրվա նիստին ներկայանալը վկայում է, որ իրենց խոչընդոտող հանգամանք այլեւս չկա: Ի պատասխան սրան՝ Հայկ Ալումայնն ասաց, որ իրենց դժգոհությունը ոչ թե տուժողի իրավահաջորդի, այլ դատավորի ոչ պրոֆեսիոնալ գործողությունների դեմ էր, եւ հաշվի առնելով, որ նախորդ դատական նիստին դատավորը արեց այն, ինչ իրենք երկու շաբաթ խնդրում էին, որոշեցին դատավորին եւս մեկ հնարավորություն տալ:

Լսելով պաշտպաններին՝ դատավոր Աննա Դնաիբեկյանն ասաց, որ պաշտպանների դժգոհությունը չի կարող արդարացնել իրենց պարտականությունը չկատարելը. «Պաշտպանների այս քայլը միտված էր դատական նիստի բնականոն ընթացքը խոչընդոտելուն, քանի որ առկա չէր նիստին չներկայանալու հարգելի պատճառ»: Դատարանն արձանագրեց, որ պաշտպանների կողմից չարամտորեն չի կատարվել իրենց պարտականությունը, ինչի հետեւանքով խոչընդոտվել է գործի բնականոն ընթացքը եւ որոշեց նրանց նկատմամբ կիրառել դատական սանկցիա՝ նկատողության տեսքով: