Կենդանասերներն ահազանգում են`ռեստորաններում պահվող գորշ արջերը կարող են սովի մատնվել

Մի շարք կենդանասերներ ահազանգել են մեզ, որ արտակարգ դրության այս պայմաններում վտանգի մեջ են գտնվում Հայաստանում մասնավորապես ռեստորաններում եւ հանգստյան գոտիներում պահվող գորշ արջերը:

«Տարիներ շարունակ ՀՀ ռեստորաններում, սրճարաններում, գործարաններում, մարզային հանգստյան տներում, գազաբենզալցակայաններում, տների ետնաբակերում կարելի էր հանդիպել բանտարկված գորշ արջերի, որոնց ապօրինաբար վերցնում էին բնությունից, բուծում, նվիրում, վաճառում եւ պահում որպես ընտանի կենդանի»,- նշեցին մեր զրուցակիցները:

Կենդանասերներն անհանգստացած են, քանի որ կորոնավիրուսային վարակի հետեւանքով արդեն ամսից ավելի է՝ չեն գործում Հայաստանի ռեստորանները, ուստի արջերի տերերն այլեւս ունակ չեն լինի սննդով ապահովել վանդակներում պահվող արջերին: Նրանց վստահեցմամբ՝ ռեստորանների մնացորդներով են ժամանակին սնվել արջերը:

Գորշ արջը սակայն գրանցված է Կարմիր գրքում՝ չափորոշիչներով գնահատվում է որպես «Խոցելի», ինչը նշանակում է, որ տեսակը պահպանվում է ՀՀ օրենսդրությամբ, իսկ վերջինիս որսալը կամ ազատությունից զրկելը քրեորեն պատժելի արարք է:

«Այս օրենքների առկայությունը սակայն հետ չէր պահել որոշ անհատների շարունակելու կենդանիների հաշվին շահույթ ստանալու մոլուցքը, հատկապես որ օրենսդրությունը թերի էր, իսկ կենդանուն կարելի էր պահել փոքր վանդակներում եւ սննդի մնացորդներով կերակրելով»,- նշեցին կենդանասերները: Նրանց վստահեցմամբ՝ թերի սնման, ոչ պատշաճ խնամքի՝ ավելի ճիշտ դրա բացակայության հետեւանքով արջերը ձեռք են բերում մտավոր եւ ֆիզիակական խեղումներ, մի շարք վտանգավոր հիվանդություններ եւ դառնում ագրեսիվ, այլեւս անպիտան բնության ու մարդկության համար:

Խոցելի կարգավիճակով այս կենդանատեսակը պահպանվում է ՀՀ օրենսդրությամբ, իսկ վերջինիս որսալը կամ ազատությունից զրկելը քրեորեն պատժելի արարք է: Կենդանասերները մեզ են տրամադրել ցանկ, որտեղ նշած է, թե Հայաստանում քանի ռեստորան կամ հյուրատուն կա, եւ ընդհանուր քանի արջ է պահվում որպես մասնավոր սեփականություն:

Նրանց խոսքով՝ մինչեւ այսօր փրկվել է թվով 32 արջ, որոնք մասնագիտացված խնամք ու պատշաճ կենդանաբուժական խնամք են ստանում, իսկ իրազեկվածության բարձրացման քարոզարշավի արդյունքում անազատության մեջ պահվող արջերի թվը սկսել է նվազել: Այդուհանդերձ, վստահեցնում են՝ ՀՀ տարածքում դեռ շարունակվում են պահվել նվազագույնը 12-18 գորշ արջ՝ կրկին մասնավոր հավաքածուներում, ռեստորաններում ու հանգստյան տներում:

Կից ներկայացնում ենք այն տարածքները, որտեղ, ըստ կենդանասերների, դեռ պահվում են գորշ արջեր՝

«Աշտարակի ձոր» ռեստորան Աշարակում՝ 3 գորշ արջ

«Նաիրի սպա ռեզորթ» հանգստյան տուն Հանքավանում՝ 2 գորշ արջ

MJA resort հանգստյան գոտի Սիսիանում՝ 3 գորշ արջ

Ք. Երեւան, Բանգլադեշ թաղամաս՝ մասնավոր հավաքածու՝ 1 գորշ արջ

Ք. Մասիս, «Մեյմանդարի» շուկային կից գործարան՝ 1 գորշ արջ

«Իմ գյուղը» ռեստորան Տավուշում՝ 2 գորշ արջ

Քանի որ Հայաստանում որեւէ ռեստորան դեռեւս չի գործում, մեզ հաջողվեց կապ հաստատել եւ մեկնաբանություն ստանալ նրանցից միայն երկուսից: MJA resort հանգստյան գոտու տնօրեն Արմենը (ազգանունը չնշեց) ՀԺ-ի հետ զրույցում հաստատեց, որ այս պահին ունեն 3 գորշ արջ, սակայն վստահեցրեց, որ արջերն ամենակեր են եւ չնայած իրենց օբյեկտը չի աշխաում, կենդանիներին կերակրելն իրենից խնդիր չի ներկայացնում: Մեր հարցին, թե ինչ ճաապարհով է ձեռք բերել արջերին, հանգստյան գոտու տնօրենն ասաց, որ գտել է Սիսիան գետից:

«Արջերը խեղդվում էին, մենք փրկեցինք եւ պահում ենք մեզ մոտ»,- ասաց նա: Հանգստյան գոտու տնօրենը նաեւ նշեց, որ «MJA resort»-ը համալիր կենտրոն է, բայց այս պահին գործում է կենտրոնի միայն հյուրանոցը:

«Աշտարակի ձոր» ռեստորանից ՀԺ-ին հայտնեցին, որ իրենց մոտ պահվող արջերն այնքան հարմարավետ եւ լավ պայմաններում են, որ անգամ կենդանաբանական այգիներում այդքան ապահով չէ: Մեզ հետ զրուցեց դրամարկղի աշխատակիցը, նշեց, որ այս պահին իրենց մոտ էլ միայն հյուրանոցն է գործում, սակայն ռեստորանի չաշխաատելը որեւէ կերպ չի ազդոմ այդ տարածքում պահվող կենդանիների կամ թռչունների խնամքի ու սննդի վրա:

Վերը նշված մյուս ռեստորաններ եւ հանգստի գոտիներ չհաջողվեց կապվել, սփյուռ տեղեկատվական համակարգում տեղադրված հեռախոսահամարներին պատասխանող չեղավ: