Գյուղատնտեսությունը եւ շինարարությունը տնտեսական որոշակի անկման ֆոնին դրական ազդակներ կհաղորդեն․ Մանուկյան

Ճգնաժամն առաջին հերթին նպաստում է աղքատության մակարդակի բարձրացմանը եւ մեծ հարված է հասցնում ավելի խոցելի խավերին, որոնք խնայողություններ չունեն։ ՀԺ-ի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը։

Օրեր առաջ Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել էր ապրիլ ամսվա ՀՀ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը, որով արձանագրվել էր 17.2 տոկոս անկում՝ նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ։ Գրեթե բոլոր ոլորտներում ապրիլին երկնիշ անկում էր արձանագրվել, ինչը պայմանավորված է ապրիլ ամսվա խիստ սահմանափակումներով։

ՀԺ-ն Մանուկյանի հետ զրուցել է կոմիտեի հրապարակած տվյալների եւ տնտեսական վիճակի մասին։

- Պարո՛ն Մանուկյան, ապրիլին գրանցվել է տնտեսական ակտիվության 17.2 տոկոս անկում: Այս ցուցանիշը համարժե՞ք է տվյալ ամսվա սահմանափակումների իրավիճակին։

- Նախ ասեմ, որ միջինում ամեն շաբաթվա տոտալ արգելափակումը զարգացող երկրների վրա մոտավորապես արժենում է 1.3-1.5 տոկոս ՀՆԱ-ի կորուստ։ Եթե դիտարկում ենք Հայաստանի վերաբերյալ տվյալները, 2 բան պետք է ասենք. իհարկե, դուք իրավացի եք, որ ապրիլը ապրիլի համեմատ երկնիշ անկում է գրանցել, բայց մի բան կա. ես մշտապես կարեւորում եմ ավելի երկար ժամանակահատվածով համեմատականները։ Եթե դուք ուսումնասիրեք հունվար-ապրիլ ամիսների միտումները նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ, կտեսնեք, որ այդտեղ 1.7 տոկոս անկում է արձանագրվել։ Ինչո՞վ է սա պայմանավորված. հունվար-փետրվարը ծրագրված սցենարով տնտեսական մրցունակության բարձրացման հաշվին շատ ավելի մեծ աճ էր ապահովել, քան պլանավորվում էր, մարտին որոշակիորեն դանդաղեց եւ անկում գրանցեց, իսկ ապրիլին ավելի մեծ անկում եղավ։ Սա շատ է, թե քիչ, կարծում եմ՝ հռետորական հարց է, քանի որ առողջապահական խնդիրն է կարեւորվել։ Հիմա դրան զուգահեռ փորձում են տնտեսական կյանքը ակտիվացնել։

- Էական անկում ունենք շինարարության ոլորտում՝ 51 տոկոս։ Իրավիճակի կարգավորումից հետո հնարավոր կլինի՞ ոլորտն արագ վերականգնել։

- Եթե դարձյալ հունվար-ապրիլ ամիսներով նայենք, իհարկե, շինարարության անկում կա 20 տոկոսանոց։ Սա որոշակիորեն պայմանավորված է արտակարգ դրության սահմանափակումներով, եւ կարծում եմ, որ հիմա արդեն այդ անկման միտումները որոշակի կմեղմվեն։ Դրա համար մի քանի գործոններ կան. առաջինը սահմանափակումների որոշակիորեն թուլացումն է եւ տնտեսական կյանքի վերականգնումը, իսկ երկրորդը բավականաչափ լուրջ ենթակառուցվածքների զարգացումն ու շինարարության նախագծերն են, որոնց մրցութային փուլն ավարտվել է, հաղթողները ճանաչվել են, ու մոտ ապագայում ակնկալում ենք, որ պետական շինարարությունը բավականաչափ բուռն տեմպով կընթանա։ Կարծում եմ՝ շինարարության առումով որոշակիորեն կանխատեսելիություն առկա է։ Գյուղատնտեսության ոլորտում էլ աննշան, բայց դրական միտումներ կան։ Կարծում եմ, որ հետագա ամիսներին գյուղատնտեսությունը եւ շինարարությունը տնտեսական անկման ֆոնին դրական ազդակներ կտան։

- Առեւտրաշրջանառության ծավալները, արտաքին առեւտրաշրջանառությունը՝ արտահանումը, երկնիշ անկում են գրանցել։ Ինչպե՞ս է այս խնդիրը լուծվելու։

- Գաղտնիք բացահայտած չենք լինի, եթե ասենք, որ հիմնականում մեր արտահանման շուկան կենտրոնացված է դեպի ՌԴ։ Ապրանքաշրջանառությունը արտահանման-ներմուծման համատեքստում կախված է նաեւ գործընկեր երկրներում տիրող իրավիճակից, իսկ ապրիլ ամսին գրեթե բոլոր երկրները փակել էին իրենց սահմանները։ Արդեն մայիս ամսվանից տեսնում ենք՝ երկրները գրեթե համատարած փորձում են սահմանափակումները թուլացնել՝ ինչ-որ առումով նաեւ անտեսելով առողջապահական վիճակը, այսինքն՝ է՛լ ավելի մեծ է լինելու հավանականությունը, որ տնտեսական կյանքը, հատկապես արտաքին առեւտրաշրջանառությունը, որոշակիորեն կվերականգնվեն։

Մի բան էլ պետք է ասեմ՝ մենք շատ ենք խոսում վնասների մասին, բայց եթե, օրինակ, ուսումնասիրեք աշխարհի մեծահարուստների ցանկը, կտեսնեք, որ կան ոլորտներ, որոնք այս ճգնաժամի բացասական ֆոնին հավելյալ եկամուտներ են ստեղծել։ Չափազանց կարեւոր է, որ մեր տնտեսության մրցունակության բարձրացման համատեքստում կարողանանք վերապրոֆիլավորում իրականացնել, ինչպես աշխատուժի առումով, այնպես էլ բիզնեսի, իսկ այն, որ մեր բիզնեսմենները տաղանդավոր են, բազմիցս խոսվել է։

- Աշխարհում այս շրջանում հարստացող բիզնեսմենները հիմնականում առցանց հարթակների հաշվին են զարգանում, այսինքն՝ Հայաստանում պետք է առցանց հարթակի դե՞րը մեծացնել։

- Այո՛, ես դրա կողմնակիցն եմ եղել ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա։ Ես 2-3 տարի առաջ ասել էի, որ, օրինակ, Մատենադարանը կարող էր տեխնոլոգիաների միջոցով առցանց այցելության հնարավորություն ունենալ։ Աշխարհի գրեթե բոլոր թանգարաններն այսօր շատ սիմվոլիկ գումարով հնարավորություն են ընձեռում իրենց պրոդուկտները տեսանելի դարձնել։ Այս առումով բավականաչափ մեծ հնարավորություններ է բացվում՝ տուրիզմը վերապրոֆիլավորելու համար։ Հասկանալի է, որ մոտ ապագայում դժվար է ակնկալել նույն ծավալի զբոսաշրջիկների մուտք դեպի ՀՀ, բայց դա պետք է կոմպենսացնել առցանց տեխնոլոգիաների հիման վրա Հայաստանի ճանաչելիության եւ, ինչու չէ, որոշակի մշակութային արժեքների տարածման առումով աշխատանքներ իրականացնելով։

- Այս պահին տեսանելի՞ է, թե որ ամսին հնարավոր կլինի գոնե նախորդ տարվա նույն ամսվա հետ համադրելի տնտեսական ցուցանիշ ապահովել։

- Տնտեսագետների մոտ զարգացող երկրների առումով կարծես թե 2-րդ եւ 3-րդ եռամսյակների առումով կոնսենսուս կա, որ ՀՆԱ-ի անկման տեմպերը շարունակական են լինելու։ 4-րդ եռամսյակի համար որոշակի դրական ազդակներ կան։ Կանխատեսվում է, որ մի շարք տնտեսություններ, այդ թվում՝ ենթադրում եմ՝ Հայաստանը, կսկսեն դրական զարգացումներ ապահովել։

- 2 տոկոսանոց անկումը Հայաստանի համար իրատեսակա՞ն եք համարում, թե՞ ավելի մեծ անկում կարող է լինել։

- Այս պահին կարծում եմ՝ այդ 2 տոկոսանոց անկման ցուցանիշը, որը դրված է պետբյուջեում, դրական կարելի է համարել, քանի որ ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ աշխարհի բոլոր երկրներում նախնական պատկերացումները, թե վիրուսը արագ կկարողանանք հաղթահարել, կարծես թե դանդաղում է։

- Հայաստանի հետ համադրելի երկրները նույնպե՞ս այսչափ անկման կանխատեսում ունեն։

- Եթե մենք տարածաշրջանը դիտարկենք, Վրաստանի եւ Ադրբեջանի հետ համադրելի են այդ միտումները։ Իհարկե, Ադրբեջանի պարագայում է՛լ ավելի համադրելի է, քանի որ այնտեղ անկումային վիճակները խորանում են նաեւ՝ նավթի գներով պայմանավորված։ ՌԴ-ն կանխատեսում է մոտավորապես 2.9 տոկոս ՀՆԱ-ի անկում, բայց սրանք սցենարներ են, որոնք դրված են եղել այն ժամանակ, երբ համեմատաբար ավելի պոզիտիվ էր գնահատվում վիրուսի դեմ պայքարի դրական հետեւանքները։ Անորոշությունները չափազանց մեծ են, բայց, այնուամենայնիվ, ՀՀ-ն կուտակել է բավականաչափ մեծ դիմադրողականություն, ինչի մասին է վկայում ֆինանսական շուկայում մեր կայունությունը։

Տպել
1220 դիտում

Գյումրիում Անկախության 30-րդ տարեդարձը նշվեց խոնարհումի շեշտադրումներով. պարգևատրվեցին 44-օրյա պատերազմի մասնակիցները

Չինաստանի վարչապետն Անկախության 30-ամյակի առթիվ շնորհավորական ուղերձ է հղել Նիկոլ Փաշինյանին

30-ամյա Անկախության համար մեր քաջորդիներն են իրենց կյանքը դրել, պարտավոր ենք երբե՛ք չմոռանալ նրանց. Փամբուկչյան

Հրդեհ է բռնկվել Մուշավան թաղամասում. հայտարարվել է հրդեհի բարդության «1 ԲԻՍ» կանչ

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձներ է ստանում Անկախության տոնի առթիվ

Փա՜ռք նրանց, ովքեր հավատում են հաղթանակին ու մեր անկախ ընթացքի շարունակականությանը. Վահե Ղազարյան

Մենք երբեք չպետք է դադարենք մտածել անկախության և պետականության մասին. նախագահը պետական պարգևներ է հանձնել (տեսանյութ)

Արմեն Գևորգյանը դատական հայց է ներկայացրել ընդդեմ Խաչատուր Սուքիասյանի

Երասխում բարձրացվել է Հանրապետությունում ամենամեծ եռագույնը (լուսանկարներ)

Քարի լիճ տանող ճանապարհին ավտոմեքենան կողաշրջվել է. կան հոսպիատալացվածներ

Երգիչ Հայկոն ծանր վիճակում տեղափոխվել է հիվանդանոց. նա վերակենդանացման բաժանմունքում է

ՄԻԵԴ-ը բավարարել է «Հայկական ժամանակն» ընդդեմ Ռոբերտ Քոչարյանի գանգատը

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը շնորհավորել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին

Բելառուսի նախագահն Անկախության 30-ամյակի առթիվ շնորհավորական ուղերձ է հղել Նիկոլ Փաշինյանին

Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել հանուն Հայրենիքի անկախության կյանքը նվիրաբերած հայորդիների հիշատակին (տեսանյութ)

Արայիկ Հարությունյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Վլադիմիր Պուտինին

Ազատության օրն է ու խոզուկի ծնունդը. փոքրիկները՝ անկախության օրվա մասին (տեսանյութ)

Համատեղ ուժերով կարող ենք նոր լիցք հաղորդել հայ-ղազախական համագործակցությանը. Ղազախստանի նախագահն ուղերձ է հղել

Հայաստանը պայքարում է իր և իր ժողովրդի գոյատևման համար. Վալերի Բուայե

Առաքել Մովսիսյանը դատարանի որոշմամբ սնանկ է ճանաչվել. 1lurer

Ժամանակն է վերաիմաստավորելու մեր բոլոր կորուստներն ու ձեռքբերումները. Գնել Սանոսյան

Արայիկ Հարությունյանն այցելել է ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանին

Այս օրը սրբազան խորհուրդ ունի, և մենք պարտավոր ենք այն իր ողջ պատասխանատվությամբ փոխանցել սերունդներին. ԱԻ նախարար

Սպորտի վաստակավոր գործչի և վաստակավոր մարզչի կոչումներ են ստացել մի շարք սպորտսմեններ

Արմեն Մարտիրոսյանը պարգևատրվել է Երախտագիտության մեդալով

ՀՀ նախագահի հրամանագրով՝ Սմբատ Գրիգորյանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում

Գնդապետ Արմեն Վարդանյանին հետմահու շնորհվել է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշան

Մարտական ծառայության և հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար հետմահու պարգևատրվել են կամավորականներ և զինծառայողներ

Տղաները, որոնք զոհվել են, Անկախության համար են զոհվել, օրը պետք է նշել՝ ի փառս զոհված տղերքի. Սասուն Միքայելյան

Կատարվեց Հանրապետական մաղթանք Հայաստանի անկախության 30-ամյակի առիթով

Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել հանուն հայրենիքի հերոսաբար կյանքը զոհած հայորդիների հիշատակին (տեսանյութ)

Մեր անկախության հաջորդ տարիները պիտի խարսխվեն սփյուռքի մտավոր և գիտական ներուժի լիարժեք ներգրավման վրա. Զարեհ Սինանյան

Աղոթում եմ, որ օրհնվեն բոլոր մարդկանց ջանքերը, ովքեր աշխատում են հանուն ժողովրդի բարգավաճման. Հռոմի պապի շնորհավորանքը

Եկե՛ք փառք տանք այս հողի վրա իր ամենօրյա աշխատանքով անկախություն կերտող ամեն հային. Անահիտ Ավանեսյան

Մեր ժողովուրդը դուրս կգա այս իրավիճակից, և մենք կունենանք այն երազած հայրենիքը, որի համար պայքարել ենք. Արտակ Դավթյան

Արմեն Սարգսյանը ծաղիկներ է խոնարհել զոհված զինծառայողների շիրիմներին (լուսանկարներ)

Իսպանական Լա Լիգան շնորհավորել է Հայաստանի անկախության 30-ամյակը (տեսանյութ)

ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը աշխատանքային այցով կմեկնի Նյու Յորք

Պատրաստ եմ Ձեզ հետ միասին ջանքեր գործադրել՝ ամրապնդելու ավանդական բարեկամական հարաբերությունները. Սի Ծինփինի ուղերձը

ԱՄՆ-ն հանձնառու է աջակցել ԼՂ խնդրի քաղաքական կարգավորմանը. Բլինկենը շնորհավորել է ՀՀ անկախության օրը