Գյուղատնտեսությունը եւ շինարարությունը տնտեսական որոշակի անկման ֆոնին դրական ազդակներ կհաղորդեն․ Մանուկյան

Ճգնաժամն առաջին հերթին նպաստում է աղքատության մակարդակի բարձրացմանը եւ մեծ հարված է հասցնում ավելի խոցելի խավերին, որոնք խնայողություններ չունեն։ ՀԺ-ի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը։

Օրեր առաջ Վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել էր ապրիլ ամսվա ՀՀ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը, որով արձանագրվել էր 17.2 տոկոս անկում՝ նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ։ Գրեթե բոլոր ոլորտներում ապրիլին երկնիշ անկում էր արձանագրվել, ինչը պայմանավորված է ապրիլ ամսվա խիստ սահմանափակումներով։

ՀԺ-ն Մանուկյանի հետ զրուցել է կոմիտեի հրապարակած տվյալների եւ տնտեսական վիճակի մասին։

- Պարո՛ն Մանուկյան, ապրիլին գրանցվել է տնտեսական ակտիվության 17.2 տոկոս անկում: Այս ցուցանիշը համարժե՞ք է տվյալ ամսվա սահմանափակումների իրավիճակին։

- Նախ ասեմ, որ միջինում ամեն շաբաթվա տոտալ արգելափակումը զարգացող երկրների վրա մոտավորապես արժենում է 1.3-1.5 տոկոս ՀՆԱ-ի կորուստ։ Եթե դիտարկում ենք Հայաստանի վերաբերյալ տվյալները, 2 բան պետք է ասենք. իհարկե, դուք իրավացի եք, որ ապրիլը ապրիլի համեմատ երկնիշ անկում է գրանցել, բայց մի բան կա. ես մշտապես կարեւորում եմ ավելի երկար ժամանակահատվածով համեմատականները։ Եթե դուք ուսումնասիրեք հունվար-ապրիլ ամիսների միտումները նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ, կտեսնեք, որ այդտեղ 1.7 տոկոս անկում է արձանագրվել։ Ինչո՞վ է սա պայմանավորված. հունվար-փետրվարը ծրագրված սցենարով տնտեսական մրցունակության բարձրացման հաշվին շատ ավելի մեծ աճ էր ապահովել, քան պլանավորվում էր, մարտին որոշակիորեն դանդաղեց եւ անկում գրանցեց, իսկ ապրիլին ավելի մեծ անկում եղավ։ Սա շատ է, թե քիչ, կարծում եմ՝ հռետորական հարց է, քանի որ առողջապահական խնդիրն է կարեւորվել։ Հիմա դրան զուգահեռ փորձում են տնտեսական կյանքը ակտիվացնել։

- Էական անկում ունենք շինարարության ոլորտում՝ 51 տոկոս։ Իրավիճակի կարգավորումից հետո հնարավոր կլինի՞ ոլորտն արագ վերականգնել։

- Եթե դարձյալ հունվար-ապրիլ ամիսներով նայենք, իհարկե, շինարարության անկում կա 20 տոկոսանոց։ Սա որոշակիորեն պայմանավորված է արտակարգ դրության սահմանափակումներով, եւ կարծում եմ, որ հիմա արդեն այդ անկման միտումները որոշակի կմեղմվեն։ Դրա համար մի քանի գործոններ կան. առաջինը սահմանափակումների որոշակիորեն թուլացումն է եւ տնտեսական կյանքի վերականգնումը, իսկ երկրորդը բավականաչափ լուրջ ենթակառուցվածքների զարգացումն ու շինարարության նախագծերն են, որոնց մրցութային փուլն ավարտվել է, հաղթողները ճանաչվել են, ու մոտ ապագայում ակնկալում ենք, որ պետական շինարարությունը բավականաչափ բուռն տեմպով կընթանա։ Կարծում եմ՝ շինարարության առումով որոշակիորեն կանխատեսելիություն առկա է։ Գյուղատնտեսության ոլորտում էլ աննշան, բայց դրական միտումներ կան։ Կարծում եմ, որ հետագա ամիսներին գյուղատնտեսությունը եւ շինարարությունը տնտեսական անկման ֆոնին դրական ազդակներ կտան։

- Առեւտրաշրջանառության ծավալները, արտաքին առեւտրաշրջանառությունը՝ արտահանումը, երկնիշ անկում են գրանցել։ Ինչպե՞ս է այս խնդիրը լուծվելու։

- Գաղտնիք բացահայտած չենք լինի, եթե ասենք, որ հիմնականում մեր արտահանման շուկան կենտրոնացված է դեպի ՌԴ։ Ապրանքաշրջանառությունը արտահանման-ներմուծման համատեքստում կախված է նաեւ գործընկեր երկրներում տիրող իրավիճակից, իսկ ապրիլ ամսին գրեթե բոլոր երկրները փակել էին իրենց սահմանները։ Արդեն մայիս ամսվանից տեսնում ենք՝ երկրները գրեթե համատարած փորձում են սահմանափակումները թուլացնել՝ ինչ-որ առումով նաեւ անտեսելով առողջապահական վիճակը, այսինքն՝ է՛լ ավելի մեծ է լինելու հավանականությունը, որ տնտեսական կյանքը, հատկապես արտաքին առեւտրաշրջանառությունը, որոշակիորեն կվերականգնվեն։

Մի բան էլ պետք է ասեմ՝ մենք շատ ենք խոսում վնասների մասին, բայց եթե, օրինակ, ուսումնասիրեք աշխարհի մեծահարուստների ցանկը, կտեսնեք, որ կան ոլորտներ, որոնք այս ճգնաժամի բացասական ֆոնին հավելյալ եկամուտներ են ստեղծել։ Չափազանց կարեւոր է, որ մեր տնտեսության մրցունակության բարձրացման համատեքստում կարողանանք վերապրոֆիլավորում իրականացնել, ինչպես աշխատուժի առումով, այնպես էլ բիզնեսի, իսկ այն, որ մեր բիզնեսմենները տաղանդավոր են, բազմիցս խոսվել է։

- Աշխարհում այս շրջանում հարստացող բիզնեսմենները հիմնականում առցանց հարթակների հաշվին են զարգանում, այսինքն՝ Հայաստանում պետք է առցանց հարթակի դե՞րը մեծացնել։

- Այո՛, ես դրա կողմնակիցն եմ եղել ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա։ Ես 2-3 տարի առաջ ասել էի, որ, օրինակ, Մատենադարանը կարող էր տեխնոլոգիաների միջոցով առցանց այցելության հնարավորություն ունենալ։ Աշխարհի գրեթե բոլոր թանգարաններն այսօր շատ սիմվոլիկ գումարով հնարավորություն են ընձեռում իրենց պրոդուկտները տեսանելի դարձնել։ Այս առումով բավականաչափ մեծ հնարավորություններ է բացվում՝ տուրիզմը վերապրոֆիլավորելու համար։ Հասկանալի է, որ մոտ ապագայում դժվար է ակնկալել նույն ծավալի զբոսաշրջիկների մուտք դեպի ՀՀ, բայց դա պետք է կոմպենսացնել առցանց տեխնոլոգիաների հիման վրա Հայաստանի ճանաչելիության եւ, ինչու չէ, որոշակի մշակութային արժեքների տարածման առումով աշխատանքներ իրականացնելով։

- Այս պահին տեսանելի՞ է, թե որ ամսին հնարավոր կլինի գոնե նախորդ տարվա նույն ամսվա հետ համադրելի տնտեսական ցուցանիշ ապահովել։

- Տնտեսագետների մոտ զարգացող երկրների առումով կարծես թե 2-րդ եւ 3-րդ եռամսյակների առումով կոնսենսուս կա, որ ՀՆԱ-ի անկման տեմպերը շարունակական են լինելու։ 4-րդ եռամսյակի համար որոշակի դրական ազդակներ կան։ Կանխատեսվում է, որ մի շարք տնտեսություններ, այդ թվում՝ ենթադրում եմ՝ Հայաստանը, կսկսեն դրական զարգացումներ ապահովել։

- 2 տոկոսանոց անկումը Հայաստանի համար իրատեսակա՞ն եք համարում, թե՞ ավելի մեծ անկում կարող է լինել։

- Այս պահին կարծում եմ՝ այդ 2 տոկոսանոց անկման ցուցանիշը, որը դրված է պետբյուջեում, դրական կարելի է համարել, քանի որ ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ աշխարհի բոլոր երկրներում նախնական պատկերացումները, թե վիրուսը արագ կկարողանանք հաղթահարել, կարծես թե դանդաղում է։

- Հայաստանի հետ համադրելի երկրները նույնպե՞ս այսչափ անկման կանխատեսում ունեն։

- Եթե մենք տարածաշրջանը դիտարկենք, Վրաստանի եւ Ադրբեջանի հետ համադրելի են այդ միտումները։ Իհարկե, Ադրբեջանի պարագայում է՛լ ավելի համադրելի է, քանի որ այնտեղ անկումային վիճակները խորանում են նաեւ՝ նավթի գներով պայմանավորված։ ՌԴ-ն կանխատեսում է մոտավորապես 2.9 տոկոս ՀՆԱ-ի անկում, բայց սրանք սցենարներ են, որոնք դրված են եղել այն ժամանակ, երբ համեմատաբար ավելի պոզիտիվ էր գնահատվում վիրուսի դեմ պայքարի դրական հետեւանքները։ Անորոշությունները չափազանց մեծ են, բայց, այնուամենայնիվ, ՀՀ-ն կուտակել է բավականաչափ մեծ դիմադրողականություն, ինչի մասին է վկայում ֆինանսական շուկայում մեր կայունությունը։

Տպել
1065 դիտում

Հունվարի 21-ի առավոտյան ավտոճանապարհները պատվելու են մերկասառույցով. Սուրենյանը վարորդներին զգոն լինելու կոչ է անում

Տաշիրի հրշեջ-փրկարարական ջոկատը ճանաչվել է մարզային լավագույն ջոկատը

Լոռու մարզում նախորդ տարի արտակարգ դեպքերի հետեւանքով զոհվել է 34, վիրավորվել՝ 869 քաղաքացի

Ճանապարհային ոստիկանությունը հորդորում է վարչական ակտերի, տուգանքների գումարները վճարել 30-օրյա ժամկետում

Մայթեզրերին տրանսպորտային միջոցների վաճառքի ու վարձույթի խնդիրը կլուծվի․ԱԺ-ն ընդունեց պատգամավորների հեղինակած նախագիծը

Երևանի 12 վարչական շրջաններից 10-ում կվերացվեն «կարմիր գծերը». նախագիծն ընդունվել է

Նախկին կադաստրային արժեքով ինքնակամ կառույցների օրինականացման համար պետք է դիմել մինչեւ հունվարի 31-ը. քաղաքապետարան

Կիպրոսի Պաթոս քաղաքը հայկական և հունական համայնքների խնդրանքով Թալեաթ փաշայի փողոցը վերանվանեց «Արդարադատության» փողոց

Թոշակի անցած երկարամյա զինվորականներին մինչև 2022 թ. դեկտեմբերի 1-ը կտրամադրվեն բնակարանի գնման վկայագրեր

Մատուցվող ծառայությունները սոցիալական ապահովության ոլորտում պետք է լինեն մաքսիմալ արժանապատիվ ու որակյալ. վարչապետ

Հայաստանի ամենախոշոր հարկատուն Վարդանյանների ընտանիքին պատկանող «Գրանդ Տոբակո»-ն է․ ՊԵԿ-ը հրապարակել է ցանկը

Մանվել Գրիգորյանի գերազմանը չեն քանդել. պաշտպան

Լոռու մարզում գյուղատնտեսության ոլորտում դեռ խնդիր է ոռոգման ցանցի ու հակակարկտային կայանների բացակայությունը

Բացահայտվել են Երևանում կատարված բնակարանային գողության, գողության փորձի և գողության կատարմանն օժանդակելու դեպքերը. ՔԿ

Սեպտեմբերի վերջին շաբաթ օրը կնշվի որպես ազգային փոքրամասնությունների օր․ ԱԺ-ն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց նախագիծը

Հաստատվել են դպրոցի զարգացման ծրագրի մշակման պահանջները և ձևաչափը

Հաշմանդամային սպորտին հատկացվող գումարն ավելի քան եռապատկվել է

Արցախը Հայաստանին կապող միջպետական ավտոճանապարհները դժվարանցանելի են

Արցախում պետությունը գործատուներին կփոխհատուցի վարձու աշխատողների եկամտահարկը

Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսի 309 նոր դեպք, առողջացել է 357 քաղաքացի

24-ամյա երիտասարդին մեղադրանք է առաջադրվել առանց տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի ավտոմեքենա վարելու համար

Հրապարակվել է Դոնալդ Թրամփի հրաժեշտի ելույթը. նա, ի վերջո, ընդունել է Բայդենի հաղթանակը (տեսանյութ)

ԱԺ նիստն ընդմիջվեց. որոշ պատգամավորներ խցանումների պատճառով դեռ ճանապարհին են

Ինչ է պետք տնտեսական ակտիվության միջավայրի վերականգնման համար

Երևան-Մեղրի հատվածում արգելափակվել է 100, իրար բախվել՝ 12 ավտոմեքենա, «ԿամԱԶ»-ը սահել է ձորը

Նոյեմբերյան-Ջուջևան ավտոճանապարհն ու Դիլիջանի ոլորանները փակ են բեռնատարների համար. իրավիճակը ՀՀ ճանապարհներին

Երեւանում եւ 3 մարզի մի շարք հասցեներում մի քանի ժամ լույս չի լինի

Ստեփանծմինդա-Լարս ճանապարհը փակ է մնում բոլոր մեքենաների համար. ռուսական կողմում 730 բեռնատար է սպասում

Թուրքիան վավերացրել է Ադրբեջանի հետ կնքած արտոնյալ առևտրային համաձայնագիրը

Ձյան մեջ մեքենաների արգելափակման 15 ահազանգ է եղել. փրկարարները օգնել են 6 մարդու

ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ․ Սիսիան-«Զանգեր» կոչվող հատվածում կան կուտակված ավտոմեքենաներ

Սարի թաղում ավտոմեքենա է կողաշրջվել

Մեկնարկել են տնօրենի հավաստագրման քննությունները. դիմել է 505 հավակնորդ

Վերին Պտղնի համայնքում ավարտին են մոտեցել համայնքային մանկապարտեզի կառուցման աշխատանքները

Լարսը փակ է. ռուսական կողմում 730 բեռնատար է կուտակվել

Ինչ ծրագրեր կան Երեւանի ամենահին թաղամասերից մեկի՝ Կոնդի հետ կապված․ փոխվարչապետի եւ քաղշինկոմի նախաձեռնությունը

Փրկարարները Ձորագլխի մոտակա սարից 3 մարդու են իջեցրել. 17-ամյա քաղաքացու վիճակը գնահատվում է ծանր

Առանց հյուրերի, ընթրիքի, պարահանդեսի ու առանց Թրամփի. ինչպիսին է լինելու Բայդենի երդմնակալությունը

Անբարեխիղճ արցախցիները չեն օգտվի կոմունալ ծառայությունների փոխհատուցման աջակցության միջոցառումից

Առաջարկում եմ պարոն Անանյանին հեռացնել իր էջից ստատուսը․ Սերգեյ Բագրատյանն էլ Դավիթ Անանյանի գրառմանն է անդրադարձել