Անտառների հրդեհման հարցը պետք է համաշխարհային դարձնենք, արշավ սկսենք․ ինչ են առաջարկում բնապահպանները

Ադրբեջանի զինված ուժերը հերթական անգամ կատարում է ռազմական հանցագործություն Արցախում՝ բնակավայրերի մերձակայքում գտնվող անտառային տարածքներում կիրառելով հրկիզվող զինատեսակ՝ պարունակող սպիտակ ֆոսֆոր։ Այն կարող է անդառնալի վնաս պատճառել շրջակա միջավայրին՝ լայնածավալ անտառային հրդեհներից մինչեւ օդի, հողի, ջրի եւ կենսաբանական բազմազանության կայուն աղտոտում:

Բնապահպան, իրավաբան Նազելի Վարդանյանը ցեղասպանության փորձ է որակում Ադրբեջանի արածն ու հիշեցնում մարդուն շրջապատող միջավայրի մասին Ստոկհոլմյան հռչակագիրը։ Այնտեղ նշված է, որ մարդիկ ունեն ազատության, հավասարության, որակյալ շրջակա միջավայրում բարենպաստ կյանքի հիմնարար իրավունք։ Ադրբեջանի այս գործողությունները խախտում են նշված կետերը։ Հռչակարգում գրված է, որ յուրաքանչյուր պետություն պետք է պահպանի կանոններն ու միջոցներ ձեռք առնի օգնելու տուժած երկրին։ Արցախը ճանաչված պետություն չէ, սակայն, ըստ Վարդանյանի, կետերն անխտիր տարածվում են բոլոր երկրների վրա։

«Բոլոր երկրները կրում են առաջնային պատասխանատվություն պաշտպանելու եւ բարելավելու մարդու շրջակա միջավայրը՝ ի շահ ներկա, ապագա սերունդների։ Միջազգային հանրությունը պետք է իր խոսքն ասի, դատապարտի, վնասի փոխհատուցում նախատեսի»,- այսօր կայացած քննարկման ժամանակ նշեց բնապահպանը՝ ընդգծելով, որ արգելվում է նման զենքեր կիրառելը, իսկ հիմա ոչնչացնում են Արցախի բնակչության կենսական միջավայրը։

Հարցին՝ արդյո՞ք կա որեւէ մեխանիզմ՝ պատժելու հռչակագրի կետերը խախտողին, նա պատասխանեց, որ Ժնեւյան կոնվենցիայով նախատեսված է, որ երկրները պետք է դիմեն Անվանգության խորհուրդ։ Այնուհետեւ փորձագիտական խմբի եզրակացության հիմա վրա խորհուրդը որոշում կկայացնի։ Ըստ էության երեկվա ուղերձի ստորագրումն ու կոչը հենց դրան էին ուղղված։ Կարծում է, որ հենց այս հիմքով պետք է դիմել Անվտանգության խորհուրդ։

Հիշեցնենք, որ երեկ ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարար Ռոմանոս Պետրոսյանը համապատասխան գրությամբ դիմել էր բնապահպանական կոնվենցիաների գործադիր քարտուղարներին, միջազգային կազմակերպություններին ու գործընկերներին՝ ստանձնել պատասխանատվություն՝ պահպանելու արժեքավոր էկոհամակարգերը՝ կանխելու հնարավոր էկոցիդը, Ադրբեջանի վրա ճնշում գործադրել, ստիպել դադարեցնել ագրեսիան եւ ռազմական հանցագործությունները:

«Այս տարածքները բնակավայր են հազվագյուտ եւ անհետացող տեսակների համար, որոնք ներառված են Արցախի բույսերի եւ կենդանիների Կարմիր ցուցակում, ինչպես նաեւ Բնության պահպանության միջազգային միության (ԲՊՄՄ, IUCN) Կարմիր ցուցակում ընդգրկված տեսակների համար, ինչպիսիք են պարսկական (կովկասյան) ընձառյուծները, սեւ եւ սպիտակագլուխ անգղերը, գորշ արջերը եւ ուրիշներ»,- նշված էր հայտարարության մեջ։

Բնապահպան Ինգա Զարաֆյանը եւս ընդգծեց որքան հնարավոր է շուտ միջազգային կառույցներին դիմելու կարեւորության մասին։

«Ջուրը վնասվում է, անտառն արդեն տեսել եք՝ ոնց է վնասվում։ Դա միայն Արցախի անտառները չեն, կլիմայի փոփոխության դեմ ամենամեծ պաշտպանիչն են։ Անտառի ոչնչացման համար ո՞վ պետք է պատասխանատվություն կրի եւ ո՞վ պետք է վերականգնի, էլ չեմ ասում, որ հողի մեջ այդքան թունավոր զինատեսակ է հավաքվում, այդ հողի հետ ի՞նչ պետք է արվի»,- նշեց նա։

Այս հարցով «Համայնքային համախմբման եւ աջակցության կենտրոն» հասարակական կազմակերպությունը դիմել է միջազգային կազմակերպություններին, քննարկումներ իրականացրել։ ՀԿ-ի նախագահ Օլեգ Դուլգարյանի խոսքով՝ միջազգային հանրությունը լավ տեղեկացված չէ, կոնկրետ փաստարկված տեղեկատվության, լայնամաշտաբ հանրային արշավի կարիք կա։

«Ամբողջ հանրությունում հարցը պետք է համաշխարհային դարձնենք, յուրաքանչյուրն իր գործընկերների հետ աշխատանք տանի։ Միջազգային կազմակերպությունները զգույշ են, քանի որ իրենց փաստեր են պետք»,- նշեց նա։

Հիշեցրեց, որ Ավստրալյայի հրդեհների ժամանակ շատ նկարներ կային եւ տարբեր երկրներում՝ այդ թվում Հայաստանում՝ արշավ էր սկսվել, մարդիկ սոցիալական ցանցերում տեղադրում էին հրդեհից նկարներ։ Հիմա եթե այստեղ այդ արշավը չսկսենք, ըստ նրա, ոչ ոք մեր փոխարեն չի անի։

«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Տպել
3049 դիտում

«Քենթ»-ը, «Բեսթ»-ը, «Վհո»-ն, «Դոնո»-ն և այլք ծեծել են «Բգո»-ին, փորձել սպանել․ վեճը ծագել է ձեռքսեղմումից

Լեռն ի վեր․ ով է վարչապետին անվտանգ հասցրել Խուստուփի գագաթը․ տեսանյութ

Ավտովթար Գյումրու կենտրոնում թիվ 20 երթուղային «Գազել»-ի մասնակցությամբ․ տուժածներ կան․ տեսանյութ

Դոլարն ու եվրոն էժանացել են. ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան հուլիսի 13-ին

Հաստատվել է ՀՀ արտարժույթով երկարաժամկետ պարտավորությունների թողարկողի վարկանիշը «BB-» մակարդակում

Ծեծկռտուք Գյումրիում․ վիճաբանել են շան հաչելու պատճառով, 5 անձ է ձերբակալվել

Սևան-Գետափ ճանապարհին ավտոմեքենաներ են բախվել․ 6 վիրավորներից 6 ամսական տղան հիվանդանոցում մահացել է

Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 4-5 աստիճանով․ առանձին շրջաններում անձրև, նաև կարկուտ կտեղա

Խուստուփի գագաթին ենք․ վարչապետը տեսանյութ է հրապարակել

Սաշա Կատվալյանն այլևս չի ղեկավարի «Երևանի աղբահանություն և սանիտարական մաքրում»-ը․ նոր պաշտոն ունի

Զգուշացե՛ք «Telcell Wallet»-ի անունից տարածվող «Մեկ ամիս անվճար տրանսպորտ» կեղծ առաջարկներից

«Կտրտող սառն է». վարչապետը սարի ջուր է խմում. տեսանյութ

Պարոնյան փողոցում ծառի ճյուղի մի հատված կոտրվել և ընկել է կայանված մեքենաների վրա՝ մասամբ փակելով ճանապարհը

Նախագահ Թրամփը և նրա թիմը ստեղծեցին մի շրջանակ, որը հնարավոր դարձրեց խաղաղությունը. Ալիև

Գրոհում ենք ծովի մակարդակից 3000 մետր բարձրությունը. Նիկոլ Փաշինյան

Գագիկ Բեգլարյանից կբռնագանձվի 76.8 միլիոն դրամ. Գլխավոր դատախազություն

Սևանա լճի մակարդակը շարունակում է բարձրանալ

Մահացել է դերասան Սեմ Նիլը

ՄԻՊ ներկայացուցիչները «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկում հանդիպել են Արեգնազ Մանուկյանին

«Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնում 1 տարեկան երեխա է մահացել. հայտնի է պատճառը

Բացահայտվել է վառելիքի ոլորտում տնտեսվարող սուբյեկտի չստուգաչափած սարքավորումների շահագործման դեպք

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շարունակում է սար բարձրանալու ընթացքից կարճ տեսանյութեր հրապարակել

Իրանական ռեժիմի նկատմամբ պատժամիջոցները չեն վերացվի, քանի դեռ այն չի հրաժարվել իր միջուկային ծրագրից

Նախորդ շաբաթ փրկարարներն օգնություն են ցուցաբերել 97 քաղաքացու, հայտնաբերել 51 օձ. մանրամասներ

ԵՄ-ն Հայաստանում կտեղակայի հիբրիդային uպառնալիքների դեմ պայքարին ուղղված առաքելություն․ Կայա Կալաս

Կասեցվել է «Հեքիաթային կիրճ» ճամբարի խոհանոցի արտադրական գործունեությունը. ՍԱՏՄ

Հայաստան կներթափանցեն համեմատաբար սառը օդային հոսանքներ, կլինեն տեղումներ. Սուրենյանը մանրամասնում է

Վանաձոր համայնքի տիրապետմանն է վերադարձվել Հրանտ Մաթևոսյանի անվան այգու տարածքում գտնվող ևս 2 հողատարածք

Մարդու իրավունքների պաշտպանի միջամտությամբ վերականգնվել է քաղաքացու անապահովության նպաստ ստանալու իրավունքը

«Ամպերի տակ». վարչապետը շարունակում է տեսանյութեր հրապարակել սար բարձրանալու ընթացքից

«Արարատցեմենտ»-ում ՊԵԿ-ը բացահայտել է առանձնապես խոշոր չափի խախտումների դեպքեր. տեսանյութ

Հերացի փողոցում բախվել են «Մերսեդես» և «Նիսսան» մակնիշի ավտոմեքենաները. մեկ հոգի տեղափոխվել է հիվանդանոց

«Սարեր». Նիկոլ Փաշինյանը տեսանյութ է հրապարակել

Պարզվել են չորացած ծառի տապալման հետևանքով մահացած մոպեդավարի և վնասված «Հոնդա»-ի վարորդի ինքնությունները

Ջրային մոտոցիկլետներ են շրջվել. ջրափրկարարները բոլոր քաղաքացիներին անվտանգ դուրս են բերել ափ

«Վերելք». Նիկոլ Փաշինյանը սար է բարձրանում. տեսանյութ

Դավիթ Խաժակյանը լքում է «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը

«Եռաբլուր»-ի մուտքի դիմաց բախվել է 3 մեքենա. կան վիրավորներ

«Գնացինք». Նիկոլ Փաշինյանը տեսանյութ է հրապարակել

Ներկայումս, երբ երկրները վառելիքի պակասի են բախվում, ՀՀ-ն ունի վառելիքի հուսալի աղբյուր. դա Ադրբեջանն է. Ալիև