Ինչ էլ լինի, ես հիմա իմ ազգին չեմ թողնի ու երկրից գնամ, գնալը դավաճանություն կլինի. Սևակ Ավանեսյան

Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոցը թերևս յուրաքանչյուր հայի համար ունի մի առանձնահատուկ, ուրիշ նշանակություն: Հոգին և մարմինն իրար ամբողջապես ներդաշնակեցնող այս տաճարի ռմբակոծումը պատերազմի ահասարսուռ օրերին թերևս ամենածանր իրողություններից մեկն էր աշխարհի ամեն ծայրում ապրող հայի ու քրիստոնյա մարդու համար: Բայց օրեր հետո պիտի արձանագրվեր է՛լ ավելի ծանր մի իրողություն. Շուշին ընկել է, Ղազանչեցոցը՝ պղծվել:

Երկար տարիներ Բելգիայում ապրող երաժիշտ Սևակ Ավանեսյանը մեկն էր այն արվեստագետներից, որ պատերազմի օրերին Շուշիի մայր տաճարում հնչեցրեց hայոց մշակույթի գագաթներից մեկի՝ Կոմիտասի ամենահայտնի ստեղծագործություններից «Կռունկը», որն ամփոփում է հայ ժողովրդի հազարամյա պատմության տարեգրությունը: Սևակ Ավանեսյանը պատմում է՝ ի սկզբանե ծրագրած չի եղել, որ պիտի «Կռունկը» կատարի, բայց մտել է տաճար ու ակամայից դա նվագել։

Բելգիահայ երաժիշտ Սևակ Ավանեսյանի հետ զրուցել ենք ռմբակոծված Ղազանչեցոցում նրա երաժշտական կատարման մանրամասների, աշխարհով մեկ այդ ելույթի տեսագրության և լուսանկարների տարածման, արցախցի մշակույթի գործիչներին օգնելու նրա նախաձեռնության, առաջիկա անելիքների և այլ հարցերի շուրջ:

- Սևակ, կարծում եմ այս հարցը շատ տված կլինեն ձեզ, գուցե ժամանակավրեպ էլ թվա, բայց, այնուամենայնիվ, մեր զրույցն ուզում եմ սկսել հենց այս հարցը տալով. ինչպե՞ս ծնվեց այն գաղափարը, որ գնաք ու նվագեք ռմբակոծված Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոցում:

Անկեղծ ասած՝ շատ դժվար է ասելը՝ ինչպես որոշեցի: Միգուցե Աստծո կամոք ծնվեց այդ մտահղացումը: Գիտեի, որ մի բան պետք է անեմ, բայց չգիտեի՝ ինչ: էսպիսի մի խոսք կա, չէ, ասում են՝ «Ուղտի պարը կամրջին է բռնում», հիմա իմ նվագելն էլ էդպես եղավ:

- Իսկ ինչո՞ւ հենց Կոմիտասի «Կռունկը»:

- «Կռունկը» բացարձակապես ծրագրված չէր, ուրիշ մի բան պիտի նվագեի: Դե, երկու ժամանոց ծրագիր ունեմ, մտածեցի՝ մի բան կնվագեմ՝ Բախ, Նարեկացի, Երկմալյան, Կոմիտասից այլ գործեր, բայց, որ նստեցի, հասկացա՝ «Կռունկն» է պետք նվագել: Անկեղծ ասած՝ շատ էմոցիոնալ էր էդ պահը: Հիմա անգամ շատ դժվար է էդ ամենի մասին խոսելը, որովհետև ամեն բան կարծես մահացավ՝ հույս, հավատ, սեր, զգացմունքներ, ամեն ինչ... ու հիմա ես կրկնում եմ ինչ-որ խոսքեր...: Այնքան հուսահատված եմ, որ անգամ զգացողություններն եմ մոռացել:

Sevak Avanesyan performs

Սևակ Ավանեսյանը Շուշիի ռմբակոծված Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոցում «Կռունկը» նվագելիս

Վախի զգացողություն կա՞ր, երբ նվագում էիք. չէ՞որ եկեղեցին հաճախ էր թիրախավորվում:

Անկեղծ ասած՝ էնպես չէր, որ ես միայն նվագում էի այնտեղ. առաջնագծից էի իջել: Նվագելուց հետո էլի գնացել եմ առաջնագիծ, այսինքն՝ ես ավելի վախենալու տեղեր եմ եղել և ավելի վախենալու բաներ տեսել: Բայց ասեմ՝ տեսագրությունն ականջակալով որ ուշադիր լսում ես, երկրորդ րոպեին մեր գլխավերևում դրոն է պտտվում, ուղիղ 2-րդ րոպեին դռռոցը գալիս է:

 

- Այսինքն՝ առաջնագծում հայրենիքի պաշտպանությա՞նն էիք մասնակցում, թե՞ կրկին գնացել էիք երաժշտությամբ ոգևորելու:

Չէ, ի՜նչ երաժշտությամբ ոգևորելու: Ես անում էի այն, ինչ-որ բոլորն էին փորձում անել: Ցավոք, կարծես զուր: Ուղղակի դրա մասին շատ չեմ ուզում խոսել: Ես աչքովս եմ տեսել, թե մենք ինչպիսի հերոս տղերք ենք ունեցել և ունենք: Ես բախտ եմ ունեցել նրանց կողքին կանգնելու ու մի տեսակ էդ տղերքի կողքին ես չեմ ուզում իմ մասին խոսել: Բայց ասեմ, որ հիմնականում իմ անելիքը եղել է թիկունքում: Մեկ-երկու օր եղել եմ ինչ-որ դիրքերում, փորձել հասկանալ՝ ինչ է այնտեղ հարկավոր: Դրանից հետո գնացել եմ Բելգիա, Հոլանդիա, ինչքան հնարավոր է, հավաքել այնտեղի համար անհրաժեշտ ապրանք ու բերել դիրքեր: Գիտեք, շատ մեծ հայ համայնք ունենք այնտեղ, էլի՝ հերոս տղաներ: Նրանք էլ իրենց հերթին են հերոս, որովհետև էդ տղաներն էլ իրենց կռիվն այդպես էին տալիս, այսինքն՝ բանակի ու զինվորի համար անհրաժեշտը գտնելով ու ուղարկելով: Ես էլ ավելի շատ նպաստում էի էդ անհրաժեշտ ապրանքները բերելով, քան՝ կրակելով, որովհետև չեմ ծառայել. իմ կրակածը մեծ օգուտ չէր էլ տա:

- Ես ուզում եմ՝ կրկին վերադառնանք մեր զրույցի սկզբին. սպասո՞ւմ էիք, որ եկեղեցում ունեցած ելույթի լուսանկարներն ու տեսագրությունը կհայտնվեն միջազգային մամուլի առաջին էջերին և կտարածվեն աշխարհով մեկ:

Ես դրա համար չէի արել: Դա ուղղակի իմ կողմից աղոթք էր, որ ես ուզեցա անել: Ես կասեի՝ ոչ թե միայն իմ կողմից էր, այլ ամբողջ հայ ազգի: Ինչպես նկատեցինք, բոլորի սրտին էլ դիպավ: «Կռունկն» էլ, Կոմիտասն էլ, իմ նվագն էլ՝ բոլորը մեր ազգինն է: Բայց, այնուամենայնիվ, ես, իհարկե, ուրախ եմ, որ ամբողջ աշխարհը մեզ տեսավ՝ որպես մշակույթը գնահատող քրիստոնյա ժողովրդի, որն անգամ ռմբակոծված եկեղեցում է նվագում: Ես այդ ժամանակ նվագել եմ նաև Շուշիում գտնվող պարսակական մզկիթում, նվագել եմ իմ շատ լավ պարսիկ երաժիշտ ընկերոջ ստեղծագործությունը: Դա կրկին նպատակ ուներ ցույց տալու, որ մենք որքան հարգանք ունենք և որքան լավ ենք պահպանում այլ ազգերի պատմամշակութային կոթողները, հուշարձանները, տաճարները: Մենք վերանորոգում ենք մզկիթը, մենք նվագում ենք մզկիթում, անգամ ներս չենք մտնում՝ ունենալով այդքան հարգանք: Բայց ասեմ, որ էներգիան այն չէր, ինչ Ղազանչեցոցում: Ու դրա համար էլ «Կռունկը» ամբողջ աշխարհը տեսավ, իսկ մզկիթը՝ երեք հոգի (կատակում է):

Սևակ Ավանեսյանը նվագել է Շուշիի Վերին մզկիթում (տեսանյութ) — Live News

Սևակ Ավանեսյանը նվագում է Շուշիում գտնվող պարսկական մզկիթում

Նկատեցի, որ վերջերս հանդես եք եկել նաև դրամահավաքային նախաձեռնությամբ, որպեսզի աջակցություն ցուցաբերեք արցախցի արվեստագետներին և նրանց ընտանիքներին: Մանրամասներ կհայտնե՞ք նախաձեռնության մասին:

- Դե, գիտեք՝ ինչու սկսեցի այս նախաձեռնությունը, որովհետև «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամում հանգանակված գումարները չհասկացանք, թե ուր գնացին և ինչի համար: Չտրվեց բացատրություն, թե ինչու այդ գումարների կեսը տվեցին Կառավարությանը: Մարդիկ կորցրել են ամեն ինչ, բայց մեր Կառավարության, պետական այլ մարմինների կողմից կտրուկ գործողություններ չենք տեսնում՝ այդ մարդկանց օժանդակելու համար: Ի վերջո, այդ գումարները հենց դրա համար էինք հավաքում: Սա մտահոգիչ հարց է: Կորցրել եմ վստահությունս հիմնադրամի հանդեպ: Դրա համար ինքս որոշեցի հանդես գալ նման մի նախաձեռնությամբ և ինչով հնարավոր է, օգնեմ արցախցի մշակույթի գործիչներին, նրանց ընտանիքներին: Օրինակ՝ մի արցախցի դերասանուհի աղջկա գիտեմ, որն ուսումը թողել ու երեք տեղ է աշխատում, անգամ՝ փողոցում ժինգյալով հաց սարքում, որ կարողանա տան վարձը վճարել, սնվել, վերջապես՝ ապրել: էս մարդիկ օգնության կարիք ունեն: Չգիտեմ՝ ամեն ինչ անում ենք, որ ինչ-որ կերպ օգնենք:

Սևակ, թերևս ավարտենք մեր զրույցը, ու վերջին հարցը. ինչո՞վ ես զբաղվում հիմա:

- Երաժշտությունից բացի, ես երկար տարիներ զբաղվում եմ նաև սպորտով, այսինքն՝ ոչ թե սպորտով, այլ մարտարվեստով: Մեղմ ասած՝ բարձրանում ենք ռինգ, ջարդում իրար քիթ, կող, ոտք և այլն: Ինձ համար թե՛ բեմում, թե՛ ռինգի վրա նույն զգացողություններն են, նույն քրտնաջան աշխատանքը, որ ես անում եմ. նույն հոգով, ոգով ու մարմնով: Պաշտոնապես արդեն ապրում եմ Հայաստանում ու գնալու մտադրություն էլ չունեմ, այսինքն՝ միայն հյուրախաղերով եմ գնում այլ երկրներ ու գալիս: Ցավոք, պատերազմից հետո անգամ նվագելու ցանկությունն է կորել, հոգեպես շատ ընկճված եմ, ինձ անպետք եմ զգում ու մահացած: Հիմա, որ նվագում եմ, անում եմ դա մաքուր, սիրուն, բայց առանց հոգու ու սիրո, իսկ սերը վերջին բանն է, որ մարդու միջից գնում է մահանալուց հետո: Բայց ինչ էլ լինի, ես հիմա իմ ազգին չեմ թողնի ու երկրից գնամ. գնալը դավաճանություն կլինի:

Խմբ․ կողմից Միառժամանակ առաջ տեղեկություններ էին տարածվել, որ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամից գումարներ են փոխանցվել պետական բյուջե ու որ այդ գումարներով պարգեւավճարներ են տրամադրվել պետական ծառայողներին։ Հանրության շրջանում այս տեղեկությունն ապտակի ազդեցություն ունեցավ, ինչը եւ, հավանաբար, ակնկալում էին այդ լուրերը տարածողները։ Ավելի ուշ ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը հանդես եկավ պարզաբանմամբ՝ հաստատելով, որ հիմնադրամից փոխանցվել է ավելի քան 52 միլիարդ 700 միլիոն դրամ, բայց եւ նշելով, որ նվիրաբերության պայմանագրերով սահմանվել է, թե ինչ ուղղություններով այդ գումարները կարող են ծախսվել։
«Նվիրաբերության գումարն օգտագործվել և բյուջետային գործընթացի շրջանակներում օգտագործվելու է պետական բյուջեով նախատեսված պետության ռազմական դրություն հայտարարելու հանգամանքներով պայմանավորված ենթակառուցվածքների, սոցիալական և առողջապահական ծախսերի ֆինանսավորման նպատակով: Ընդ որում, նվիրաբերության գումարի հաշվին վկայակոչված ծախսերի ֆինանսավորումը հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ Կառավարությանը ՀՀ 2020 թվականի պետական բյուջեով այդ ծախսերի ֆինանսավորման համար նախատեսված միջոցները ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ուղղել ռազմական դրությամբ պայմանավորված, նոր ի հայտ եկած ծախսերի ֆինանսավորմանը»,- ասվում է ֆիննախի հայտարարության մեջ։ Նշվում է նաեւ, որ Կառավարությունը բյուջետային տարվա յուրաքանչյուր եռամսյակից հետո՝ 45-օրյա ընթացքում, հրապարակում է տեղեկատվություն պետական բյուջեի եռամսյակային կատարման մասին։ Ասել է թե ծախսերի մանրամասն հաշվետվություն կներկայացվի այդ ժամկետում։
Վերադառնալով պարգեւավճարների թեմային, նկատենք, որ պատերազմի ու հետպատերազմական այս շրջանում պարգեւավճար ստանալու համար մեղադրվող տարբեր պաշտոնյաներ ու կառույցներ հերքեցին այդ լուրերը, թերեւս մեկ բացառությամբ՝ փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի գրասենյակը պարզաբանեց, որ պարգեւավավճար ստացել է երկու աշխատակից, որոնք մասնակցել են Արցախի պատերազմին ու վիրավորվել։

Գագիկ Ավետիսյան

Տպել
1359 դիտում

Հայաստանի և Ղրղզստանի ԱԳ նախարարներ խոսել են առևտրատնտեսական ոլորտում առկա ներուժը լիարժեք օգտագործելու հարցի մասին

27-ամյա երիտասարդին առևանգելու գործի նախաքննությունն ավարտվել է. ՔԿ

Գյումրին տոնածառ ու տոնական միջոցառում կունենա, կլինի հյուրասիրություն ավագանու անդամների և կառույցի աշխատակիցների համար

Մերձավանի համայնքապետի ԺՊ-ի և «Ադիբեկ» ՍՊԸ տնօրենի ջանքերով համայնքում ճանապարհների բարեկարգումներ են իրականացվում

Կոկաին ու մեթադոն Երևան առաքած տղամարդը կալանավորված է. ոստիկանության և ՊԵԿ բացահայտումը (տեսանյութ)

Գիտության ոլորտի ֆինանսավորման աճը պետք է նպաստի ոչ միայն աշխատավարձի բարձրացմանը, այլև կոնկրետ արդյունքներ արձանագրմանը

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Վանո Սիրադեղյանի դստեր հետ

Աշխատանքներ են տարվում մոլորված և Ադրբեջանի ԶՈՒ վերահսկողության տակ հայտնված արցախցուն վերադարձնելու ուղղությամբ. ԱՀ ԱԱԾ

«Արմավիր» ՔԿ-ում կարկանդակների միջոցով թմրանյութեր փոխանցելու փորձ է արվել (լուսանկարներ)

Ռազմական օդաչուներն ուսումնավարժական թռիչքներ են իրականացնում (լուսանկարներ)

Այս ընտրությունները լոկ համայնքի ղեկավար ընտրելու համար չեն, դրանք քաղաքական թիմի ընտրություններ են. Արսեն Թորոսյան

Հայաստանում նոր մասնավոր թատրոն է հիմնադրվել. ովքեր են գաղափարի հեղինակները և հետագայում ում անունը կկրի այն

157 ապօրինի հատված ծառեր՝ «Տաշիրի անտառտնտեսության» մասնաճյուղերում. դատախազությունում քրեական գործ է հարուցվել

2022-ին գիտության ֆինանսավորումը այս տարվա համեմատ կաճի շուրջ 85 տոկոսով. վարչապետ (տեսանյութ)

Նախագահական նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորների երդման արարողություն (տեսանյութ)

Երևան-Սպիտակ ավտոճանապարհին բազմաթիվ բեռնատարներ են արգելափակվել (լուսանկարներ)

Նախադպրոցական հաստատություններում մանկավարժները կընտրվեն մրցույթով. նոր նախագիծ

Պատերազմի վերաբերյալ Սամվել Բաբայանի հայտարարություններն ուղարկվելու են հետաքննության մարմնին. Գոռ Աբրահամյան

Թուրքիան նոր ռազմական գործողություն է սկսել քուրդ զինյալների դեմ

Հաշմանդամությունը՝ անկախ տեսանելի կամ ոչ տեսանելի լինելուց, մարդու մեկուսացման պատճառ չպետք է լինի. ՄԻՊ

Գյումրու բյուջեից Ամանորի առթիվ դրամական աջակցություն կստանան նաև անհետ կորած և գերեվարված զինծառայողների ընտանիքները

Հայաստանի ու Նիդերլանդների ԱԳ նախարարները խոսել են ղարաբաղյան պատերազմի հետևանքների ու հումանիտար խնդիրների մասին

Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Հայաստանում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինին

Մերկելը լքում է կանցլերի պաշտոնը պանկ ռոք-աստղ Նինա Հեյգենի երգի հնչյունների ներքո (տեսանյութ)

Մենք գալիս ենք՝ կյանքի որակի հեղափոխություն իրականացնելու. Պավել Ցուգունյան

Վանաձոր-Դիլիջան ճանապարհը փակ է, Հայաստանի մի մասի ավտոճանապարհներին՝ մերկասառույց

Արցախում կորոնավիրուսով վարակված 17 մարդու վիճակը ծայրահեղ ծանր է, գրանցվել է 1 մահ

Քարաթափման հետևանքով փակված Եղեգնաձոր-Գետափ ավտոճանապարհը միակողմանի բացվել է

Կորոնավիրուսի ցուցանիշները նվազում են. 1 օրում հաստատվել է 399 նոր դեպք, գրանցվել՝ 13 մահ

Հայաստանի և Հունաստանի ԱԳ նախարարները մտքեր են փոխանակել ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործընթացի շուրջ

Նախագահի հրամանագրով՝ Եվրոպայի խորհրդում Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչ է նշանակվել

Հերմինե Հարությունյանը վարչապետի աշխատակազմում պաշտոնի է նշանակվել

Խոշոր հրդեհ Չարենցավանում. բնակարանում հայտնաբերվել է կնոջ կիսամոխրացած դի

Նոյեմբեր ամսվա ընթացքում Արցախում 178 ծնունդ է գրանցվել. այս թիվը ռեկորդային է պատերազմից ի վեր. ԱՀ նախագահ

Հայաստանի մի շարք ավտոճանապարհների մերկասառույց է

Երևանի ու 7 մարզերի մի քանի տասնյակ հասցեներում հոսանքազրկումներ կլինեն

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրների ԱԳ նախարարները ԼՂ-ի վերաբերյալ հայտարարություն են ընդունել (տեսանյութ)

Հայաստանի տարբեր ավտոճանապարհներին 7 մեքենա է դուրս բերվել արգելափակումից

Դավիթ Բեկի փողոցում տեղի է ունեցել ավտովթար՝ հրդեհի բռնկմամբ. տուժածներից մեկը ծանր վիճակում է

Իշխանության յուրացման փորձ կատարելու համար մեղադրվողների գործն ուղարկվել է դատարան