Շրջանառության մեջ է դրվել երեք նոր նամականիշ․ գումարը կուղղվի հուշարձանների վերականգնմանը

Սույն թվականի նոյեմբերի 30-ից շրջանառության մեջ է դրվել երեք նամականիշ՝ նվիրված «Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձաններ» թեմային: Նամականիշների վրա պատկերված են վերականգնման ենթակա երեք պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Վայոց ձորի մարզում գտնվող Ագարակաձորի կամուրջը եւ Շիրակի մարզում գտնվող Երերույքի տաճարն ու Մարմարաշենի վանքը։

Նամականիշների վաճառքից ստացված հասույթը փոխանցվելու է Հայաստանի բոլոր հուշարձանների վերականգնման եւ ամրակայման համար։ Ծրագիրն իրականացվում է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության նախաձեռնությամբ եւ ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության, «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության ու Հայաստանի ֆիլատելիստների միության համագործակցությամբ։

Նույն նպատակով հետագայում նաեւ բացիկներ են թողարկվելու։ Այս մասին ՀԺ-ի հետ զրույցում ասաց ՀՀ ԿԳՄՍ փոխնախարար Նարինե Խաչատուրյանը։

Փոխնախարարը նշեց, որ նամականիշների վրա պատկերված հուշարձանների ընտրությունը շատ մեծ դժվարությամբ են կատարել, քանի որ Հայաստանում հուշարձանները շատ-շատ են ու բոլորն էլ փառահեղ։

«Մեզ այդ հարցում օգնել է հուշարձանագետ, երջանկահիշատակ Սամվել Կարապետյանը։ Հուշարձաններն ընտրել ենք հետեւյալ տրամաբանությամբ, որպեսզի ե՛ւ հոգեւոր կառույցներ լինեն ե՛ւ քաղաքացիական, այնտեղ դուք տեսնում եք Վայոց ձորում Ագարակաձորի կամուրջը։ Երեք նկարները, որոնք հրապարակվել են նամականիշերի վրա, շարունակական են լինելու։ Հետագայում սրանց փոխարեն կընտրենք նոր խմբաքանակներ»,-ասաց նա։

Փոխնախարարը նաեւ նկատեց՝ վերոնշյալ հուշարձաններն ընտրելիս հաշվի է առնվել մի քանի կարեւոր հանգամանքներ, առաջնայիններից է, թե օրինակ, որոնք են առավել վտանգվածների թվում։ «Այս երեք հուշարձաններն էլ ունեն ամրակայման, վերականգնման խնդիրներ, Մարմաշենի վանքի վերականգման նախագիծն արդեն մշակված է, իսկ Երերույքինն ընթացքի մեջ է, Ագարակաձորինը դեռ ոչ։ Առաջին երկուսի ամրակայման համար նախագծման աշխատանքներում 8 միլիոն դրամ շահել է Երերույքը, 7 միլիոն 900 հազար էլ Մարմաշենը։ Կարելի է ասել սրանց գումարը կա, իսկ նամականիշի միջոցով ստացված հասույթն էլ կծառայեցվի այլ՝ ամրակայման կարիք ունեցողների համար»,- հայտնեց նա։

Ըստ Խաչատուրյանի՝ այցելությունները այս երեք մշակութային վայրեր ավելի քիչ են, այնինչ կարող են զբոսաշրջային մեծ երթուղիներ ապահովել։ Այս հարցը նույնպես դիտարկվել է հուշարձաններն ընտրելիս։ «Միջազգային հուշարձանային հասցեներում եւս սրանք կան, այսինքն Եվրոպան սրանք ճանաչում է, աշխարհը ծանոթ է, բայց մենք պիտի կյանքի կոչենք դրանց գործունեությունը»,- շեշտեց փոխնախարարը։

Իսկ ինչ վերաբերում է նամականիշներին եւ ընդհանրապես նման ձեւով մշակութային կոթողներին գումար հատկացնելուն, փոխնախարարը նկատեց՝ պետությունը տարեկան գումար է հատկացնում բյուջեից, սակայն այդ գումարը միշտ չէ որ բավարարում է։ Այս ձեւով կարծես օգնում են ու պետությանը բեռը թեկուզ աննշան, բայց թեթեւացնում է։

Նրա համոզմամբ՝ ծրագիրը միտում ունի նաեւ կրթական, վարքականոնների փոփոխման՝ վճարել փոքր գումար հանուն մեր մշակութային ժառանգության պահպանման․ «Յուրաքանչուր ոք, լինի դա ՀՀ-ում ապրող կամ ոչ ՀՀ քաղաքացի, իր ներդրումն ունենա, որը կարող է գումարվել մյուսներին եւ որոշակի օգնություն տրամադրել»։

Նամականիշների անվանական արժեքը սկսվում է 240 հազար դրամից։ Այդ արժեքով նամականիշի վրա պատկերված է Ագարակաձորի կամուրջը։ 330 դրամ անվանական արժեքով նամականիշի վրա Մարմաշենի վանքն է, իսկ 350 հազար դրամ արժեքով նամականիշին՝ Երերույքի տաճարը։

Փոստային այդ երեք նամականիշերի հետ մեկտեղ «Հայփոստ» ՓԲԸ-ն թողարկել է 120 ՀՀ դրամ արժողությամբ նվիրատվության կտրոն: Կտրոնների վաճառքից գոյացած հասույթը եւս ուղղվելու է Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձանների պահպանմանը:

Վայոց ձորի մարզի Ագարակաձորի կամուրջը մ.թ. XIII դարի է։ Այս կամուրջը գտնվում է Արփա գետի վրա, Ագարակաձոր գյուղից 2,5 կմ դեպի արեւմուտք: Միակամար կամուրջը գործել է մինչեւ 1970-ական թվականները:

Շիրակի մարզի Մարմաշենի վանքը մ.թ. X-XI դարի է: Մարմաշենի վանքը տեղակայված է Ախուրյան գետի ձախ ափին։ Այն հայկական ճարտարապետության լավագույն հուշարձանախմբերից է, որի գլխավոր եկեղեցին կառուցել է Վահրամ Պահլավունին 988-1029 թվականներին:

Իսկ ահա նույն մարզում գտնվող Երերույքի տաճարը մ.թ. VI դարի կառույց է։ Երերույքը եռանավ բազիլիկ է՝ երեք զույգ խաչաձեւ մույթերով, չորս անկյուններում երկհարկ սենյակներով: Ունի հարուստ դեկորատիվ հարդարանք: