Ես իշխանահաճո որոշման երբեք չեմ մասնակցել. ԲԴԽ անդամը՝ օրենսդրական փոփոխությունների եւ քննադատությունների մասին

17 դատավորի ներգրավումը պետք է որ ազդի դատարանների բեռնաթափման գործընթացի վրա: Երեկ մեր զրույցում այսպիսի կարծիք հայտնեց Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամ Գրիգոր Բեքմեզյանը:

Հիշեցնենք, որ նախօրեին Ազգային ժողովն ամբողջությամբ ընդունեց Դատական օրենսգրքում փոփոխություններ ու լրացումներ կատարելու մասին նախագիծը, որով առաջարկվում է ներդնել մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության գործերով առանձին ենթամասնագիտացում ունեցող դատավորների ինստիտուտ:

Ըստ ընդունված օրենքի՝ Երեւան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանում առանձին դատավորներ, որոնք ունեն քրեական մասնագիտացում, քննելու են մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության գործերը եւ ՀՀ տարածքում իրականացվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների թույլտվության միջնորդությունները, օրինակ` խուզարկության սանկցիաները, կալանքի հետ կապված սանկցիաները, ձերբակալման իրավաչափության հետ կապված գործերը եւ մի շարք այլ միջնորդություններ եւ բողոքներ, որոնք բնորոշ են մինչդատական վարույթի փուլին: Մարզերում քրեական մասնագիտացում ունեցող դատավորները, ի լրումն իրենց կողմից քննվող քրեական գործերի, կրկին մասնագիտանալու են մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության գործերով:

ՀՀ արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանը նշել էր, որ այդ նպատակով դատական համակարգում ավելացվում է առնվազն 17 հաստիք, որոնցից առնվազն 8-ը՝  Երեւանում: «Վերաքննիչ դատարանում ընդհանուր առմամբ վեց դատավոր կրկին մասնագիտանալու է մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության գործերով՝ ի լրումն իրենց կողմից քննվող քրեական գործերի»,- ասել էր նախարարը:

ԲԴԽ անդամ Գրիգոր Բեքմեզյանը թեմայի վերաբերյալ պատասխանել է մեր մի քանի հարցերին:

- Այս փոփոխությունների արդյունքում իշխանությունները կկարողանա՞ն լուծել այն խնդիրը, որը իրենց առջեւ դրել են՝ համակարգի բեռնաթափում եւ քրեական գործերի քննության ժամկետների կրճատում:

- Ես մեծ հույս ունեմ, որ կկարողանանք, քանի որ 17 դատավորի ներգրավումը պետք է, որ ազդի դատարանների բեռնաթափման գործընթացի վրա:

- Պարոն Բեքմեզյան, էլ ի՞նչ խնդիր կարող է լուծել դատավորների հաստիքների ավելացումը, ընդունված օրենքով նախատեսվում է 17 դատավորի հաստիքի ստեղծում, այս թիվը բավարա՞ր է, որպեսզի համակարգը համարվի բեռնաթափված:

- Հավատացեք՝ ոչնչի դիմաց 17 դատավորը արդեն բավական օգնություն է: Կարելի է ավելի շատ դատավորներ ներգրավել, սակայն մենք նաեւ խնդիր ունենք այդ դատավորներին ապահովելու աշխատավայրով, աշխատանքային գույքով, ֆինանսապես եւ այլն: Ես սովոր չեմ բողոքել, հիմա ունենք սա, որը, կարծում եմ, դրական քայլ է: Եթե այս համալրումը չնպաստի բեռնաթափմանը, կփորձենք էլի համալրել:

- Մամուլում տեղեկություններ են շրջանառվում, որ այս նախագիծը բերվել էր հիմա, որպեսզի Գագիկ Ջհանգիրյանն ու Դավիթ Խաչատուրյանը արդեն ԲԴԽ անդամ լինեն եւ իրենց ազդեցությունն ունենան իշխանահաճո դատավորների ընտրության հարցում: Նաեւ ձեր անունն է շրջանառվում որպես իշխանահաճո ԲԴԽ անդամ: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք:

- Նման կարծիքներն ինձ համար առնվազն աբսուրդի ժանրից են: Ես հաստատ գիտեմ, որ ես իշխանահաճո որոշման երբեք չեմ մասնակցել եւ վստահ եմ, որ այդ գրողներից շատերն էլ գիտեն դրա մասին: Իսկ պարոն Ջհանգիրյանի եւ պարոն Խաչատուրյանի մասին նույնիսկ կասկած չեմ կարող ունենալ, որ իրենք եկել են մեզ մոտ իշխանահաճո որոշումներ կայացնելու, որովհետեւ ես տեսել եմ, որ այդ մարդիկ եկել են որպես պրոֆեսիոնալներ եւ  տրամադրված են նաեւ այդ ուղղությամբ էլ շարունակել իրենց գործունեությունը: Բացի այդ՝ ԲԴԽ-ն կազմված է 10 անդամից, եւ որոշումը ընդունվում է առնվազն 6 ձայնով, եւ ոչ թե 3:

- Քանի որ նոր դատավորներին ընտրելու է ԲԴԽ-ն, կարծիք է շրջանառվում, որ նրանք իշխանության շահն են սպասարկելու:

- Նման բան բացառում եմ: Լավ ճանաչում եմ անդամներին, եւ նման բան լինել չի կարող: Թեկնածուների ընտրության գործընթացն էլ այնքան էլ պարզեցված չէ: Դատավորների անկախության վրա սա որեւէ կերպ չի կարող ազդել:

- Արդյոք օրենքի շրջանառության մեջ մտնելուց հետո այլեւս չե՞ն շարունակի գործել հերթապահ դատարաններ, եւ այդ դեպքում նրանց աշխատավարձը կկրճատվի՞, թե՞ ոչ:

- Հերթապահ դատավորներ, միեւնույն է, լինելու են, քանի որ կան գործեր, որոնք ունենում են հրատապ քննության կարիք:

- Դատական օրենսգրքի փոփոխության վերաբերյալ ԲԴԽ-ն բողոքներ, առաջարկներ կամ կարծիքներ ստացե՞լ է դատավորներից:

- Գրավոր առաջարկ, կարծիք չեմ ստացել, բայց, ըստ իմ լսած խոսակցությունների, օրինագիծը հավանության է արժանացել:

- Պարոն Բեքմեզյան, ԲԴԽ-ին այսօր կարելի՞ է համարել մեկ միասնական մարմին, թե՞ ինչպես մամուլում են գրում, կան իշխանահաճո եւ ընդդիմադիր անդամներ:

- Ես կարող եմ ասել, որ ԲԴԽ-ն համերաշխ պրոֆեսիոնալների միավորում է, որի հիմնական նպատակը դատական իշխանության անկախության եւ դատական իշխանության արդյունավետ գործունեության ապահովումն է:

Աննա Ավետիսյան