Ովքեր ուզեն համակերպվել մեր ունեցած կորստի հետ, այս ֆիլմը թույլ չի տա. տեղի ունեցավ «Երբ որ քամին հանդարտվի»-ի պրեմիերան

Մարտի 10-ին «Մոսկվա» կինոթատրոնում տեղի ունեցավ ռեժիսոր Նորա Մարտիրոսյանի «Երբ որ քամին հանդարտվի» ֆիլմի հայստանյան պրեմիերան: Ֆիլմն ընդգրկվել է Կաննի 73-րդ կինոփառատոնի պաշտոնական ցուցակում:

«Սեպտեմբերի 26-ի երեկոյան ֆիլմի ֆրանսիական կողմի ներկայացուցիչների հետ ուրախանում էինք, թե ինչ լավ արեցինք, որ Արցախի մասին նման ֆիլմ նկարեցինք, իսկ 27-ին արթնացանք ու կարդացինք, թե ինչ է կատարվում Արցախում: Շատ հետաքրքիր է նաեւ, որ ֆիլմի մասին դրսում արդեն գրվել է՝ «Ճանաչում Արցախին կինոյով, բայց ոչ քաղաքականությամբ»»,- այս մասին այսօր ֆլիմի դիտմանը հաջորդած ասուլիսում ասաց ռեժիսոր Նորա Մարտիրոսյանը:

Նա նաեւ կարեւորեց այն փաստը, որ այս շաբաթ ֆիլմը ցուցադրվելու է Ժնեւի Մարդու իրավունքների փառատոնում. «Դա եւս շատ կարեւոր է, որովհետեւ եթե մենք այդ ասպարեզ չենք կարող դուրս գալ քաղաքական ձեւով, ֆիլմն է փորձում այդ ճանապարհը կերտել»:

«Երբ որ քամին հանդարտվի» ֆիլմը Հայաստանի, Ֆրանսիայի եւ Բելգիայի համատեղ արտադրություն է: ֆիլմի փարիզյան պրեմիերան եղել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 26-ին:

Ռեժիսորի խոսքով՝ փորձել է նկարել ոչ քաղաքական ֆիլմ, սակայն ստանալ մի բան, որը ցույց կտա Արցախի ֆիզիկական կայունությունը: «Պատերազմի ժամանակ ես չէի կարողանում խոսել ֆիլմի մասին: Բայց ինչ-որ մի պահ հասկացա, որ քաղաքական ոչ մի բան չասելու իրավունք պարզապես չունեմ: Հասկացա, որ, որպես հայ ռեժիսոր, այլեւս իրավունք չունեմ փորձել թեթեւացնել այդ խնդրի խորությունը»,- նկատեց նա: Նորա Մարտիրոսյանը նաեւ զարմանքով նկատեց՝ դրսում, որքան էլ մեզ զարմանալի թվա, ֆիլմը դիտողները հասկացել են դրա թաքնված, նուրբ ուղերձները:

«Երբ որ քամին հանդարտվի, Արցախը կկարողանա շնչել». սա է հիմնական ուղերձը: Այն պատմում է օդանավակայանների աուդիտորի՝ ազգությամբ ֆրանսիացի Ալեն անունով տղամարդու մասին, որը ժամանում է Արցախի Հանրապետության՝ բոլորովին նոր կառուցված օդանավակայան: Ինքնահռչակված, թշնամի պետություններով շրջապատված եւ ոչ հաստատուն սահմաններ ունեցող այս երկիրը փորձում է ոտքի կանգնել անկախության համար մղված պատերազմից հետո: Ալենը պետք է ուսումնասիրի, թե արդյոք վերաբացվելու համար այս օդանավակայանը համապատասխանում է միջազգային նորմերին: Օդանավակայանի աշխատակիցների հետ հարցազրույցների ընթացքում, Արցախում ապրելու, անգամ մեկ օրով սահմանին գտնվելու ընթացքում Ալենը հետզհետե հայտնաբերում է մի երկիր, որը որոշ քարտեզների վրա նույնիսկ նշված չէ, բայց գոյություն ունի՝ իր բնակիչներով, իր կառավարությամբ, իր համակարգերով, իր մշակութային դաշտով: 

Նորա Մարտիրոսյանը կարծիքով՝ ֆիլմում նաեւ անչափ կարեւոր էր ջուր ծախող փոքրիկի՝ Էդգարի կերպարը. «Շատ կարեւոր մեսիջ կար, երեխան ջուրը ծախում է, որպեսզի հողը չծախեն: Ֆիլմում նմանատիպ մի այլ ուղղերձ էլ Արման Նավասարդյանի խոսքն է՝ «Ո՞ւմ է պետք հողը, եթե դու դա չես մշակում, չես օգտագործում»:

Ֆիլմում իրենց մասնակցությունն են ունեցել հայ եւ ֆրանսիացի դերասաններ Նարինե Գրիգորյանը, Դավիթ Հակոբյանը, Արման Նավասարդյանը եւ Գրեգոր Քոլինը:

Դերասան Արման Նավասարդյանը, որը մարմնավորում է գլխավոր կերպարներից մեկը, հայտնեց, որ նկարահանումների ժամանակ մտածում էին՝ բա որ հանկարծ մի հրաշք կատարվի ու ֆիլմից հետո օդանավակայանն աշխատի: «Նկարահանումների ժամանակ Նորայի հետ էլ էինք խոսում, որ անգամ եթե օդանավակայանը չբացվի, այն իր ասելիքով շատ լուրջ տեղ պիտի գրավի: Այդպես էլ եղավ: Ադրբեջանը նամակ է գրել «Կաննի» փառատոնի ղեկավարությանը, բողոքել, թե՝ հերիք չէ հայերը օկուպացրել են մեր տարածքները ու ֆիլմ են նկարել, դուք էլ դա ընդունել եք ձեր փառատոնում: Այստեղ, կարծում եմ, ֆիլմն իր գործն արեց»,- ասաց Արման Նավասրադյանը:

Դերասանն անկեղծացավ, որ ինքը դեռ չի էլ նայել ֆիլմը, բայց այն բազմաթիվ հուզական պահեր ունի: Նկարահանվել է այնպիսի վայրերում, որտեղ այլեւս արգելված է գնալ: «Արցախում ես շատ-շատ եմ եղել: Ինձ համար այս ֆիլմով չէ, որ բացահայտվել է: Կատարվածից հետո տեղեր կան, որ էլ չեմ կարող գնալ, իսկ այդ վայրերում մենք շատ նվիրական կտորներ ենք նկարահանել: Ֆիլմում կա նաեւ Շուշիի ծննդատունը, որտեղ իմ երեխան է ծնվում...»,- ասաց դերասանը՝ հուզմունքից չկարողանալով շարունակել միտքը:

Դերասան Վարդան Պետրոսյանը, որի մասնակցությունը համեմատաբար ավելի քիչ է ֆիլմում, պատմեց, որ դժվարությամբ է համաձայնել նկարահանվել: «Շատ քմահաճ եմ կինոյում նկարվելու հարցում, որովհետեւ ես ու կինոն իրար չենք համակրում, ճակատագրական հարաբերությունների մեջ ենք՝ վատ ամուսինների պես: Նորան ինձ զանգեց ու սցենար ուղարկեց, բնականաբար, մտածում էի, որ պիտի մերժեմ: Բայց հետո Նորան ջղայնացավ ու մի էնպիսի բան արեց, որ սիրտս խոցեց. նա ուղարկեց իր կարճամետրաժ ֆիլմերից մեկը՝ ասելով՝ անկեղծ ասած՝ ես այս ֆիլմը չէի նկարի: Արվեստի, կինոյի աշխարհում հազվադեպ մարդիկ կարող էին այդպես սիրով, բայց անկեղծությամբ վերաբերվել իրենց աշխատանքին: Այդ ֆիլմով ես Նորային ճանաչեցի՝ որպես զարմանալի ու կախարդական հոգու տեր մի մարդու, կարծում եմ՝ այս ֆիմում էլ տեսաք դուք դա»,- ասաց Վարդան Պետրոսյանը:

Խոսելով ֆիլմի աշխատանքի, դեպի Արցախ ճանապարհի ու այժմ այնտեղի որոշ տարածքների արգելված գոտի դառնալու մասին՝ Պետրոսյանն ասաց. «Ընդհանրապես մարդ ամենաշատը սիրում է այն, ինչ կորցնում է, որովհետեւ սկսում է սիրել կորցրածի սիրով: Ինձ ճիշտ հասկացեք, այս ֆիլմը կարծես ճիշտ ժամանակին դուրս եկավ, բայց լավ իմաստով, թե վատ իմաստով, կդժվարանամ ասել»:

Վարդան Պետրոսյանը նաեւ նկատեց՝ պատերազմից հետո ֆիլմի կերպարներն ու պեյզաժները բոլորովին այլ կերպ են ըմբռնվում: «Մենք հիմա այս ֆիլմին կնայենք բոլորվոին ուրիշ աչքերով: Այն մեզ համար կդառնա հիշողության մի մարգարիտ, անընդհատ մեզ կհիշեցնի մի շատ կարեւոր բանի մասին: Սա զարմանալի հայեցի կինո է: «Երբ որ քամին հանդարտվին» պատմական կինո է դառնալու: Այն պիտի սերունդների հետ խոսի Արցախի մասին: Կարծում եմ՝ շատերը այս ֆիլմը նայելուց հետո կոգեշնչվեն ու կհասկանան, որ այն կորուստը, որը մենք ունեցանք, ժամանակավոր է: Ինչ որ տեղի ունեցավ, ես դրա հետ չեմ համակերպվել ու չեմ համակերպվելու: Շատերը, որոնք հոգու խորքում կուզեն համակերպվել մեր ունեցած կորստի հետ, այս ֆիլմը նրանց թույլ չի տա»,- եզրափակեց Վարդան Պետրոսյանը:

Ֆիլմում Ալենի կերպարը մարմնավորող ֆրանսիացի դերասան Գրեգոր Քոլինը առաջին անգամ նկարահանման ժամանակ է եղել Արցախում: Խոսելով իրեն անծանոթ երկրում աշխատելու եւ տպավորությունների մասին՝ ասաց. «Ես չգիտեմ, թե ինչու էր պետք այդ ճամփորդությունը, բայց երեւի ճամփորդությունները պետք են, որ վերջապես հասնես ինքդ քեզ: Կարծում եմ՝ ինձ համար Արցախը յուրահատուկ ճամփորդություն էր, որի շնորհիվ ես կարողացա տեսնել ու բացահայտել այդ երկնային դրախտը»:

«Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում էլ Քոլինը հայտնեց, որ հուզմունքով ու տխրությամբ է հետեւել Արցախում տեղի ունեցած զարգացումներին: Դերասանը նաեւ նկատեց՝ կատարվածի վերաբերյալ, իհարկե, ունի իր տեսակետը, սակայն դա կիսում է միայն իր ընկերների ու հարազատների հետ, իսկ հրապարակային խոսել կատարվածի մասին չի ցանկանում, քանի որ դրա մասնագետը չէ:

«Իրականում շատ բան փոխվեց իմ մեջ: Հենց սկզբից գոյություն ուներ մի բան, որի գոյությունը հարցականի տակ էր: Առաջ շատ անկայուն վիճակ էր այնտեղ, եւ խոսել ապագայի մասին հնարավոր չէ, իսկ հիմա այդ անկայունությունը շատ ավելի անորոշ է դարձել»,- ասաց նա:

Հիշեցնենք՝ «Երբ որ քամին հանդարտվի» ֆիլմը նկարահանվել է Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի ֆինանսական աջակցությամբ: Կինոկենտրոնի տնօրենի պաշտոնակատար Շուշանիկ Միրզախանյանը ուրախությամբ փաստեց, որ երբ 2018 թվականին ֆիլմն ընդգրկել էին ֆինանսավորում ստացող պրոյեկտների ցանկում, չէին էլ պատկերացնում, որ այն նման հաջողություններ կգրանցի: Նա նաեւ նկատեց՝ Ֆիլմի հայաստանյան ցուցադրությունը պիտի նախորդ տարի անեին, բայց հայտնի պատճառներով այն հետաձգվել էր:

«Մենք շատ ուրախ ենք, որ ֆիլմը ունեցավ հաջողություն, անկախության 30 տարիներին Հայաստանը հայկական կինոյով Կաննի միջազգային փառատոնում չէր ներկայացել: Նորայի շնորհիվ ունեցած հաջողությունը մեր հայկական կինոյի համար մեծ ձեռքբերում է: Պիտի խոստոանեմ, որ ես հուզած եմ: Վաղուց սպասում էինք այս օրվան»,- ասաց Միրզախանյանը:

Տպել
4589 դիտում

Երկար և ծանր դադարից հետո խոսելու շատ նյութ ունեինք. Աննա Հակոբյանը Վյուրիխում հանդիպել է Վարդան Սերմաքեշի հետ

ԱՄՆ-ը հաջորդ շաբաթ կհայտարարի Ուկրաինային տրամադրվող ռազմական օգնության նոր փաթեթի մասին. CNN

Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ներկայացված կտավները «կճամփորդեն» Լոռու և Տավուշի դպրոցներով

Ծիծեռնակաբերդի խճուղին դեռ երկկողմանի փակ է, Լուսագյուղ-Երասխահուն ճանապարհը՝ միակողմանի անցանելի

Հոսանքի՝ մինչև 6-ժամյա անջատումներ են սպասվում 8 մարզերի և Երևանի մի շարք հասցեներում

5 օրում ՀՀ տարբեր հատվածներում արգելափակված 10 ավտոմեքենա է դուրս բերել

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնախմբել է Համբարձման տոնը

Մեզ հետաքրքրող ցանկացած տարածք կարող ենք նկարել. Արծրուն Հովհաննիսյանը՝ ՀՀ առաջին տիեզերական արբանյակի մասին

Քրեական ոստիկանության և ՊԵԿ ծառայողները թմրամիջոցներ են հայտնաբերել. բերման է ենթարկվել 27-ամյա մի երիտասարդ

Գնել Սանոսյանն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի Կոնգրեսի տնօրեն Ռաֆայել Բենեդիկտին

Երբ նոր էի սկսել նվագել, պապիկս ասաց՝ դա պաշտոն չէ, որ ես քեզ տամ, ինքդ պիտի հասկանաս՝ քոնն է, թե չէ. Ջիվան Գասպարյան

Ծիծեռնակաբերդի խճուղին շարունակում է մնալ երկկողմանի փակ

Հայտնի է «Դիմադրություն» շարժման այսօրվա հանրահավաքի մասնակիցների թիվը

Բուլղարիայի ԱԳՆ-ն ողջունել է Հայաստանի ջանքերն ու տարածաշրջանային անվտանգային միջավայրի ձևավորմանն ուղղված քայլերը

Բյուրականի անտառպետությունում հրդեհաշիջման աշխատանքներին մասնակցել է նաև ՊՆ ուղղաթիռ. ուսումնավարժանք է անցկացվել

ՀՀ վարչապետը Չեռնոգորիայի նախագահին է ներկայացրել ԼՂ հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման հայկական կողմի դիրքորոշումը

Ինչ ունեցվածք են հայտարարագրել ընդդիմադիր պատգամավոր Հռիփսիմե Ստամբուլյանը և նրա ամուսինը՝ Վահե Անդրիասյանը

Ընթանում է «Դիմադրություն» շարժման հերթական հանրահավաքը

Նա ծաղրի է ենթարկվում և չի արժանանում հարգանքի. ուսուցիչների՝ աշխատանքը թողնելու խնդիրը վերջին շրջանում մտահոգիչ է

Զորամասերից մեկում հավաք-խորհրդակցություն է կայացել

ՀՀ առաջին տիեզերական արբանյակի կողմից արված լուսանկարները կօգտագործվեն արտակարգ իրավիճակների կանխարգելմանը և կառավարմանը

Կառավարությունը գումար կհատկացնի Լոռի Բերդ ամրոցի պարսպի հյուսիսարևելյան հատվածի ամրակայման և մասնակի վերականգնման համար

Աննա Հակոբյանը Դավոսում մասնակցել է «Կին քաղաքական առաջնորդներ» ամենամյա միջոցառմանը

ՀՀ բռնցքամարտի ֆեդերացիան ամփոփել է 1-ին մրցահերթը. այսօր հաղթանակ է տոնել հայաստանյան 3 պատվիրակ

Դոլարի փոխարժեքը նվազել է եւս 3,5 դրամով. ՀՀ կենտրոնական բանկը հրապարակել է նոր փոխարժեքներ

Աբովյանում վեց ժամ ջուր չի լինի

Ընդդիմադիրները բողոքի ակցիա են իրականացնում Կառավարության դիմաց

ՊԵԿ-ը հրապարակել է համալիր հարկային ստուգումների տարեկան ծրագիրը

ՀՀ Ազգային ժողովն արտահերթ նիստ կգումարի հունիսի 3-ին

Չեռնոգորիայի նախագահը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանը տեսակապի միջոցով մասնակցել է Բիշքեկում անցկացվող Եվրասիական տնտեսական ֆորումի աշխատանքներին (տեսանյութ)

Կարեն Անդրեասյանը հանդիպել է Ագնե Բիլոտաիտեին. հանդիպմանը անդրադարձել են երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի

Ինեկոբանկն Android օգտատերերի համար գործարկում է Mastercard քարտերով NFC վճարումները

ՀՀ վարչապետն ընդունել է Հակամարտությունների գոտիներում ժառանգության պաշտպանության միջազգային դաշինքի գործադիր տնօրենին

Ծաղկաձորում տաքսու վարորդը գողացել է զբոսաշրջիկի դրամապանակը (տեսանյութ)

Պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Չեռնոգորիայի նախագահ Միլո Ջուկանովիչը (լուսանկարներ)

Դաշնակցությունը որևէ գործարան, օբյեկտ չունի, դաշնակցականի ունեցվածքը տարբեր է, քաղաքական ուժինը՝ տարբեր. Սաղաթելյան

Միրզոյանը ընդունել է Հակամարտությունների գոտիներում ժառանգության պաշտպանության միջազգային դաշինքի տնօրենին (տեսանյութ)

Ելնելով Հայաստանում տիրող իրավիճակից՝ ցանկացա բեմադրել այս ներկայացումը. պրեմիերա Ազնավուր քոլեջի ուսանողական թատրոնում

Կալանքի երկարաձգման միջնորդությունը չբավարարվելու հետևանքով մեղադրյալը նոր հանցագործություններ է կատարել և թաքնվել