ԶՈՒ ԳՇ-ն նախագիծ է մշակում, որպեսզի զինծառայողներին անվճար իրավաբանական աջակցություն տրամադրվի. մանրամասներ

ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբը զինծառայությունը խթանող նոր ծրագիր է մշակում, որը ենթադրում է իրավաբանական հարցերով աջակցություն զինծառայողներին ոչ միայն աշխատանքային, այլեւ անձնական հարցերի դեպքում:

ԶՈՒ ԳՇ իրավաբանական ծառայության պետ, գնդապետ Կառլեն Միրզոյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասաց, որ գործող օրենսդրությամբ որոշակի կարգավորումներով սահմանափակվում է զորամասերի իրավաբանների ներգրավվածությունը զինծառայողների ե՛ւ անձնական, ե՛ւ ոչ անձնական բնույթի իրավական աջակցություն պահանջող հարցերում:

«Անգամ քրեաիրավական հարցերում զորամասի իրավաբանը դատավարության մասնակից, որպես այդպիսին, չի դառնում, եթե, իհարկե, խոսքը հենց իրեն չի վերաբերում»,- նշեց Միրզոյանը:

Նրա խոսքով՝ ԳՇ պետ Արտակ Դավթյանը որոշ ժամանակ առաջ խնդիր էր դրել, որ ուսումնասիրեն ինչպես պայմանագրային, այնպես էլ պարտադիր ժամկետային զինծառայողներին, սպայակազմին անվճար իրավաբանական աջակցություն տրամադրելու հարցը:

«Դա ենթադրում է, որ բազմաթիվ օրենսդրական ակտեր պետք է փոխվեն, որպեսզի զորամասի իրավաբանին կամ զինվորական հաստատության իրավաբանին հնարավորություն ընձեռվի այդ զորամասի կամ այդ հաստատության զինծառայողների շահերը ներկայացնելու համար»,- նշեց ԳՇ պաշտոնյան՝ հավելելով, որ խոսքը ե՛ւ անձնական, ե՛ւ ոչ անձնական գործերի մասին է:

Ըստ նրա՝ ներկայումս, երբ քրեական գործով զինծառայողը որպես տուժող կամ մեղադրյալ է ներգրավվում, այդտեղ առկա է նաեւ զորամասի շահը, եթե նյութական վնաս չկա, ապա զորամասը չի ներգրավվում. «Քանի որ, անկախ կարգավիճակից, այդ խնդիրն ազդում է ծառայության վրա, զորամասի հրամանատարի որոշմամբ զորամասը կկարողանա որպես պետական հիմնարկ ներգրավվել այդ գործընթացում՝ զինծառայողի շահերը ներկայացնելու կամ հակառակը՝ ասելու, որ այս հանգամանքը զինվորական ծառայության մեջ ծանրացնող հանգամանք է, եւ այդ արարքն ավելի մեղմ որակում ունի, քան իրականում պետք է, բայց միտումը, իհարկե, այդ ուղղությամբ չէ»:

Միրզոյանն ասաց, որ զինծառայողը, երբ ունի մարտական խնդիր եւ դրան զուգահեռ նաեւ անձնական իրավական խնդիր, դա խանգարում է իր ծառայությանը. «Պատկերացրեք՝ զինծառայողը այն օրը, երբ պետք է գնա մարտական հերթապահության, լրանում է իր վարկի մարման ժամկետը, եւ նա չի հասցնում, տույժ-տուգանքի տակ է ընկնում: Մեր հայեցակարգով, եթե զինծառայողը ունի խնդիր, դիմում է զորամասի իրավաբանին, իր փաստաթղթերը տրամադրում է զորամասի նրան, ներկայացնում է խնդիրները եւ գնում է մարտական հերթապահության՝ առանց անհանգստանալու: Արդեն վարկի վերափոխման կամ այն հարցերով, որոնք իրավական տարր են պարունակում, իրավաբանը կզբաղվի»:

Բացի այդ, ԳՇ իրավական ծառայության պետի խոսքով, եթե զինծառայողը նաեւ իրավական խորհրդատվության կարիք ունի, այդ հարցերով եւս դիմում է իրավաբանին, եւ նա անվճար խորհրդատվություն է տրամադրում:

Հարցին՝ այսինքն՝ ԶՈՒ-ն ցանկանում է զինծառայողներին նաեւ իրավական հարցերո՞վ պաշտպանել, Միրզոյանը պատասխանեց. «Այո՛, որովհետեւ, եթե զինծառայողի մտքերը հանգիստ չեն, նա դժվար թե կարողանա իր մարտական խնդիրը պատշաճ կատարել»:

Թե երբ է նախատեսվում այս ծրագրի իրագործումը, դեռեւս հայտնի չէ: Այս պահին մոնիթորինգ է արվում, որ պարզեն, թե որ օրենսդրական ակտում ինչ փոփոխություն պետք է արվի: Բացի այդ, կարիք կլինի որակյալ իրավաբաններ ներգրավվելու, ինչն էլ հավելյալ ռեսուրսներ է ենթադրում՝ ծախս, աշխատավարձ. «Այստեղ խոսքը 2, 3 կամ 4 անգամ ծավալները ավելացնելու մասին չէ, շուրջ 100 անգամ իրավաբանական աշխատանքի ծավալն ավելանալու է»:

Միրզոյանը նշեց, որ այս պահին հայեցակարգը մշակման փուլում է, այն կշրջանառվի, եւ հավանության արժանանալուց հետո արդեն օրենսդրական փաթեթը պետք է մշակվի:

Դեռեւս հաշվարկված չէ, թե քանի իրավաբանի հաստիք պետք է ավելանա, կամ որքան հավելյալ գումար պետք է հատկացվի սրա շրջանակներում, հայեցակարգը վերջնական մշակելուց հետո այդ ամենը պարզ կլինի:

Հարցին՝ եթե ամեն ինչ հարթ ընթանա, եւ հայեցակարգը հավանության արժանանա, 2 տարվա ընթացքում հնարավոր կլինի՞ այս ամենը կյանքի կոչել, նա դրական պատասխան տվեց. «Որպես կանոն՝ նորարարությունը մի փոքր դժվար է ընդունվում: Սա նոր գաղափար է, որքանով ուսումնասիրել եմ, հետխորհրդային մնացած երկրներում էլ նման բան չկա: ՆԱՏՕ-ի համակարգում, կոնկրետ ԱՄՆ զինված ուժերում է սա կիրառվում»: