Սեւանա լճի ջուրն անվտանգ է լողալու համար. պնդում է ազգային պարկի տնօրենի ԺՊ-ն

Այս տարի Սեւանա լճի ծաղկումը կամ կանաչումը կարճ ժամանակ է տեւել: «Սեւան» ազգային պարկ ՊՈԱԿ-ի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Արման Աբելյանի խոսքով՝ ջուրն անվտանգ է, եւ քաղաքացիները կարող են հանգիստ այցելել Սեւանա լիճ:

Այս տարվա հուլիսին շրջակա միջավայրի նախարարության կանխատեսմամբ լճի մակարդակը կհասնի վերջին տասնամյակների համար աննախադեպ նիշի՝ 1901 մետրի:

Սեւանա լճում եւ դրա հարակից տարածքում իրականացվող աշխատանքների մասին զրուցել ենք Արման Աբելյանի հետ:

- Պարո՛ն Աբելյան, ի՞նչ վիճակում է լիճը, դարձյալ կանաչո՞ւմ է նախորդ տարիների պես:

- Հուրախություն բոլորիս՝ այս տարի ծաղկման գործընթացը շատ կարճ ժամանակահատված եղել է արդեն 1 փուլով, որն աչքով տեսանելի չի եղել: Սեւանա լիճ թափվող գետերից ամեն ամիս վերցնում ենք փորձանմուշներ, չի բացառվում, որ երկրորդ փուլով էլ կանաչում լինի, բայց դրա ժամանակահատվածն ու ակտիվ պրոցեսի ծավալները կանխատեսելի չեն: Ծաղկման հիմնական պատճառները մի քանիսն են՝ Սեւանա լճի ջրահավաք ավազանում առկա տասնյակ բնակավայրերից, սպասարկման եւ ժամանցի օբյեկտներից լիճ մտնող կեղտաջրերը, կենցաղում օգտագործվող սինթետիկ լվացքի միջոցները, գյուղատնտեսական եւ անասնապահական գործունեության հոսքաջրերը, լճի ջրի մակարդակի բարձրացման հետեւանքով ջրածածկված տարածքների օրգանական նյութերը եւ նաեւ բարձր ջերմաստիճանը:

- Որքանո՞վ է մաքրվել լիճը եւ դրա հարակից տարածքները. տարիներ շարունակ դժգոհություններ են եղել դրանից:

- Աշխատանքներ կատարվել են, բայց արդյունքը 100 տոկոսանոց չի կարող լինել: Մենք նախատեսում ենք առաջնահերթ լճի ջրի ծաղկման կանխարգելմանն ուղղված միջոցառումներ իրականացնել: Առաջինը՝ լճի ջրի մակարդակը պետք է բարձրացվի, վերջին ժամանակաշրջանի համեմատ այն հասել է մաքսիմումի՝ գրեթե 1901 մետր նիշի, ինչը շատ լավ ցուցանիշ է: Երկրորդը՝ լճի ավազանում գործող 3 կեղտաջրերի մեխանիկական մաքրման կայաններին կից կենսաբանական մաքրման բաղադրիչ պետք է կառուցվի: Մաքրման կայաններ պետք է տեղադրվեն լճի ափամերձ տարածքում գործող սպասարկման եւ ժամանցի վայրերում: Ունենք գործող 21 մաքրման կայաններ 14 տնտեսվարողների կողմից տեղադրված, բայց դա շատ քիչ է, բոլոր վարձակալներին հորդորել ենք, որ կենսաբանական մաքրման կայան տեղադրեն:

- Վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը նախորդ ամիս հայտարարեց, որ հուլիսին Սեւանա լճի մակարդակը կլինի ամենաբարձրը վերջին 60 տարվա ընթացքում. այս պահին ամեն ինչ նախատեսվածի պե՞ս է ընթանում: Որքանո՞վ է դրան նպաստել 1901.5 մետր նիշից ցածր գտնվող շենք-շինությունների ապամոնտաժման գործընթացը:

- Առաջին հարցի վերաբերյալ նշեմ՝ հուլիս ամսին հավանաբար կգրանցվի լճի մակարդակի ամենաբարձր ցուցանիշը: Երկրորդ հարցի վերաբերյալ. վարչապետի հանձնարարականով 2018-19 թվականներին հանձնաժողով էր ստեղծվել եւ գույքագրվել էր ապամոնտաժման ենթակա շենք-շինությունները, որոնք 1697-ն են եւ գտնվում են 1901.5 նիշից ցածր: Հանձնաժողովի մոտավոր տվյալներով այդ շենք-շինությունների ապամոնտաժման բյուջեն կազմել է 1 մլրդ 400 մլն դրամ: 2020 թ. սեպտեմբերին եւ 2021-ի փետրվարին ազգային պարկի միջոցներով ապամոնտաժվել են 60-ից ավելի այդպիսի շենք-շինություններ: Նաեւ կա ծրագիր, որով 200 մլն դրամի տեխնիկա ձեռք կբերվի ազգային պարկի համար, որպեսզի շարունակվեն ապամոնտաժման աշխատանքները: Երեւի 1.5 ամիս հետո մեզ կտրամադրվեն այդ տեխնիկաները:

- Պարո՛ն Աբելյան, ամռան առաջին ամսում՝ հունիսին դեպի Սեւանա լիճ քաղաքացիների այցելության ակտիվություն կա՞ր:

- Այո, նկատվում է զբոսաշրջության ակտիվություն, մեր քաղաքացիները եւս այցելում են:

- Քայլեր արվո՞ւմ են զբոսաշրջիկների համար Սեւանը ավելի գրավիչ դարձնելու համար:

- 3 հանրային լողափ ունենք, որոնք կբացվեն մինչեւ հուլիսի 10-ը, հիմա հավուր պատշաճի կահավորվում են՝ լվացարաններով, անվճար ավտոկայանատեղիով: Նախատեսում ենք նաեւ տուրեր: 

- Սեւանա լճի ափամերձ հատվածում վարձավճարով տրվող տարածքների վարձակալությունն ինչպե՞ս է կատարվում, նախկինի պես մի քանի անգամ էժա՞ն են տրվում, թե՞ փոփոխություն կա:

- Մենք ունենք վարձակալության մոտ 1000 պայմանագիր, որոնց մի մասը լուծարվել է վարձավճարների ուշացման կամ պայմանագրի կետերի խախտման համար: Այո, նախկինում եղել են շատ ցածր գներ, հունվարի 1-ից նոր կնքվող կամ վերակնքվող պայմանագրերը լինելու են տրամաբանական գներով:

- Հիմա կարո՞ղ ենք արձանագրել, որ այս տարի քաղաքացիները կարող են հանգիստ գալ Սեւանա լիճ եւ որ այդտեղ անվտանգ է:

- Ես 100 տոկոսով կարող եմ ասել, որ ջուրն անվտանգ է լողալու համար եւ մաքուր է:

- Պարո՛ն Աբելյան, Սեւանա լճի կարեւոր խնդիրներից է նաեւ ձկնագողությունը. որքանո՞վ է հաջողվել այն վերացնել այն բանից հետո, երբ Կառավարությունը թույլատրել է որոշակի չափով փորձարարական որս իրականացնել:

- Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախորդ տարվա հաշվառման տվյալների համաձայն՝ Սեւանա լճում սիգի արդյունագործական պաշարը գնահատվել է 586 տոննա, որից սիգի փորձարարական որսի ծրագրի 2-րդ փուլով սահմանվել է առավելագույնը 250 տոննա: 2021 թ. մարտի 25-ից մենք սկսել ենք այդ 2-րդ փուլը. ըստ կարգի հայտեր են ընդունվել եւ պայմանագրեր են կնքվել քաղաքացիների հետ: Ազգային պարկի արագ արձագանքման խմբի կողմից ամենօրյա հսկողություն է իրականացվում Սեւանա լճի ամբողջ երկայնքով արդյունաբերական որսը վերահսկելու, ինչպես նաեւ ապօրինի ձկնորսությունը կանխարգելելու նպատակով: