«Փողերը անիմաստ ծախսվել են, իսկ ֆեյքերը գնացել են արձակուրդ». ինչու է ընտրություններից հետո նվազել ապատեղեկատվությունը

Խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններից հետո սոցցանցերում եւ մեդիադաշտում, կարելի է ասել, վերացել են ապատեղեկատվությունների այն մեծ հոսքերը, որ կային վերջին 7-8 ամիսների ընթացքում: Սա ինչ-որ տեղ բնական է, քանի որ դրանք հիմնականում կիրառվում էին քաղաքական նպատակներով՝ ընտրական գործընթացներին ազդելու համար:

Նկատելի է նաեւ «Տելեգրամ»-ի՝ ապատեղեկատվություն տարածող հայտնի էջերի լռությունը: Թե ինչու է հիմա դաշտը մաքրվել եւ որքանով է հաջողվել այս ընթացքում ազդեցություն ունենալ հանրային կարծիքի վրա՝ դժվար է ասել, բայց այն, որ պետական գերատեսչությունները ամիսներ շարունակ ընկած էին դրանք հերքելու հետեւից՝ միանշանակ է:

Մեդիափորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանի կարծիքով՝ կեղծ լուրերի հոսքը դադարել է քաղաքական ակտիվության նվազման պատճառով եւ այս պահին քաղաքական պատվիրատուներ չկան. «Սա նաեւ ցույց է տալիս, որ այդ ամեն ինչը այնքան էլ ինքնաբուխ բնույթ չէր կրում ու այնպես չի, թե ժողովուրդն էր բամբասանքներ գեներացնում»:

Մարտիրոսյանը նշեց, որ հիմա վերադիրքավորումներ են կատարվում, քանի որ տեղեկատվական պատերազմը ենթադրում է ինչ-որ գաղափարներ, դիսկուրսի ձեւավորում եւ այլն: Այսինքն՝ այս փուլում պետք է բոլորը վերաիմաստավորեն, թե հակառակորդին ինչպես են հարվածում. «Երբ կողմերը վերջնականապես կհաստատեն իրենց համար, թե որ ուղղությամբ են շարժվում, ում դեմ եւ ում կողմ, այդ դեպքում տեղեկատվական առումով էլ պարզ կլինի»:

Հարցին՝ հիմա արդեն հասկանալի՞ է, թե ովքեր էին կանգնած հայտնի «Տելեգրամյան» էջերի հետեւում, փորձագետը նախ նշեց, որ «Տելեգրամ»-ը շատ պղտոր ջուր է եւ այս անգամ այն շատ ակտիվ օգտագործվեց, քանի որ թույլ էր տալիս անանուն կերպով տարածել տեղեկատվությունը. «Եթե ֆեյսբուքի դեպքում կարող է բացահայտվես, «Տելեգրամ»-ում դա բարդ է: Այնպես, որ այս տեսանկյունից սա բոլոր դերակատարների համար հարմար էր»:

Մարտիրոսյանի խոսքով՝ պիտի մի բանի հետ հաշվի նստել. «Տելեգրամյան» մշակույթը Հայաստանում այնքան էլ զարգացած չէ, ու այստեղ շատ մեծ դեր ունեցան ռուսաստանյան դերակատարները. «Սկսած այն մարդկանցից, ովքեր բացահայտ ներգրավված էին այս ամենի մեջ, վերջացրած այնտեղ բնակվող, բայց այստեղի քաղաքական պրոցեսներում տարբեր պատճառներով ներգրավված անձանցով: Այդ պատճառները կարող են լինել ե՛ւ քաղաքական ե՛ւ ֆինանսական»:

Խոսելով մինչ ընտրությունները տարածված ապատեղեկատվությունների ունեցած ազդեցության մասին՝ նա ընդգծեց՝ շատ դժվար է գնահատել, թե այս կամ այն ապատեղեկատվությունը որքանով է ազդել վերջնական արդյունքների վրա: Ըստ նրա՝ այն գործիքակազմը, որով հնարավոր է հստակ ինչ-որ բան հաշվել՝ բարդ է եւ Հայաստանի դեպքում նաեւ շատ հաճախ բացակայում է. «Հիմնվելով ենթադրությունների վրա՝ կարող եմ ասել, որ ամեն դեպքում տեղեկատվական հոսքը որոշ չափով ազդել է ու կարծում եմ նաեւ, որ տարօրինակ ձեւով է ազդել, օրինակ՝ մասնակցությունը ընտրություններին եղել է փոքր, համեմատած պահի շրջադարձային լինելու հետ: Այսինքն, մարդիկ ինչ-որ պահի այնքան են ապակողմնորոշվել, որ պարզապես որոշել են չգնալ ընտրության»:

Մարտիրոսյանի կարծիքով՝ ոչ ոք էֆեկտիվ չի պայքարել տեղեկատվական կեղծ հոսքերի դեմ, բոլորը միայն հարձակվողական գործողություններ են ձեռնարկել:

ՀՀ Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Արթուր Հովհաննիսյանը եւս այն կարծիքին է, որ ընտրություններից հետո կեղծ լուրերի հոսքերը էականորեն նվազել են: Իր գնահատմամբ՝ նման պատկեր տեղեկատվական դաշտում չի եղել ընդհուպ 2018-ի մայիսից սկսած։ Իսկ գլխավոր պատճառն, ըստ նրա՝ ընտրությունների արդյունքներն են, որոնք փոշիացրին բոլոր այն հույսերն ու նպատակները, որոնց ցանկանում էին հասնել կեղծ իրականություն մատուցելու միջոցով. «Բայց նաեւ արդեն 3 տարի շարունակվող պայքարը ապատեղեկատվության դեմ թե՛ հանրային խոսքի, թե՛ օրենսդրական մակարդակում պտուղներ են տալիս։ Շատ կարեւոր է նաեւ տեղեկատվությունը սպառողների վերաբերմունքը»:

Պատգամավորն ընդգծեց՝ մեր քաղաքացիներն իրենց համար արդեն հստակ բացահայտել են կեղծ լուրեր գեներացնող լրատվականներին ու անձանց եւ այլեւս չեն հավատում երբեմն կամ հիմնականում ցնդաբանության հասնող լուրերին։

Հարցին՝ մեդիապատերազմն այս փուլում ավարտվա՞ծ է, թե՞ դեռ կշարունակվի, նա պատասխանեց, որ չի հավատում, թե այն ուժերը, որոնք որդեգրել են ստի եւ կեղծիքի միջոցով իրենց նպատակներին հասնելու գործելաոճ, կդադարեն ստել եւ մանիպուլացնել. «Չեմ հավատում, որ այն իբր լրատվականները, որոնք սովոր են գումարով հոդվածներ գրել, կդառնան օրինակելի լրատվամիջոցներ. դա իրենց մասնագիտական ուժերից վեր է։ Սակայն, միեւնույն ժամանակ, ես վստահ կարող եմ արձանագրել, որ հիմա այլեւս նմանատիպ էժանագին մեդիատեռորով այդ ուժերը չեն կարող հանրության շրջանում վախեր, կասկածներ առաջացնել, առավել եւս՝ կարծիք ձեւավորել»:

Հարցին՝ իշխող ուժն արդեն պատկերացում ունի՞, թե ովքեր էին կանգնած տելեգրամյան ալիքների միջոցով իրականացվող մեդիատեռորի հետեւում, Հովհաննիսյանը պատասխանեց, որ թե՛ իրենց, թե՛ քաղաքացիների մեծամասնության համար ակնհայտ է, որ մեդիատեռորի հետեւում կանգնած են Ռոբերտ Քոչարյանին եւ Սերժ Սարգսյանին ծառայող անձինք, փորձագետներ եւ լրատվականներ, որոնց համար կեղծ լուրերի տարածումը լավ վարձատրվող հաստիքային աշխատանք է դարձել. «Ընտրություններից հետո այս ուժերի տապալման ֆոնին կեղծ լուրերի էական նվազումը ասածիս վառ ապացույցն է. փողերը անիմաստ ծախսվել են, իսկ ֆեյքերը գնացել են արձակուրդ»:

Նրա կարծիքով՝ հանրությունը իր համար հստակ բացահայտել է ե՛ւ ստախոս քաղաքական գործիչներին, ե՛ւ մանիպուլյատոր լրագրողներին ու լրատվականներին:

Հարցին՝ որքանո՞վ իշխանությանը հաջողվեց պայքարել տեղեկատվական պատերազմում, պատգամավորը պատասխանեց, որ դեռ շատ անելիքներ ունեն. «Նոր ԱԺ-ում առաջին իսկ օրերին իմ եւ մի քանի պատգամավորների կողմից նորից շրջանառության մեջ կդրվի չնույնականացվող տելեգրամյան ալիքներին հղում տալու արգելքը եւ ԶԼՄ օրենքում մի շարք փոփոխություններ նախատեսող օրենքների նախագծերի փաթեթը, որին կհաջորդեն այլ օրենսդրական նախաձեռնություններ՝ մեդիատեռորը, ատելության խոսքը զսպելու նպատակով»:

Հովհաննիսյանն ընդգծեց՝ քարոզարշավի ընթացքում եւ դրանից առաջ էլ ժողովրդին մոլորեցնելու համար քոչարյանականների եւ սերժականների կողմից ծախսված միլիոնավոր դոլարները որեւէ արդյունք չեն տվել։

Պատգամավորի խոսքով՝ տեղեկատվական պատերազմում իրենց գլխավոր զենքը ճշմարտությունն է. «Իսկ ճշմարտությունն անպարտելի է, մանավանդ, երբ հակառակ կողմում են «ինտելեկտուալ ապուշները»»։

Տպել
5819 դիտում

«Պատերազմից հետո ինձ ֆիլմ հետ բերեց մաեստրո Մանսուրյանը»․ տեղի ունեցավ երկար սպասված «Զուլալիի» պրեմիերան

Բյուրեղավան համայնքում ավարտվել են ներհամայնքային ճանապարհների կապիտալ ասֆալտապատման աշխատանքները

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն Արմավիրի առողջության առաջնային պահպանման կենտրոնների համար բժշկական սաքավորումներ է տրամադրել

ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստված անձինք 12 անգամ ավելի քիչ են հոսպիտալացվում․ ԱՄՆ-ում իրականացված հետազոտություն

Արման Եղոյանը ԵՄ Թվինինգ ծրագրի շրջանակներում հանդիպումներ է ունեցել Իտալիայի խորհրդարանի գործընկերների հետ

Կարմիր Կատար լեռը ներառվեց բնության հուշարձանների ցանկում

Մեղրաշատ գյուղում այրվել է մոտ 40 հա խոտածածկույթ

Ես չեմ տեսնում պետականամետ ընդդիմություն, նրանք ավելի շատ ռևանշիստներ են, մուռ հանողներ, վրեժ լուծողներ․ Մհեր Արմենիա

Եվրամիությունն աջակցում է տարածաշրջանում խաղաղության ամրապնդմանը․ Արշակ Կարապետյանն ընդունել է Տոյվո Կլաարին

Ալեն Սիմոնյանը Աթենքում հանդիպել է ԵԱՀԿ խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահ Մարգարետա Սեդերֆելթի հետ

Ֆրանսիայի Սենատի փոխնախագահն Ալեն Սիմոնյանին է փոխանցել Սենատի նախագահի հրավերը՝ այց կատարելու Ֆրանսիա

Ռուստամ Բադասյանը և Իրանի մաքսային ծառայության ղեկավարը կարևորել են Մեղրիի սահմանային անցակետի արդիականացումը

Կորոնավիրուսից մահացել է Տիգրան Կարապետյանը

Տրամադրվել է առաջին լիցենզիան՝ Տիեզերական գործունեություն իրականացնելու համար

Ալեն Սիմոնյանը բարձր է գնահատել Սլովենիայի հավասարակշռված մոտեցումը ԼՂ հիմնահարցում

Բադասյանը և Ռուսլան Դավիդովն արձանագրություն են ստորագրել. կարդիականացվի մաքսային ոլորտի իրավապայմանագրային դաշտը

Միրզոյանը և ԱՄՆ պետքարտուղարի եվրոպական և եվրասիական հարցերով տեղակալը քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգության հարցեր

Մեկ բնակարան, մեկ հողամաս և մեկ մեքենա. ինչ ունեցվածք ունի Շիրակի մարզպետը

Արտակարգ դեպք Արմավիրի մարզում. 19-ամյա զինվորը տեղափոխվել է հիվանդանոց. shamshyan.com

Սկսում ենք կրկնակի դիպլոմների շնորհման գործընթացը․ Հայաստանի եվրոպական համալսարանը նշում է հիմնադրման 20-ամյակը

ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու դիմումների քննարկման ժամկետը 6 ամսվա փոխարեն կսահմանվի 90 աշխատանքային օր. ԱԺ (լուսանկարներ)

ՔՊ-ն հեղափոխական իր ամենակարևոր խոստումը պահել է՝ մենք ընտրությունները թողնում ենք ժողովրդին. Արմավիրի համայնքապետ

Արշակ Կարապետյանը ՆԱՏՕ-ի ներկայացուցչի հետ հանդիպմանը նշել է 44-օրյա պատերազմում ՆԱՏՕ-ի անդամ երկիր Թուրքիայի դերի մասին

Շվեյցարիան աջակցում է ՀՀ-ի հակակոռուպցիոն ջանքերին․ նախարարն ընդունել է Շվեյցարիայի Գործերի ժամանակավոր հավատարմատարին

Արարատ Միրզոյանը Տոյվո Կլաարի հետ քննարկել է տարածաշրջանային անվտանգության ու կայունության հարցերը (լուսանկարներ)

Տարածաշրջանում կան խնդիրներ, որոնք սպասում են իրենց լուծմանը․ վարչապետն ընդունել է Խավիեր Կոլոմինա Պիրիսին

ԱԺ նախագահը ԵԽ գլխավոր քարտուղարի հետ զրույցում անդրադարձել է Ադրբեջանի կողմից ռազմագերիներին պատանդության մեջ պահելուն

Բարեկամական կապերի խորացման գործում իր ներդրումն ունի Ֆրանսիայի հայկական համայնքը․ կաթողիկոսն ընդունել է Անն Լույոյին

Միրաք գյուղում այրվել է մոտ 660 հակ կուտակած անասնակեր

ԵՄ-ն հանձնառու է խորացնելու գործընկերությունը ՀՀ-ի հետ. վարչապետն ընդունել է ԵՄ հատուկ ներկայացուցչին (լուսանկարներ)

Հայաստանը համարվում է Հյուսիսատլանտյան դաշինքի վստահելի գործընկերը․ Արարատ Միրզոյանն ընդունել է Խավիեր Կոլոմինա Պիրիսին

Մուշեղ Բաբայանը նշանակվել է Հակակոռուպցիոն կոմիտեի նախագահի տեղակալի պաշտոնակատար

Սպանության փորձ մոր նկատմամբ. 56-ամյա գյումրեցին, մորը հատակին գցելով, ձեռքից վերցրել է ձեռնափայտը և հարվածել. ՔԿ

Քրեակատարողական նոր օրենսգրքի նախագծի հանրային քննարկմանը ԱՄՆ դեսպանատան ներկայացուցիչները ևս մասնակցել են

Օրակարգում Հայաստանում ռուսական դպրոցներ բացելու հարց չկա. Դումանյան

Զորամասերից մեկը մարտավարական զորավարժություն է անցկացրել (լուսանկարներ)

5 կողմ, 4 ձեռնպահ. ԱԺ հանձնաժողովը հավանություն տվեց հունվարի 2-5-ը և 7-ը աշխատանքային դարձնելու նախագծին

Հայաստան է ժամանել Լեհաստանի Մրցակցության և սպառողների շահերի պաշտպանության գրասենյակի երկրորդ պատվիրակությունը

996 ուսուցչից 468-ն է անցել կամավոր ատեստավորումը. ամենաբարձրը մաթեմատիկա առարկայի արդյունքներն են

ՆԱՏՕ-ն արժևորում է Հայաստանի հետ համագործակցությունը. Խավիեր Կոլոմինա Պիրիզը ՀՀ նախագահին (լուսանկարներ)