«Փրկության կղզի». Գյումրու պետական դրամատիկական թատրոնում 156-րդ թատերաշրջանը մեկնարկեց սարոյանական շնչով (լուսանկարներ)

Ես, մարդկանց առանձին-առանձին վերցրած, սիրում եմ, որովհետև մարդ արարածն ընդունակ չէ գազանության: Գազան է դառնում ամբոխը: Այ, իմ թշնամանքն ամբոխին է ուղղված: Եվ սա ասում է Սարոյանը: Սարոյանի հետ համամիտ է ՀՀ ժողովրդական արտիստ, ռեժիսոր Նիկոլայ Ծատուրյանը: Հենց նրա բեմադրած Վիլյամ Սարոյանի՝ «Փրկության կղզի» լիրիկական կատակերգությամբ Գյումրու Վարդան Աճեմյանի անվան թատրոնը բացեց 156-րդ թատերաշրջանը:

Մինչ վարագույրը կբարձրանար՝ գյումրեցի հանդիսատեսը լուռ ու հոտնկայս հարգեց աճեմյանական ընտանիքի մասնիկի՝ երգիչ Հայկոյի հիշատակը:

Այնուհետև բեմում ծանոթ ու անծանոթ դերասաններն են: Ներկայացման հիմքում մարդու էության մեջ ապրող բարությունն է՝ պարզ, մաքուր և անմիջական:

«Այսօր բարությունն է պակասել, մարդասիրությունը, միմյանց սատար լինելու գաղափարն է կորել: Էսօր մարդիկ շատ անտարբեր են դարձել, բոլորն օնլայն են, քիչ ենք իրար մասին մտածում ու օգնում: Եվ բարությունը, հոգատարությունը, սատար կանգնելը ինչո՞ւ եմ բեմադրել, որ մարդիկ մի հատ հիշեն այն, ինչը մոռացել են, մի քիչ ավելի մարդկային դառնան: Շատ բաներ կան, որ համահունչ են մեր այսօրվա կյանքի հետ, աղքատ քաղաք, բոլորը գնում են դուրս՝ աշխատանք փնտրելու, կարոտով են լցվում: Սա է հիմնականը, որ ուզեցի ժողովրդին հրամցնել: Սա պատմվածք է 2,5 էջանոց, ես Սարոյանի մյուս պատմվածքներն էլ եմ բերել, միքս արել, և ստացվել է էսպիսի մի ներկայացում»,- ՀԺ-ի հետ զրույցում պատմեց Նիկոլայ Ծատուրյանը:

156-րդ թատերաշրջանն իր տրամադրությամբ խիստ տարբերվող եղավ նախորդ բոլոր տարիներից. նոր թատերաշրջանն այստեղ միշտ տոնական է մեկնարկել, տոնին հետևել է առաջնախաղը:

2021-ին աճեմյանցիները միայն առաջնախաղով ներկայացան: Պատճառը միանգամայն հասկանալի և իրավիճակը հասանելի էր բոլորին: Անկախ այս ամենից՝ նոր թատերաշրջանը նոր գույն ու տրամադրություն է խոստանում: Մեծ ծրագրեր կան:

Յուրաքանչյուր ամիս նոր առաջնախաղով է մեկնարկելու: Թատրոնի տնօրեն Լյուդվիգ Հարությունյանն ասում է՝ իրենց առջև նպատակ են դրել՝ տարին ենթաշերտերի բաժանել ու դրանով էլ շարժվում են առաջ:

«Սկսում ենք բարությամբ, շարունակում ենք, դա ընթացքն է, և ավարտում ենք կռվով: Եվ ամենակարևորն այն է, որ բոլոր ներկայացումներում ընդգրկված են պատանի դերասանները նաև»:

«Կարծում եմ՝ այն ժամանակահատվածը, որում ապրում ենք, պետք են բարություն և հոգատարություն: Եվ մեզ շատ պետք էր Սարոյան ունենալ բեմում»,- շեշտում է Հարությունյանը:

Երկրորդը երիտասարդ դրամատուրգ Բաբկեն Զաքարյանի «Քայլեր» պիեսն է: Այն հանդիսատեսին կհրավիրի Մհեր Մկրտչյան բեմ: Ռեժիսորն Ասպրամ Բաղդասարյանն է: Սա Լյուդվիգ Հարությունյանն անվանում է շարունակություն, բայց ոչ որպես վերնագիր, այլ իրենց համար ընտրված ենթաշերտեր:

«Պիեսը յուրաքանչյուրի ապրելու իրավունքի մասին է: Յուրաքանչյուրը ծնվելու իրավունք ունի: Սա խնդիր է, որը համամարդկային է և բոլոր ազգերին է վերաբերում: Արդյոք մենք իրավունք ունե՞նք մարդուն զրկել կյանքից, և արդյոք սե՞ռն է որոշում ապրել-չապրելու հարցը: Շատ հետաքրքիր գործ է, և անպայման այն տեսնել է պետք»,- ասում է նա:

Երրորդը լինելու է տարվա իրադարձությունը: Բեմ կբարձրանա «Մաուգլի» ներկայացումը: Այն մասշտաբային է: Բեմում կլինի 70 դերասան: Տարվա խաղացանկն էլ է հարուստ, սիրված ներկայացումները կրկին կխաղան, կխոսեն հանդիսատեսի հոգու ու մտքի հետ:

156-րդ թատերաշրջանի մեկնարկը Լյուդվիգ Հարությունյանի համար կարևոր մի բաց զգալու առիթ եղավ: Գյումրու օրը ևս նման զգացողություն ունեցել էր, այն այժմ վերածվել է լուրջ անհանգստության: Մեզ հետ զրույցում անկեղծանում է՝ գույնն է պակասում Գյումրիում, դեմքերն են պակասում:

«Անհանգստանում եմ, մեր քաղաքի դեմքերը պակասում են: Ես շատ եմ ուզում, որ Գյումրին երբեք իր դիմագիծը չկորցնի, անհատականություններ ունեինք մենք: Առաջնախաղերում միշտ էստեղ նստած են եղել Հասմիկ Կիրակոսյանն ու շատ-շատ մարդիկ, և այդ աթոռները դատարկվում են: Ես՝ որպես բնիկ գյումրեցի, անհանգստանում եմ՝ հանկարծ մեր դիմագիծը չկորի:

Չգիտեմ՝ դա ոնց է լիելու, պետք է փոխարինենք իրենց: Եթե չենք էլ փոխարինում, ուրեմն պետք է հիշենք իրենց, կրկնենք ու առաջ շարժվենք նույն շնչով»,- ասում է թատրոնի տնօրենը:

Նիկոլայ Ծատուրյանն իր ծանրակշիռ գնահատականն ունի: Ասում է՝ գյումրեցի հանդիսատեսը եղել և շարունակում է մնալ անբացատրելի ուրիշ:

«Ես ներկայացում էի արել, որը նաև Երևանում էր ցուցադրվում: Եվ ինչն էր հետաքրքիրը, որ էստեղ՝ Գյումրիում, ծափահարում էին այն տեղերում, որոնք ոչ թե մտքային էին, այլ ռեժիսորական հնարքներ էին: Ես զարմանում էի:

Շատ երևանցիներ ասում են, եթե Գյումրին ընդունեց, ուրեմն բոլորը կընդունեն: Իսկապես արվեստի ու արհեստի քաղաք է Գյումրին»:

Իր ու գյումրեցիների հետ կապված մի դիպված էլ է պատմում և ավարտում մեզ հետ զրույցը Նիկոլայ Ծատուրյանը:

«Մի անգամ ես ու տիկինս մտանք խանութ, կարտոֆիլ էինք ուզում գնել: Մեկ էլ վճառողը, թե՝ վայ, բարև ձեզ, պարոն Ծատուրյան, մեր քաղաքի հպարտությունն եք, մենք ձեզի շատ կսիրենք, հպարտանանգը ձեզնով: Ես մինչև ուզեցի բացատրել, թե ինչ եմ ցանկանում գնել, մեկ էլ գործընկերուհուն դարձավ, թե՝ աղջի Անժիկ, գիտես, չէ՞, ով է պարոն Ծատուրյանը: Սա էնտեղից նայեց ու թե՝ ո՞վ է: Նա էլ պատասխանեց՝ ինչղ թե ո՞վ է, մեր Ֆրունզիկ Մկրտչյանի ախպերն է»:

Սամսոն Մատինյան