Վերջին 30 տարիներին Երեւանը փոխել է 12 քաղաքապետ. բոլորը ժամկետից շուտ են ազատվել, որոշներն անցնում են քրեական գործերով

Երեւանն իր պատմության վերջին 30 տարում չի ունեցել մի քաղաքապետ, որը պաշտոնավարած լինի մինչեւ սահմանված ժամկետի ավարտը: Որպես կանոն՝ մայրաքաղաքը կառավարողները մնացել են մեկ կամ երկու, առավելագույնը՝ երեք տարի: Բացառություն են երկու քաղաքապետեր, որոնք օրենքով նախատեսված 5 տարին սպառելուց հետո կրկին վերընտրվել են, սակայն պաշտոնավարման 2-րդ ժամկետից 1-2 տարի անց կիսատ են թողել քաղաքապետի իրենց գործունեությունը:

«Հայկական ժամանակ»-ն առանձնացրել է 1990-ականների սկզբից մինչեւ 2021 թվականը Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնը զբաղեցրած անձանց կենսագրության ուշագրավ որոշ մանրամասներն ու պաշտոնավարման ժամկետները:

1990 թվականի դեկտեմբերի 4-ից Երեւանի քաղաքապետի լիազորություններն ստանձնել է քաղաքական գործիչ Համբարձում Գալստյանը եւ ուղիղ երկու տարի անց՝ 1992 թվականի դեկտեմբերի 22-ին դադարեցրել այն: Դրանից երկու տարի հետո՝ 1994 դեկտեմբերի 17-ին, Գալստյանն սպանվել է: Նրա սպանության հանգամանքների վերաբերյալ տարբեր վարկածներ են շրջանառվել, սակայն իրական պատճառներն այդպես էլ չեն բացահայտվել:

Համբարձում Գալստյանից հետո 4 տարի Երեւանի քաղաքապետն է եղել տնտեսագետ, «Հայ ազգային կոնգրես» կուսակցության անդամ, ներկայիս ԲՏԱ նախարար Վահագն Խաչատուրյանը: Նրա լիազորությունները դադարեցվել են 1996 թվականի փետրվարի 2-ին: Խաչատուրյանին փոխարինել է Աշոտ Միրզոյանը, որի մասին մանրամասներ գտնել մեզ չհաջողվեց: Միրզոյանը Երեւանի քաղաքապետ է եղել ընդամենը մի քանի ամիս՝ 1996 թվականի փետրվարի 23-ից հուլիսի 11-ը:

Այնուհետեւ՝ 1996 թվականի նոյեմբերի 14-ից մինչեւ 1998 թվականի փետրվարի 2-ը Երեւանի քաղաքապետն է եղել պետական քաղաքական գործիչ, գրող-հրապարակախոս Վանո Սիրադեղյանը:

Սիրադեղյանը Հայաստանի պատմության մեջ մտել է որպես հակասական կերպար. ոմանց համար նա տարբեր հանցագործություններ կատարած անձ էր, մյուսների համար՝ փայլուն քաղաքական վերլուծաբան եւ Հայաստանի լավագույն արձակագիր: Մինչեւ մահը Սիրադեղյանը գտնվել է միջազգային հետախուզման մեջ: Հիշեցնենք, որ Վանո Սիրադեղյանի մահվան մասին հայտնի դարձավ այս տարվա հոկտեմբերի 17-ին: Նրա աճյունը տեղափոխեցին Հայաստան և հուղարկավորեցին հայրենի Կոթի գյուղում:

Ընդամենը 1 տարի՝ 1998 թվականի մայիսի 6-ից 1999 թվականի հունիսի 15-ը Երեւանի քաղաքապետն է եղել գեներալ-մայոր, «Հանրապետություն» կուսակցության քաղաքական խորհրդի անդամ, քաղաքական գործիչ Սուրեն Աբրահամյանը:

Իսկ Ալբերտ Բազեյանը Երեւանը ղեկավարել է 1999 թվականի օգոստոսի 9-ից մինչեւ 2001 թվականի հունվարի 10-ը: Բազեյանին փոխարինել է ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախկին նախագահ Ռոբերտ Նազարյանը: Նա Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնն զբաղեցրել է 2001 թվականի հունվարի 11-ից մինչեւ 2003 թվականի հունիսի 30-ը: Վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ պաշտոնեական լիազորությունները շահադիտական, անձնական այլ շահագրգռվածությունից կամ խմբային շահերից ելնելով՝ չարաշահելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է ծանր հետևանքներ։

Նազարյանից հետո 6 տարի պաշտոնավարել է «Հայաստանի Հանրապետություն» կուսակցության անդամ Երվանդ Զախարյանը: Նրա նկատմամբ եւս քրեական գործ է հարուցվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ պաշտոնեական դիրքը չարաշահելու ենթադրյալ հանցագործության հատկանիշներ, որպիսի արարքով էական վնաս է պատճառվել Երեւան համայնքի օրինական շահերին։ Երվանդ Զախարյանը քաղաքապետ էր ընտրվել 2003 թվականի հունվարի 7-ին, պաշտոնավարել՝ 5 տարի, ապա՝ վերընտրվել եւ մեկ տարի հետո՝ 2009 թվականի մարտի 4-ին դադարել են նրա լիազորությունները: Երվանդ Զախարյանի գործունեությունը ոչ միանշանակ վերաբերմունքի է արժանացել հասարակության եւ մամուլի կողմից։

2009 թվականի մարտի 4-ից 2010 թվականի դեկտեմբերի 8-ը Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնը զբաղեցրել է Գագիկ Բեգլարյանը (նա հանրությանը հայտնի է «Չոռնի Գագո» մականվամբ): Բեգլարյանը եւս անցնում է մի շարք քրեական գործերով: 2020 թվականին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունը հաղորդագրություն էր տարածել, որի համաձայն՝ բացահայտել է տարիներ առաջ մի խումբ պաշտոնատար անձանց կողմից պաշտոնեական դիրքի չարաշահման և փողերի լվացման դեպքեր՝ Երևանի նախկին քաղաքապետ Գագիկ Բեգլարյանի մասնակցությամբ: Դեպքի առթիվ 2020 թվականի օգոստոսի 14-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտում հարուցվել է քրեական գործ:

Բեգլարյանին կրկին կարճատեւ՝ մեկ տարի տեւողությամբ փոխարինել է ՀՀ նախկին վարչապետ, քաղաքական գործիչ Կարեն Կարապետյանը: Կարապետյանը քաղաքապետի պաշտոնը զբաղեցրել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչեւ 2011 թվականի հոկտեմբերի 28-ը: Մասնագիտությամբ տնտեսագետ Կարապետյանը քաղաքական դաշտում առաջին անգամ հայտնվել է հենց քաղաքապետի պաշտոնում:

Տարոն Մարգարյան. այս անունը թերեւս դեռ շատ վառ է հանրության հիշողություններում: Մարգարյանը Երեւանի քաղաքապետի ժամկետը սպառած ու կրկին վերընտրված քաղաքապետերի թվում է: Պաշտոնավարումն սկսել է 2011 թվականի նոյեմբերի 15-ից եւ պաշտոնավարել մինչեւ 2018 թվականը: «Հեղափոխություն»-ից հետո՝ հուլիսի 9-ին, Մարգարյանը հրաժարական է տվել: Նա պաշտոնավարել է 7 տարի: Մարգարյանն անցնում է պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու գործով։ Նախկին քաղաքապետի նկատմամբ քննչական կոմիտեն խափանման միջոց է ընտրել ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին:

Տարոն Մարգարյանին հաջորդեց «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախկին անդամ, ռեժիսոր, հայտնի դերասան Հայկ Մարությանը: Մարությանը Երեւանի պատմության մեջ միակ քաղաքապետն է, որը պաշտոնանկ արվեց իշխող թիմի ձեռնարկած անվստահության գործընթացների արդյունքում: Հայկ Մարությանը Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնն զբաղեցրեց 3 տարի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 13-ից 2021 թվականի դեկտեմբերի 22-ը: Հիշեցնենք՝ նրան անվստահություն հայտնելու գործընթացը տեղի ունեցավ երեկ: