«Ոչինչ չվերցնել, վերցնողը կպատժվի Աստծուց». Գյումրիում առաջին անգամ բացվել է Վազգեն Ստեփանյանի անհատական ցուցահանդեսը

Չատոյենց Վզո. նրան գյումրեցին այսպես էր ճանաչում: Իր նկարների նման խոր և միաժամանակ երեխայի նման պարզ:

«Ոչինչ չվերցնել, վերցնողը կպատժվի Աստծու կողմից»: Նման գրություն էր արվեստագետ գյումրեցին փակցրել արվեստանոցի իր դռանը՝ ի տես ու ի պատգամ ներսուդուրս անողի:

Գյումրիում այսօր բացվեց նկարիչ Վազգեն Ստեփանյանի անհատական ցուցահանդեսը:

Քաղաքը ներսից ներկայացնող, հոգին ու շունչը ճշմարտացի հաղորդող, մարդասեր ու բացառիկ հումորի տեր էր Չատոյենց Վզոն, որը երբեք իր հարազատ քաղաքում անհատական ցուցահանդես չի ունեցել:

Մեկ ցուցահանդես 2014-ին է կազմակերպվել Բեռլինում: Դրանից հետո որևէ տեղ դրանք չեն ներկայացվել:

«Հենց այս հանգամանքով պայմանավորված էլ՝ այսօրվա ցուցահանդեսը Գյումրու համար իրադարձություն է: Ես անկեղծորեն հավատում եմ, որ Վազգեն Ստեփանյանը ներողամիտ կլինի մեր նկատմամբ, որովհետև հանդգնել ենք իր արվեստանոցից վերցնել և Գյումրու համայնքապետարանի ցուցասրահ տեղափոխել աշխատանքները»,- ցուցահանդեսի բացման ժամանակ ասաց Գյումրու համայնքապետարանի մշակույթի բաժնի պետ Լիլիթ Թովմասյանը:

«Սիրում էր գիշերը նկարել: Ասում էր՝ գիշերային լռությունը թույլ է տալիս, որ մնամ միայն ես՝ իմ կտավն ու վրձինը: Ամբողջ գիշեր նկարում էր: Գնում էր կեսգիշերին՝ ժամը 12-ին, ու առավոտյան էր վերջացնում, տուն գալիս: Ես աշխատանքի էի լինում, չէինք հանդիպում»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում հիշողությունների գիրկն է ընկնում նկարչի այրին՝ տիկին Ռուզանը:

Ցուցահանդեսին ներկա արվեստագետներն ու մտավորականներն այսօր հիշեցին ու իրենց վրձնի և մտքի ընկերոջից՝ Չատոյենց Վզոյի խոսքերից շատ մեջբերումներ արեցին: Մի անգամ, երբ նրան առաջարկել են մասնակցել «Տարվա մարդ» մրցանակաբաշխությանը, ծիծաղելով պատասխանել է. «Ես Ռուզանի մարդն եմ»:

Արվեստագիտության թեկնածու Արաքս Մարգարյանն ասում է՝ Վազգեն Ստեփանյանի նկարներում մոգական ուժ ու կախարդանք կա: «Ես նրա ստեղծագործություններում տեսնում եմ լռություն: Այսօր արվեստը շատ է աղմկոտ: Նա նրբերանգների նկարիչ էր, առաջին հայացքից գույները հասարակ են թվում, բայց հետզհետե նա իր աշխարհ է քեզ տանում: Նա ցույց է տվել Գյումրու վիրավոր, բայց չհանձնվող ոգին, չկոտրվող հոգին: Վառ անհատականություն էր»,- ասաց Մարգարյանը:

Արվեստագետի հարյուրավոր նկարներն այս պահին գտնվում են նրա արվեստանոցում՝ կիսախոնավ և էլեկտրականությունից զուրկ միջավայրում: Տանիքից անընդհատ հող է թափվում դրանց վրա, տիկին Ռուզանը որքան կարողանում, պահպանում է ամուսնու ժառանգությունը:

Մեզ հետ զրույցում նշում է՝ երբեք որևէ մեկին այդ հարցի լուծման համար չի դիմել, շատերը չգիտեին էլ, որ այդքան նկարներ ունի Վզոն: Հիմա արդեն իմացան:

«Ասում են՝ պահե՞լ եք այսքան նկարը: Բա ինչ պիտի անեի, իհարկե, պահելու էի»,- ժպտում է տիկին Ռուզանը:

Ցուցահանդեսի շրջանակներում նաև պատկերագիրք է հրապարակվել՝ «Գյումրեցի նկարիչներ» տարբերանշանով: Սա, ըստ համայնքապետարանի մշակույթի բաժնի պետի, կարևոր նախաձեռնություն է:

«Նպատակ կա այս նախաձեռնությունը դարձնել ավանդական, պարբերաբար տպագրել նման պատկերագրքեր, վերջում ունենալ երիտասարդ և ավագ սերնդի 12 նկարիչների աշխատանքների տարեգիրք, որպեսզի կարողանանք Գյումրի ժամանող հյուրերին նվիրել արվեստ՝ փաստելով, թե ինչո՞ւ ենք համարվում արվեստի մայրաքաղաք»,- ասաց Լիլիթ Թովմասյանն ու շնորհակալություն հայտնեց այն արվեստագետներին, որոնք իրեն ու քաղաքին կարողանում են ժամանակին ու տեղին մշակութային հուշումներով օգնել: Այսօրվա համար շնորհակալ է Արաքս Մարգարյանին և Ժակլին Սարգսյանին:

«Հենց իրենք հուշեցին, որ Գյումրին Վազգեն Ստեփանյանի նկատմամբ պարտավորություն ունի, և մենք պարտավոր ենք այդ բացը լրացնել»,- անկեղծացավ Թովմասյանը:

Արվեստասերի համար Վազգեն Ստեփանյանի ցուցահանդեսը բաց կլինի երկու ամիս, մուտքը ազատ է:

Սամսոն Մատինյան