Հաճախ դատարանները կայացնում են անհիմն որոշումներ, ինչից հետո կատարվում են նոր հանցագործություններ. Աբրահամյան

2021 թվականին ՀՀ գլխավոր դատախազությունը Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարաններ է ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին 1277 միջնորդություն (այս ցուցանիշը չի ներառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ (ժամկետային զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայությունից, վարժական հավաքներից կամ զորահավաքներից խուսափելը) հոդվածով մեղադրյալների վերաբերյալ տվյալները), որոնցից բավարարվել է 986-ը կամ 77.2%-ը, մերժվել է 291-ը կամ 22.8%-ը: 

ՀՀ գլխավոր դատախազի խորհրդական Գոռ Աբրահամյանը «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում մանրամասնում է՝ դատարանները մերժում են միջնորդությունները հիմնավոր կասկածի բացակայության կամ կալանավորման հիմքերի անբավարարության պատճառաբանություններով: Նա, սակայն, ընդգծում է՝ բոլոր այս դեպքերում, երբ դատախազությունը համամիտ չի լինում և կարծում է, որ դատական ակտը անհիմն է, դրանք բողոքարկում է:

Հարցին՝ ինչո՞ւ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածով մեղադրյալների վերաբերյալ տվյալները չեն ամփոփվում մնացած միջնորդությունների հետ միասին, վերջինս պարզաբանում է՝ տարբեր տարիների տարբեր է լինում ծառայությունից խուսափողների քանակը, և բոլոր դեպքերում որպես խափանման միջոց է ընտրվում կալանքը: Ընդհանուր կալանավորման միջնորդությունների հետ այս մասով համատեղ վիճակագրության վարումը խաթարում է կալանավորման պրակտիկայի իրական պատկերը, և հնարավորություն չի տրվում դատախազությանը իր դիտարկումներում, վերլուծություններում գալ օբյեկտիվ եզրահանգումների:

Գլխավոր դատախազի խորհրդականի փոխանցմամբ՝ 2020թ. ՀՀ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարաններ է ներկայացվել մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին 1223 միջնորդություն, որոնցից բավարարվել է 961-ը կամ 78.6%-ը, մերժվել՝ 262-ը կամ 21.4%-ը: Այսպիսով՝ 2020թ. համեմատ՝ 2021 թվականին կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդությունների քանակը աճել է 54-ով կամ 4.4%-ով:

«Նշված աճն առավելապես պայմանավորված է 2021 թվականի ընթացքում մեղադրյալների թվի աճով: Մասնավորապես, եթե 2020 թվականին որպես մեղադրյալ է ներգրավվել 8505 անձ, ապա 2021 թվականին մեղադրյալների թիվը շեշտակի ավելացել է՝ կազմելով 10.044 անձ (ներկայացված ցուցանիշները չեն ներառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածով մեղադրյալների վերաբերյալ տվյալները), այսինքն՝ 2021 թվականին, 2020 թվականի համեմատությամբ, որպես մեղադրյալ ներգրավված անձանց թիվն ավելացել է 1539-ով կամ 15.3%-ով»,- ասում է Աբրահամյանը՝ հավելելով՝ 2021 թվականին, մեղադրյալների թվի հետ հարաբերակցությամբ, վերջիններիս նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին ավելի քիչ միջնորդություն է ներկայացվել, քան 2020 թվականին:

«Մասնավորապես՝ 2021թ․ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն է ներկայացվել մեղադրյալների 12.71%-ի, իսկ 2020 թվականին՝ 14.38%-ի նկատմամբ: Սա կապված է դատախազության վարած քաղաքականության հետ: 2017 թվականին ՀՀ դատախազության կոլեգիայի որոշմամբ սահմանվել են կալանավորման հիմքերի գնահատման այնպիսի չափանիշներ, որոնք ակնհայտորեն միտված են դրան։ Բացի այդ, դատախազությունը դեռևս 2017 թվականից հանդես է եկել խափանման միջոցների համակարգը հիմնովին վերափոխելու և կալանավորման բավարար այլընտրանքներ նախատեսելու նախաձեռնությամբ։ Կալանքը որպես խափանման միջոց պետք է կիրառվի ծայրահեղ դեպքերում: Դրանում առաջ քաշված մոտեցումները վերջնականապես իրացված են շուտով ուժի մեջ մտնող՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում, և դրանով նախատեսված նոր խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի կիրառությունը, վստահաբար, դրական նշանակություն կունենա խափանման միջոցների համաչափ և արդյունավետ պրակտիկա արմատավորելու գործում»,- վստահեցնում է դատախազի խորհրդականը:

Գոռ Աբրահամյանը, սակայն, նշում է՝ ՀՀ դատախազությունն ուսումնասիրություն է իրականացրել և պարզել, որ 2021 թվականի ընթացքում քրեական գործով մինչդատական վարույթի ժամանակ վարույթն իրականացնող մարմնի՝ անազատության մեջ պահելու հետ չկապված խափանման միջոց կիրառված լինելու պայմաններում (ստորագրություն կամ գրավ) 26 անձ թաքնվել է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, իսկ 43 անձ՝ կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք:

Սակայն, բացի նշյալ դեպքերից, 10 անձ քրեական գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի՝ անազատության մեջ պահելու հետ չկապված խափանման միջոց կիրառված լինելու պայմաններում և՛ թաքնվել է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, և՛ կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք:

Հարցին՝ ինչպիսի՞ քայլեր պետք է ձեռնարկվեն՝ նման դեպքերը կանխելու համար, Աբրահամյանը նշում է՝ նման դեպքերում վարույթն իրականացնող մարմինը կիրառում է համապատասխան միջոց. «Փոխվում է խափանման միջոցը, եթե քաղաքացին թաքնվել է, այդ դեպքում հետախուզում է հայտարարվում: Այս ամենից խուսափել չի լինում»:

ՀՀ դատախազության իրականացրած ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս նաև, որ 2021 թվականի ընթացքում դատարանի՝ անազատության մեջ պահելու հետ չկապված խափանման միջոց կիրառված լինելու պայմաններում 5 անձ թաքնվել է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, իսկ 10 անձ՝ կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք:

Ընդ որում, բացի նշյալ դեպքերից, 2 անձ դատարանի՝ անազատության մեջ պահելու հետ չկապված խափանման միջոց կիրառված լինելու պայմաններում և՛ թաքնվել է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, և՛ կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք:

Աբրահամյանի խոսքով՝ խնդիր է առաջանում, քանի որ բազմաթիվ դեպքեր են առկա, որոնք ակնհայտորեն վկայում են դատարանների՝ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման միջնորդություններն ակնհայտ անհիմն կերպով մերժելու մասին:

«Կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ դատարան ներկայացված միջնորդությունների ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դրանցում առկա տվյալները շատ դեպքերում ակնառու կերպով վկայել են դատավորների կատարած էական խախտումների մասին, երբ դատարանի հետևությունները չեն բխել քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներից: Այսպիսի պատկերը մտահոգիչ է: Արդյունքում վարույթ իրականացնող մարմնի՝ դատախազության, մտավախություններն իրականանում են, մարդիկ կատարում են նոր հանցագործություններ,  շատ դեպքերում՝ թաքնվում, և մենք ունենում ենք կոնկրետ հետևանքներ»,- շեշտում է նա:

ՀՀ գլխավոր դատախազի խորհրդականը հայտնում է՝ նման ակտերը պարտադիր բողոքարկվում են. «Դատախազությունն իր համապատասխան գործիքակազմն օգտագործում է, և որոշ դեպքերում դատավորի նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու գործընթաց է սկսում՝ դիմելով ՀՀ արդարադատության նախարարություն»:

Աբրահամյանի փոխանցմամբ՝ միայն 2021 թվականին ընդհանուր առմամբ 60 միջնորդություն է ներկայացվել ՀՀ արդարադատության նախարարություն՝ դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու համար:

Անյուտա Աթանեսյան

Տպել
1179 դիտում

Երևանի կենդանաբանական այգում ժամանակացույց է փոխվել

Կայացել է ԱՊՀ պետությունների քրեակատարողական ծառայությունների ղեկավարների ղեկավարների հերթական նիստը

Ադրբեջանի ռազմավարությունը հստակ է՝ նոր պատերազմ հրահրելը. ինչ կտա ՀՀ-ին Ֆրանսիայի ընդունած բանաձևը

ՀՀ կառավարությունը Պուշկինոյի դպրոցին համակարգիչներ է նվիրել

ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ

ՀՀ պաշտպանության նախարարն այցելել է N զորամաս, հետևել ծառայության կազմակերպմանը (լուսանկարներ)

Լուսանկարներում պատկերվածը մեկ տարվա պատմություն չէ և վստահաբար ոչ մի կապ չունի այս ամանորյա լուսավորության նախագծի հետ

F խմբի հանդիպումներն ավարտվեցին. Բելգիայի հավաքականը դուրս մնաց պայքարից

«Շան հոտ եկավ, շան օրի ես». նույնիսկ մեր լեզվամտածողության մեջ շների հանդեպ կա կանխակալ վերաբերմունք. Նուարդ Վարդանյան

ՀՀ-ի և Հունգարիայի ԱԳ նախարարները դիվանագիտական հարաբերությունները վերականգնելու պայմանավորվածություն են ձեռք բերել

Արայիկ Հարությունյանը ծանոթացել է «Մանկական Եվրատեսիլ-2022»-ի նախապատրաստական աշխատանքներին (լուսանկարներ)

Երևանում ոստիկանությունը կանցնի ուժեղացված ծառայության (տեսանյութ)

Տրվել է համալիր և բազմակողմանի ստուգումների մեկնարկը․ ստորաբաժանումները բերվել են մարտական պատրաստականության աստիճանի

Այգեհովիտ գյուղում ավտոմեքենան ձորն է շրջվել․ կա տուժած

Ռոբինը «Մանկական Եվրատեսիլ»-ի 4-րդ հաղորդավարն է (տեսանյութ)

Արտագնա ներկայացումներ և Ամանորի հեքիաթ․ Գյումրու տիկնիկային թատրոնը 87-րդ թատերաշրջանը բացել է այլ ձևաչափով

ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի խոսքով՝ նոր ռազմական էսկալացիայի վտանգ միշտ էլ կա

ԱԽ քարտուղարն ու Ռիքերը խոսել են Ստեփանակերտ-Բաքու քննարկումների միջազգային մեխանիզմի ձևավորմանը վերաբերող հարցերի մասին

Ադրբեջանի առավելապաշտական նկրտումները նպաստում էսկալացիայի հավանականության բարձրացմանը․ Արարատ Միրզոյանը՝ Ժոզեպ Բորելին

ԱԺ նախագահը Կատարում հանդիպում է ունեցել Մաջլիս ալ-Շուրայի փոխնախագահ Համդա բինթ Հասան բին Աբդալռահման Ալ-Սուլեյթիի հետ

Փաշինյանը և Ռիքերն անդրադարձել են հայ-ամերիկյան ռազմավարական երկխոսության շրջանակում համագործակցությանը

Սուրեն Պապիկյանը զեկույցով հանդես է եկել ՀՀ ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում

«Գավառի պետական համալսարան» հիմնադրամում հայտնաբերվել են խախտումներ, ռեկտորի կողմից իրեն հատկացվել են լրավճարներ

Վարչապետի գլխավորությամբ կայացել է առողջության համապարփակ ապահովագրության համակարգի ներդրման վերաբերյալ խորհրդակցություն

Գորիս-Սիսիան ճանապարհահատվածում և Սարավանի լեռնանցքում խիտ մառախուղ է

Արարատ Միրզոյանը Լիտվայի ԱԳ նախարարին ներկայացրել է Հարավային Կովկասում ստեղծված իրավիճակը

Հայտնի է Ջրաբերում ինքնաթիռի կործանման հետևանքով մահացածների ինքնությունը

Ջրաբեր գյուղի տարածքում կործանված մասնավոր ինքնաթիռը Երևանից ուղևորվել է Աստրախան, զոհերն օդաչուներն են. քաղավիացիա

Մարդու անձնական կյանքի և առողջական վիճակի շահարկումը անբարոյականություն է. ԱԺ նախագահի խոսնակը՝ տարածվող լուրերի մասին

ՀՀ գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանի հրամանով տեղի են ունեցել կադրային նշանակումներ ու վերանշանակումներ

Ադրբեջանական լրատվամիջոցների հրապարակումները եռակողմ հանդիպման մասին չափազանցված են. ԱԳՆ-ն լուսանկարներ է հրապարակել

Արևմուտքը ցանկանում է սեփականաշնորհել Երևանի և Բաքվի միջև ՌԴ մասնակցությամբ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները. Լավրով

Շատերը ամանորյա տոները պալանավորում են անցկացնել Ջրմուկում, արդեն իսկ ամրագրումներ են արել. մարզպետ

Բաքուն պատրաստ է Ղարաբաղի հայերին տալ այն իրավունքները, որոնք ունեն Ադրբեջանի մյուս քաղաքացիները․ Լավրով

Կոտայքի Ջրաբեր գյուղի տարածքում ինքնաթիռ է ընկել և բռնկվել. հայտնաբերվել է 2 այրված դի

Յաղդան գյուղում խմբով ծեծել են համագյուղացի ամուսիններին, վնասվածք է ստացել նաև նրանց 1 տարեկան երեխան. ոստիկանություն

Երևանի Հասրաթյան փողոցում վիճաբանությունն ավարտվել էր դանակահարությամբ. կա ձերբակալված

Էլեկտրաէներգիայի սակագները վերանայվում են. Գարեգին Բաղրամյան

Ամանորյա միջոցառումների ժամանակ, եթե պատմամշակութային շենքերին վնաս հասցվի, անպայման վերականգնվելու է․ Դումանյան

Հայաստանում ԵՄ դիտորդական առաքելությունն իր նպաստն է բերում տարածաշրջանում իրավիճակի կայունացմանը. ԱԳ նախարար